Πέμπτη 25 Ιουνίου 2020

ΛΙΒΥΗ, Η ΧΩΡΑ-ΚΛΕΙΔΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

Του Άγγελου Συρίγου
Καθηγητή του Διεθνούς Δικαίου και της Εξωτερικής Πολιτικής,Τμήμα Διεθνών Σχέσεων, Πάντειο Πανεπιστήμιο


Η Λιβύη κατέχει ιδιαίτερη θέση στους εθνικούς μύθους της Τουρκίας.  Υπήρξε το τελευταίο αφρικανικό έδαφος που απώλεσε η Οθωμανική Αυτοκρατορία, μόλις το 1912. Το 4-5% του πληθυσμού είναι απόγονοι οθωμανών στρατιωτών. Ο ίδιος ο Σάρατζ επαίρεται ότι είναι Τούρκος. 

Πρωτίστως, όμως, η Λιβύη συμβολίζει στον μέσο Τούρκο την βούληση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας να σταματήσει την εδαφική της συρρίκνωση. Όταν το 1911 οι Ιταλοί θέλησαν να την καταλάβουν, οι Οθωμανοί αποφάσισαν να πολεμήσουν στέλνοντας αξιωματικούς να συντονίσουν την αντίσταση. Μεταξύ των αξιωματικών ήταν και ο νεαρός τότε Μουσταφά Κεμάλ (μετέπειτα Ατατούρκ). Αν και η νίκη των Ιταλών ήταν εύκολη, η μετέπειτα αγιοποίησή του Κεμάλ είχε ως αποτέλεσμα οποιαδήποτε πράξη του -περιλαμβανομένης και της αποστολής στη Λιβύη- να έχει χαρακτηριστικά θρύλου.

Η Λιβύη κατέχει ιδιαίτερη θέση και στους σύγχρονους τουρκικούς σχεδιασμούς. Κατ’ αρχάς είναι τα νέο-οθωμανικά σχέδια του τούρκου Προέδρου. Το 2010, μέσω των αραβικών ανοίξεων, ο Ερντογάν επιχείρησε να τοποθετήσει μουσουλμανικές αδελφότητες στις ηγεσίες των κρατών που ήσαν στο παρελθόν εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στόχος του ήταν η δημιουργία μίας οθωμανικής κοινοπολιτείας, στο πρότυπο της (βρετανικής) Κοινοπολιτείας. Από εκείνο το σχέδιο απέμειναν οι πόλεμοι σε Συρία, Λιβύη και Υεμένη. Ο Ερντογάν επανέρχεται με στόχο πλέον τη Λιβύη. Εκτός από τη δική του στρατιωτική βοήθεια, έχει μεταφέρει 9.000 σύριους ισλαμιστές που πολεμούν για τον Σάρατζ.
 
Εάν ο τελευταίος επικρατήσει, η χώρα θα διοικείται από μία ισλαμική αδελφότητα. Αυτό συνιστά υπαρξιακή απειλή για τον αιγύπτιο πρόεδρο Σίσι. Το ισχυρό αιγυπτιακό κίνημα των Αδελφών Μουσουλμάνων θα βρίσκει καταφύγιο και υποστήριξη στη γειτονική Λιβύη. Παρομοίως και η Ευρώπη θα έχει πρόβλημα. Η Λιβύη δεν είναι Συρία. Βρίσκεται στο μέσο της Μεσογείου σε απόλυτη γειτνίαση με Ελλάδα, Ιταλία και Μάλτα και σε κοντινή απόσταση από τη Γαλλία…

Πολλοί στην Ελλάδα αναρωτιούνται εάν η Ρωσία, που υποστηρίζει τον στρατηγό Χάφταρ, θα επιτρέψει στην Τουρκία, να επικρατήσει στη Λιβύη. Η Ρωσία, όμως, ουδέποτε επιδίωξε την απόλυτη νίκη του (έχοντος και αμερικανική υπηκοότητα) Χάφταρ. Ακόμη και όταν ο τελευταίος βρέθηκε κοντά στη συντριβή του Σάρατζ, οι Ρώσοι μιλούσαν για κυβέρνηση ενότητας με κορμό τον Χάφταρ.

