Πέμπτη, 8 Ιουλίου 2021

ΠΩΣ Ο ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΜΕ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΠΕΛΕΞΕ ΤΟ 1929 ΤΑ ΛΑΘΟΣ ΑΝΤΙΤΟΡΠΙΛΛΙΚΑ. Η ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ΜΕ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ

 Πρώτη δημοσίευση: https://doureios.com/pos-o-venizelos-me-politiki-apofasi-epelexe-to-1929-ta-lathos-antitorpillika/

Του  Κωνσταντίνου Δ. Βλάσση

Καθώς το πρόγραμμα προσκτήσεως 4 νέων φρεγατών βρίσκεται σε εξέλιξη και η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΘΑ προσπαθεί να πείσει ότι θα επιλεγεί αυτό που θα υποδείξει το Πολεμικό Ναυτικό, ας δούμε ένα ιστορικό προηγούμενο πολιτικής απόφασης η οποία αγνόησε την γνωμοδότηση του επιχειρησιακού φορέα.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ανήλθε στην εξουσία το καλοκαίρι του 1928 και προσανατόλισε την εξωτερική πολιτική της χώρας στην σύμπυξη ξεχωριστών συμφώνων με τις γειτονικές χώρες. Μόλις τον Σεπτέμβριο του 1928 υπέγραψε σύμφωνο φιλίας 10ετούς διαρκείας με την Ιταλία και τον Μάρτιο του 1929 σύμφωνο με την Γιουγκοσλαβία. Το μεγάλο στοίχημα ήταν η προσέγγιση με την Τουρκία, με την οποία πράγματι υπογράφηκε μια μάλλον ετεροβαρής συμφωνία τον Οκτώβριο του 1930. Το σκεπτικό του Βενιζέλου ήταν ότι με την «εξασφάλιση» της ειρήνης από τις υπογραφές των διμερών συμφωνιών, θα κατάφερνε κάθετη μείωση των αμυντικών δαπανών.

Ενδιαφέρον είναι ο τρόπος με τον οποίο επέβαλλε την μείωση στο Πολεμικό Ναυτικό. Την εποχή εκείνη το ΓΕΝ προσανατολιζόταν στην επανεργοποίηση της συμφωνίας με τα γερμανικά ναυπηγεία Vulkan, ώστε να ολοκληρωθεί η ναυπήγηση του καταδρομικού μάχης ΣΑΛΑΜΙΣ του οποίου η σύμβαση είχε υπογραφεί το 1912 και μετά τον Α΄ ΠΠ είχε καταγγελθεί, δίχως όμως να έχει κλείσει τελεσίδικα η υπόθεση. Η κίνηση αυτή του Πολεμικού Ναυτικού, είχε ως στόχο την αντιστάθμιση την πρόσφατη επαναφορά σε υπηρεσία με το Τουρκικό Ναυτικό του καταδρομικού μάχης YAVUΖ SULTAN SELIM.

Ο πρωθυπουργός Βενιζέλος παρενέβη στο καθαρά επιχειρησιακό αυτό θέμα και επέβαλλε στο Ανώτατο Ναυτικό Συμβούλιο (ΑΝΣ) την αλλαγή του ναυτικού προγράμματος της χώρας, εφευρίσκοντας το σχήμα – ιδέα του “Ελαφρού Στόλου” σε συνδυασμό με την Αεροπορία, ως το νέο στρατιωτικό δόγμα της Ελλάδας.

Πέραν της ορθότητας των επιλογών και της πραγματικής εξοικονόμησης ή μη πόρων, το ενδιαφέρον είναι να εξεταστεί η «λύση» που επελέγη και πως διαμόρφωσε την δύναμη του Στόλου έως τις παραμονές του Β΄ ΠΠ.

Με την ακύρωση του προγράμματος ναυπήγησης του ΣΑΛΑΜΙΣ, προκηρύχθηκε άμεσα διαγωνισμός για την απόκτηση αντιτορπιλλικών και εν τέλει, μετά από νέα παρέμβαση του πρωθυπουργού, επελέγη η ιταλική πρόταση με την δικαιολογία του χαμηλότερου τιμήματος, αλλά και εξαιτίας επιθυμίας του Βενιζέλου να επιδειχθεί στην πράξη η ουσιαστική σύσφιξη των σχέσεων με την Ρώμη, μετά και την υπογραφή του συμφώνου φιλίας. Το 1929 υπεγράφη σύμβαση για 2 αντιτορπιλλικά DARDO και το 1930 νέα, για επιπλέον 2 μονάδες.

Τα πλοία αυτά ονομάσθηκαν σε ελληνική υπηρεσία ΣΠΕΤΣΑΙ (D83), ΨΑΡΑ (D84), ΥΔΡΑ (D97), ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ (D98). Όταν μετά από χρόνια αποφασίστηκε η επανεκκίνηση του Ναυτικού Προγράμματος, η κυβέρνηση Μεταξά άφησε στο ΓΕΝ την απόλυτη ευχέρεια επιλογής, με αποτέλεσμα την πρόκριση του βρετανικού αντιτορπιλλικού Κλάσης G, θεωρούμενου κατά γενική ομολογία ως του πλέον ιδανικού παγκοσμίως. Αρχικά παραγγέλθηκαν 2 μονάδες το 1937, για να ακολουθήσει η υπογραφή εγχώριας ναυπήγησης άλλων 2, ως πρώτη φάση σε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ανάπτυξης της εγχώριας ναυπηγικής βιομηχανίας.

Όπως διαβάζουμε στο Ιστορικό Πλαίσιο του έργου που εξέδωσαν οι Εκδόσεις Δούρειος Ίππος «Οι Εξοπλισμοί της Ελλάδας 1936–1940», σε σχέση με τις επιπτώσεις των παραπάνω επιλογών στο καθαρό επιχειρησιακό πεδίο, για τα ιταλικά αντιτορπιλλικά: «Όμως, από επιχειρησιακής άποψης, τα πλοία απεδείχθησαν προβληματικά. Αφ’ ενός μεν διακρίνοντο από πολύπλοκη, λεπτεπίλεπτη και δυσυντήρητη κατασκευή, αφ’ ετέρου ελαττωματικός αποδείχθηκε και ο αντιαεροπορικός οπλισμός που ήταν παλαιού τύπου, απαιτούσε ιδιαίτερη προσοχή κατά τον χειρισμό και παρουσίαζε συχνές εμπλοκές. Σε σχέση με το προωστήριο σύστημα, είναι οξύμωρο το γεγονός, ότι η ελληνική πλευρά είχε πληρώσει ρήτρες προς τον ιταλικό ναυπηγικό οίκο, διότι κατά τις δοκιμές τους τα αντιτορπιλλικά είχαν υπερβεί την ορισθείσα ως μέγιστη ταχύτητα των 40 κόμβων. Ωστόσο, η μέγιστη ταχύτητα που μπορούσαν να αναπτύξουν με ασφάλεια, το 1935 δεν υπερέβαινε τους 34-35 κόμβους και στην διάρκεια του πολέμου το 1940, έφθανε μόλις τους 29 κόμβους. Επιπλέον, όπως διεφάνη, το αδύνατο σημείο τους ήταν οι αυλοί των λεβήτων, που είχαν εγγύηση μόνο για περίοδο 6 ετών, ενώ απαιτείτο συχνή αλλαγή αυτών. Η ανάμιξη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, καθυστερούσε τις εγκρίσεις πιστώσεων, με αποτέλεσμα το πρόγραμμα να σημειώνει υστέρηση εις βάρος της επιχειρησιακής  ετοιμότητας των αντιτορπιλλικών και της ασφάλειας».

ΥΔΡΑ (D97)

Δύο από τα αντιτορπιλλικά αυτά, έπεσαν θύματα επιθέσεων της Luftwaffe, όπου φάνηκε ότι η αντιαεροπορική τους άμυνα ήταν ανεπαρκής. Το ΨΑΡΑ βυθίστηκε στις 20 Απριλίου 1941 από Stuka, υφιστάμενο απώλειες 37 νεκρών ενώ στις 22 Απριλίου ακολουθεί το ΥΔΡΑ, παίρνοντας στον θάνατο 42 μέλη του πληρώματος. Η πολιτική παρέμβαση στην διαγωνιστική διαδικασία, όχι μόνο δεν εξασφάλισε τίποτα περισσότερο από μια πρόσκαιρη αίσθηση σύσφιξης των διμερών σχέσεων με την Ιταλία αλλά, το κυριότερο, δεν απέδωσε στο Πολεμικό Ναυτικό τα πλέον αξιόμαχα πλοία που συμμετείχαν στην διαγωνιστική διαδικασία. Στην επερχόμενη πολεμική σύρραξη το 1940, τα 4 αντιτορπιλλικά ιταλικής προέλευσης αντιπροσώπευαν σαφώς υποβαθμισμένες μονάδες μάχης, σε σχέση με τις αρχικές προσδοκίες και προδιαγραφές που υπήρχαν όταν παραδίδονταν το 1933.

Από την άλλη πλευρά, τα βρετανικά σχέδια (τα οποία και το 1929 είχαν προκρίνει οι επιτελείς του ΓΕΝ) ξεπέρασαν κάθε προσδοκία κατά την υπηρεσία τους με τα ελληνικά χρώματα και δικαίωσαν τις επαγγελματικές κρίσεις των αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού, με την ιδιαίτερη αξιοπιστία που παρουσίασαν κατά την επιχειρησιακή τους εκμετάλλευση.