Προφανώς φοβούνται ότι εάν ο Χαφτάρ κέρδιζε, θα τους εγκατέλειπε και θα συνεννοείτο με τους Αμερικανούς. Αντιθέτως, προτιμούν να βρουν λύση με τον Ερντογάν για τρεις λόγους:

(α) στρατιωτικά οι Τούρκοι είναι πολύ υποδεέστεροι των Ρώσων·

(β) η παρουσία των Τούρκων στη Συρία εξαρτάται απολύτως από τους Ρώσους· 

(γ) η ήδη στενή σχέση Ρωσίας-Τουρκίας στη Συρία θα ενδυναμωθεί περισσότερο λόγω Λιβύης, γεγονός που θα προκαλέσει περισσότερα προβλήματα στο ΝΑΤΟ.

Τα πράγματα όμως δεν κινούνται γραμμικά. Οι Τούρκοι γλυκάθηκαν από τις νίκες τους στην δυτική Λιβύη και θέλουν να προχωρήσουν στον κεντρικό τομέα της χώρας και να ελέγξουν τον λιμένα της Σύρτης. Από εκεί εξάγεται ο κύριος όγκος των λιβυκών υδρογονανθράκων. Για τον έλεγχο του λιμένος ενδιαφέρονται ΗΠΑ, Ρωσία (που σήμερα τον ελέγχει), Γαλλία και Ιταλία (που σήμερα εξυπηρετούνται από αυτόν).

Φεύγοντας από τη μεγάλη εικόνα και περνώντας στα ελληνοτουρκικά, η Λιβύη είναι χώρα κλειδί και για την τουρκική πολιτική της Γαλάζιας Πατρίδας. Παράλληλα διακόπτει τον διάδρομο Ελλάδος-Κύπρου με Ισραήλ και Αίγυπτο. Μέσω του τουρκο-λιβυκού συμφώνου η Τουρκία απέκτησε μία επίπλαστη μεν αλλά απαραίτητη νομιμότητα να παρεμβαίνει στην περιοχή. Ένα από τα πολλά ζητούμενα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι πως θα ανατρέψουμε το συγκεκριμένο μνημόνιο.

Η κυβέρνηση Σάρατζ με σημείωμα προς τον ΟΗΕ στις 27 Δεκεμβρίου 2019 ανέφερε ότι θα εξέταζε και το ενδεχόμενο προσφυγής στη Χάγη για το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο. Ιστορικά η Λιβύη έχει εντυπωσιακό ιστορικό τεσσάρων προσφυγών στο Διεθνές Δικαστήριο: το 1982 και 1985 αντιστοίχως για θαλάσσιες οριοθετήσεις με Τυνησία και Μάλτα· το 1994 για μία συνοριακή διαφορά με το γειτονικό Τσαντ και το 2003 για την ανατίναξη επιβατικού αεροσκάφους πάνω από το Λόκερμπι της Σκωτίας. Αξίζει από κάθε άποψη να επιδιώξουμε την προσφυγή στη Χάγη.

Δυνητικός σύμμαχός μας είναι η διεθνής νομιμότητα που επικαλείται για την αναγνώρισή της η κυβέρνηση Σάρατζ. Εξ αντικειμένου, όμως καλό είναι να μη τρέφουμε φρούδες ελπίδες. Ο Σάρατζ σήμερα αναπνέει με τουρκικούς πνεύμονες. Τυχόν προσφυγή στη Χάγη για τη νομιμότητα ή μη του τουρκο-λιβυκού μνημονίου ανατρέπει την τουρκική πολιτική για την γαλάζια πατρίδα.

Δεν θα τον αφήσουν οι Τούρκοι. Τις επόμενες ημέρες πάντως μάλλον θα ακούσουμε ότι η Τουρκία αποκτά αεροπορική βάση στη δυτική Λιβύη. Παράλληλα θα δοθούν στην τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου θαλάσσια τεμάχια νοτίως της Κρήτης που υποτίθεται ότι βάσει του τουρκολιβυκού μνημονίου «ανήκουν» στη Λιβύη. Όσο πλησιάζουμε προς τις αμερικανικές εκλογές, η Τουρκία θα επιταχύνει.