Στην προκειμένη περίπτωση η κυβερνητική παρέμβαση στις διαδικασίες αποδείχθηκε ζημιογόνα για το Πολεμικό Ναυτικό στην πραγματική ανάγκη που ζήτησε να καλυφθεί, εξασφάλισε για τον Στόλο μονάδες μάχης με περιορισμούς και συχνά προβλήματα που μείωναν την απόδοση έργου που θα αναμένετο από αυτές, ενώ και οι όποιες ευρύτερες σκοπιμότητες που διείδε ο πρωθυπουργός από την επιλογή των ιταλικών σχεδίων, αποδείχθηκαν εφήμερες αν όχι εντελώς ανύπαρκτες. Αντίθετα, αν είχε αφεθεί απερίσπαστη η ηγεσία του ΠΝ να επιλέξει βάσει στενών επιχειρησιακών κριτηρίων, ο Στόλος, όχι μόνο θα είχε αποκτήσει ομοιογένεια υλικού –με ό,τι αυτό συνεπάγεται στα θέματα εκπαίδευσης και λογιστικής υποστήριξης που έχουν οικονομικό αντίκρυσμα– αλλά, το κυριότερο, έναν συμπαγή και αξιόμαχο Στόλο, το οποίο είναι και σε τελευταία ανάλυση το ζητούμενο σε έναν πολεμικό οργανισμό.

Μέχρι και σήμερα, το Πολεμικό Ναυτικό τιμά τους πεσόντες των ΨΑΡΑ και ΥΔΡΑ, σε σχετικές εκδηλώσεις μνήμης.

Η ιστορία παίζει ορισμένες φορές περίεργα παιχνίδια. Κι έτσι σήμερα, 92 χρόνια μετά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με συγγένεια από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, χειρίζεται ένα ανάλογο πρόγραμμα, από το οποίο όμως εξαρτάται απολύτως το μέλλον του Πολεμικού Ναυτικού.

https://www.istorikathemata.com/2021/07/o-1929.html 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΙ ΕΣΤΙ ΕΘΝΟΣ

Το ΕΘΝΟΣ σχηματιζεται απο δυο βασικους παραγοντες,την ΦΥΛΗ και την ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.Λεγοντας <φυλη>,εννοουμε την<καταγωγη>-οτι πρεπει δηλ.τα ατομα του Εθνους να εχουν κοινη καταγωγη.Δεν αρκει να εχουν αυτα<συνειδηση>
περι κοινης καταγωγης.Δεν αρκει δηλ.να πιστευουν στην κοινη τους καταγωγη,αλλα να εχουν πραγματι κοινη καταγωγη.Διοτι ΜΟΝΟΝ η κοινη καταγωγη-η κοινη<φυλετικη υπαγωγη>-συνεπαγεται ΚΟΙΝΟΥΣ κληρονομικους χαρακτηρες,αρα κοινα πνευματικα στοιχεια.Οταν υπαρχει κοινη καταγωγη,τοτε υπαρχουν κατα το μαλλον η ηττον κοινη γλωσσα,κοινος πολιτισμος,κοινη θρησκεια,κοινα ηθη,κοινη ιστορια.Αυτα τα δευτερογενη στοιχεια δεν αποτελουν,το καθενα ξεχωριστα,απαραιτητο στοιχειο συγκροτησεως Εθνους.Εν τουτοις ολα αυτα,οταν συνυπαρχουν,συντελουν στην συνοχη της κοινοτητος,στην δημιουργια δηλ.ΕΝΙΑΙΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΣ-του δευτερου παραγοντος συγκροτησεως του ΕΘΝΟΥΣ.ΕΘΝΟΣ ειναι επομενως ο ομοειδης φυλετικως λαος,που εχει συνειδηση της υπαρξεως του.
''Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ''

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ

Αυτή η σημαία στα μάτια τα δικά μας συμβολίζει τους Αγώνες όσων πολέμησαν, εργάστηκαν,θυσιάστηκαν, δολοφονήθηκαν, σκοτώθηκαν και έζησαν με πρώτιστες αξίες εκείνες της Ελευθερίας, της Δικαιοσύνης και της Πατρίδας. Αυτούς που έβαλαν το δικό τους λιθαράκι στην αιώνιο πανύψηλο φρούριο του Ελληνικού Πολιτισμού. Δεν είναι ικανή καμία βουλή, κανένα κράτος και κανένας πολιτικός ή κεφάλαιο να την ξεφτιλίζει και να την ξεπουλάει καθημερινά. Οι δειλοί τη βλέπουν με φόβο. Οι προδότες σαν πανί. Οι αστοί σαν ύφασμα. Οι άνανδροι την καίνε. Μα εμείς τη βλέπουμε σαν τη Μάνα που καρτερεί να μας δεί να εκπληρώνουμε τα όνειρα μας. Τα δικά μας,τα δικά της, του Γένους.

ΛΟΓΙΑ ΙΩΝΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗ




















"Από στενός πατριώτης, γίνομαι εθνικιστής, με τη συνείδηση του έθνους μου και όλων των άλλων εθνών, γιατί οι διαφορές των εθνών πάντα θα υπάρχουν, και έχω τη συνείδησή τους και χαίρομαι που υπάρχουν αυτές οι διαφορές, που με τις αντιθέσεις τους, με τις αντιλήψεις τους, υψώνουν την ανθρώπινη συνείδηση και ενέργεια. Από άτομο γίνομαι άνθρωπος." (ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 18-3-1919)

ΕΘΝΙΚΟ ΠΕΙΣΜΑ

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

''Δεν θελω να πεθανει το Εθνος μου,το Εθνος αυτο, που τοσα εκαμε στην ζωη του, το εξυπνο,το τοσο ανθρωπινο. Για να το φυλαξω απο τον θανατο πρεπει τωρα να το καμω πεισματαρικο στην ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ,στον ΕΘΝΙΣΜΟ, ας ειναι και υπερβολικο το αισθημα που θελω να δωσω στους Ελληνες. Μονον ετσι θα ζησει το ΕΘΝΟΣ.''

''Σε οποιους με κατηγορουν η με περιγελουν, γιατι τους κεντρω το Εθνικο τους αισθημα και τους μιλω αποκλειστικα,θα λεγω:Λοιπον θελετε να πεθανει το Εθνος σας;Αν το θελετε,πεστε το καθαρα,μην κρυβοσαστε''

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

Η ΡΗΣΗ ΠΟΥ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΧΝΑΜΕ



πισταμνους πρς εδτας τι δκαια μν ν τ
νθρωπείῳ λγ π τς σης νγκης κρνεται, δυνατ δ
ο
προχοντες πρσσουσι κα ο σθενες ξυγχωροσιν.

κατά την συζήτησιν των ανθρωπίνων πραγμάτων το επιχείρημα του δικαίου αξίαν έχει, όπου ίση υπάρχει δύναμις προς επιβολήν αυτού, ότι όμως ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμίς του και ο ασθενής παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του"

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ Ε89

Μετάφραση Ελ. Βενιζέλου


28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 - ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ Ι. ΜΕΤΑΞΑ

http://4.bp.blogspot.com/_NuhZMDR5O28/S_qK4rCNqWI/AAAAAAAAATQ/FgeBEEMBpt0/s400/%CE%99%CE%A9%CE%91%CE%9D%CE%9D%CE%97%CE%A3+%CE%9C%CE%95%CE%A4%CE%91%CE%9E%CE%91%CE%A3.jpg

“Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν διά την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος, την ακεραιότητα και την τιμήν της.
Μολονότι ετηρήσαμεν την πλέον αυστηράν ουδετερότητα και ίσην προς όλους, η Ιταλία μη αναγνωρίζουσα εις ημάς να ζήσωμεν ως ελεύθεροι Έλληνες, μου εζήτησε σήμερον την 3ην πρωινήν ώραν την παράδοσιν τμημάτων του Εθνικού εδάφους κατά την ιδίαν αυτής βούλησιν και ότι προς κατάληψιν αυτών η κίνησις των στρατευμάτων της θα ήρχιζε την 6ην πρωινήν. Απήντησα εις τον Ιταλόν Πρεσβευτήν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ’ εαυτό και τον τρόπον με τον οποίον γίνεται τούτο ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος.
Έλληνες
Τώρα θα αποδείξωμεν εάν πράγματι είμεθα άξιοι των προγόνων μας και της ελευθερίας την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Όλον το Έθνος θα εγερθή σύσσωμον. Αγωνισθήτε διά την Πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά μας και τας ιεράς μας παραδόσεις. Νυν υπέρ πάντων ο αγών.


Η ΕΞΟΝΤΩΣΗ ΕΝΟΣ ΕΘΝΟΥΣ

Το πρώτο βήμα για να εξοντώσεις ένα έθνος
είναι να διαγράψεις τη μνήμη του.
Να καταστρέψεις τα βιβλία του,
την κουλτούρα του, την ιστορία του.
Μετά να βάλεις κάποιον να γράψει νέα βιβλία,
να κατασκευάσει μια νέα παιδεία,
να επινοήσει μια νέα ιστορία.
Δεν θα χρειαστεί πολύς καιρός
για να αρχίσει αυτό το έθνος
να ξεχνά ποιο είναι και ποιο ήταν.
Ο υπόλοιπος κόσμος γύρω του
θα το ξεχάσει ακόμα πιο γρήγορα.


Μ. Κούντερα

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΕ 10 ΛΕΠΤΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ: 26 ΧΡΟΝΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.

free counters