Το άρθρο  δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή Κυριακή, 21 Ιουνίου 2020 στη σελ.10


Syrigos.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΙ ΕΣΤΙ ΕΘΝΟΣ

Το ΕΘΝΟΣ σχηματιζεται απο δυο βασικους παραγοντες,την ΦΥΛΗ και την ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.Λεγοντας <φυλη>,εννοουμε την<καταγωγη>-οτι πρεπει δηλ.τα ατομα του Εθνους να εχουν κοινη καταγωγη.Δεν αρκει να εχουν αυτα<συνειδηση>
περι κοινης καταγωγης.Δεν αρκει δηλ.να πιστευουν στην κοινη τους καταγωγη,αλλα να εχουν πραγματι κοινη καταγωγη.Διοτι ΜΟΝΟΝ η κοινη καταγωγη-η κοινη<φυλετικη υπαγωγη>-συνεπαγεται ΚΟΙΝΟΥΣ κληρονομικους χαρακτηρες,αρα κοινα πνευματικα στοιχεια.Οταν υπαρχει κοινη καταγωγη,τοτε υπαρχουν κατα το μαλλον η ηττον κοινη γλωσσα,κοινος πολιτισμος,κοινη θρησκεια,κοινα ηθη,κοινη ιστορια.Αυτα τα δευτερογενη στοιχεια δεν αποτελουν,το καθενα ξεχωριστα,απαραιτητο στοιχειο συγκροτησεως Εθνους.Εν τουτοις ολα αυτα,οταν συνυπαρχουν,συντελουν στην συνοχη της κοινοτητος,στην δημιουργια δηλ.ΕΝΙΑΙΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΣ-του δευτερου παραγοντος συγκροτησεως του ΕΘΝΟΥΣ.ΕΘΝΟΣ ειναι επομενως ο ομοειδης φυλετικως λαος,που εχει συνειδηση της υπαρξεως του.
''Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ''

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ

Αυτή η σημαία στα μάτια τα δικά μας συμβολίζει τους Αγώνες όσων πολέμησαν, εργάστηκαν,θυσιάστηκαν, δολοφονήθηκαν, σκοτώθηκαν και έζησαν με πρώτιστες αξίες εκείνες της Ελευθερίας, της Δικαιοσύνης και της Πατρίδας. Αυτούς που έβαλαν το δικό τους λιθαράκι στην αιώνιο πανύψηλο φρούριο του Ελληνικού Πολιτισμού. Δεν είναι ικανή καμία βουλή, κανένα κράτος και κανένας πολιτικός ή κεφάλαιο να την ξεφτιλίζει και να την ξεπουλάει καθημερινά. Οι δειλοί τη βλέπουν με φόβο. Οι προδότες σαν πανί. Οι αστοί σαν ύφασμα. Οι άνανδροι την καίνε. Μα εμείς τη βλέπουμε σαν τη Μάνα που καρτερεί να μας δεί να εκπληρώνουμε τα όνειρα μας. Τα δικά μας,τα δικά της, του Γένους.

ΛΟΓΙΑ ΙΩΝΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗ




















"Από στενός πατριώτης, γίνομαι εθνικιστής, με τη συνείδηση του έθνους μου και όλων των άλλων εθνών, γιατί οι διαφορές των εθνών πάντα θα υπάρχουν, και έχω τη συνείδησή τους και χαίρομαι που υπάρχουν αυτές οι διαφορές, που με τις αντιθέσεις τους, με τις αντιλήψεις τους, υψώνουν την ανθρώπινη συνείδηση και ενέργεια. Από άτομο γίνομαι άνθρωπος." (ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 18-3-1919)

ΕΘΝΙΚΟ ΠΕΙΣΜΑ

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

''Δεν θελω να πεθανει το Εθνος μου,το Εθνος αυτο, που τοσα εκαμε στην ζωη του, το εξυπνο,το τοσο ανθρωπινο. Για να το φυλαξω απο τον θανατο πρεπει τωρα να το καμω πεισματαρικο στην ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ,στον ΕΘΝΙΣΜΟ, ας ειναι και υπερβολικο το αισθημα που θελω να δωσω στους Ελληνες. Μονον ετσι θα ζησει το ΕΘΝΟΣ.''

''Σε οποιους με κατηγορουν η με περιγελουν, γιατι τους κεντρω το Εθνικο τους αισθημα και τους μιλω αποκλειστικα,θα λεγω:Λοιπον θελετε να πεθανει το Εθνος σας;Αν το θελετε,πεστε το καθαρα,μην κρυβοσαστε''

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

Η ΡΗΣΗ ΠΟΥ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΧΝΑΜΕ



πισταμνους πρς εδτας τι δκαια μν ν τ
νθρωπείῳ λγ π τς σης νγκης κρνεται, δυνατ δ
ο
προχοντες πρσσουσι κα ο σθενες ξυγχωροσιν.

κατά την συζήτησιν των ανθρωπίνων πραγμάτων το επιχείρημα του δικαίου αξίαν έχει, όπου ίση υπάρχει δύναμις προς επιβολήν αυτού, ότι όμως ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμίς του και ο ασθενής παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του"

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ Ε89

Μετάφραση Ελ. Βενιζέλου


28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 - ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ Ι. ΜΕΤΑΞΑ

https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi9AYAjQboFh1_5M3bFMvoiwdv6qY5bDyiuBuwvPV3Yjtp1ZG3BAXNnY5CWdpxeWu7FvNRIyWEpe_RHBqBZHx93XDCYKW4LJe3j_4jgmwduvaKGVqaTsCSNu7bWjJSewd6rxVoBPh5kloo/s400/%CE%99%CE%A9%CE%91%CE%9D%CE%9D%CE%97%CE%A3+%CE%9C%CE%95%CE%A4%CE%91%CE%9E%CE%91%CE%A3.jpg

“Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν διά την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος, την ακεραιότητα και την τιμήν της.
Μολονότι ετηρήσαμεν την πλέον αυστηράν ουδετερότητα και ίσην προς όλους, η Ιταλία μη αναγνωρίζουσα εις ημάς να ζήσωμεν ως ελεύθεροι Έλληνες, μου εζήτησε σήμερον την 3ην πρωινήν ώραν την παράδοσιν τμημάτων του Εθνικού εδάφους κατά την ιδίαν αυτής βούλησιν και ότι προς κατάληψιν αυτών η κίνησις των στρατευμάτων της θα ήρχιζε την 6ην πρωινήν. Απήντησα εις τον Ιταλόν Πρεσβευτήν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ’ εαυτό και τον τρόπον με τον οποίον γίνεται τούτο ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος.
Έλληνες
Τώρα θα αποδείξωμεν εάν πράγματι είμεθα άξιοι των προγόνων μας και της ελευθερίας την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Όλον το Έθνος θα εγερθή σύσσωμον. Αγωνισθήτε διά την Πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά μας και τας ιεράς μας παραδόσεις. Νυν υπέρ πάντων ο αγών.


Η ΕΞΟΝΤΩΣΗ ΕΝΟΣ ΕΘΝΟΥΣ

Το πρώτο βήμα για να εξοντώσεις ένα έθνος
είναι να διαγράψεις τη μνήμη του.
Να καταστρέψεις τα βιβλία του,
την κουλτούρα του, την ιστορία του.
Μετά να βάλεις κάποιον να γράψει νέα βιβλία,
να κατασκευάσει μια νέα παιδεία,
να επινοήσει μια νέα ιστορία.
Δεν θα χρειαστεί πολύς καιρός
για να αρχίσει αυτό το έθνος
να ξεχνά ποιο είναι και ποιο ήταν.
Ο υπόλοιπος κόσμος γύρω του
θα το ξεχάσει ακόμα πιο γρήγορα.


Μ. Κούντερα

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΕ 10 ΛΕΠΤΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ: 26 ΧΡΟΝΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.

free counters