ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ 94η ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΟΥ ΑΜΥΝΤΙΚΟΥ ΑΝΑΛΥΤΗ κ ΙΩΑΝΝΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑΤΟΥ ''ΜΕ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ''

Σύντομη επισκόπηση θεμάτων που άπτονται της επικαιρότητας εν σχέσει με την Γεωστρατηγική και την Ιστορία από τον τηλεοπτικό σταθμό Blue Sky με τον Δημοσιογράφο & Αμυντικό Αναλυτή Γιάννη Θεοδωράτο στις 27/3/2018.

ΜΕ ΘΕΜΑΤΑ : Α) Οι ΕΔ σε ετοιμότητα παρά τα προβλήματα, η πολιτική ηγεσία μπορεί να ανταποκριθεί στην πρόκληση; 
Β) Ο Τσαβούσογλου προσδιόρισε με ακρίβεια το επόμενο πεδίο προκλήσεως, ας προετοιμαστούμε, Γ) Ο Ερντογάν εισέπραξε ευρωγρόσια για τους πρόσφυγες και ενίσχυσε την πολεμική του μηχανή ενώ η Ελλάδα πλήρωνε ΜΚΟ, 
Δ) Η διαπραγμάτευση Τουρκίας ΗΠΑ με στόχο το Ιράν εισήλθε σε νέα σκληρή όσο και αποφασιστική φάση... 
Ε) Τα τουρκικά ιστορικά σήριαλ στην φαρέτρα του υβριδικού πολέμου και πολλά άλλα.


BLUE SKY
Evonymos 
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

ΤΟ ΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ, ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΟΥ 1821

Του Μιχαήλ Χούλη
Θεολόγου

Ελληνισμός και Χριστιανισμός σταδιακά συνδέονταν ολοένα και πιο στενά στην ιστορία -όχι χωρίς φιλοσοφικο-θρησκευτικές αντιδικίες στην αρχή- και δημιούργησαν τελικά το αθάνατο μόρφωμα ιδιαίτερα της ΕλληνΟρθοδοξίας. Από τα χρόνια ήδη της Ρωμανίας-Βυζαντίου, η Εκκλησία οικειοποιήθηκε την πνευματική κληρονομιά της αρχαίας φιλοσοφίας και χρησιμοποίησε την ορολογία της για τη διαμόρφωση της χριστιανικής δογματικής διδασκαλίας (Αλ. Σαββίδη, «Ιστορία του Βυζαντίου», τ. α΄, εκδ. Πατάκη, έκδ. γ΄, Αθ. 2001, σελ. 67). Για τον Ρώσο ιστορικό Ostrogorsky «ο ελληνικός πολιτισμός παρέμεινε πάντα το θεμέλιο της πνευματικής ζωής» στο Βυζάντιο (Ανδρέα Κεφαλληνιάδη, «Μια τάξη γεμάτη απορίες», εκδ. Φωτοδότες, σελ. 63).

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, το Πατριαρχείο ήταν που φρόντιζε για την παιδεία του Γένους. Οι Τούρκοι δεν ήθελαν να μορφώνονται οι υποδουλωμένοι Έλληνες ώστε να χάσουν έτσι σιγά σιγά την εθνική και εκκλησιαστική τους ταυτότητα. Οι νεομάρτυρες όμως τόνωσαν την εκκλησιαστική συνείδηση των υπόδουλων ρωμιών. Ήσαν καθημερινοί άνθρωποι, που όταν όμως τούς ζητήθηκε, δεν αρνήθηκαν την πίστη τους και προτίμησαν να πεθάνουν «για του Χριστού την πίστη την αγία» και την εθνική τους υπερηφάνεια, ιδιότητες αξεδιάλυτες. Ο άγιος Ιωάννης ο Ράπτης π.χ., νέο παιδί από τη Θάσο, δεν δέχτηκε να γίνει Τούρκος και να αλλαξοπιστήσει, όπως ο Βεζύρης τον παρότρυνε γιατί τον λυπήθηκε, αλλά προτίμησε τον αποκεφαλισμό (1652). Η δε αγία Χρυσή, για να μη γίνει θύμα αρπαγής και βιασμού από έναν Τούρκο και εξισλαμιστεί, προτίμησε το θάνατο (1795).
Με το Ψαλτήρι και την Οκτώηχο, μέσα από αμέτρητες δυσκολίες, και εκεί που επέτρεπαν οι περιστάσεις, στο «κρυφό σχολειό», με το ζήλο των μοναχών και ιερέων, η Εκκλησία κατάφερε να κρατήσει τις παραδόσεις, την χριστιανική πίστη και το φρόνημα των Ελλήνων. Πράγματι, τη σκοτεινή περίοδο 1480-1530, οπότε δεν λειτουργούσαν σχολεία στις υπό των Τούρκων εξαρτώμενες ελληνικές περιοχές, οι κληρικοί ήσαν εκείνοι που πήραν την πρωτοβουλία και μόρφωσαν όσα παιδιά μπορούσαν (βλ. Χρ. Κάτσικα- Κ. Θεριανού, ‘Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης’, εκδ. Σαββάλας, 2004, σελ. 19). Ο ακαδημαϊκός Δ. Κόκκινος γράφει: «Ο παπάς κάτω από το ράκος του ράσου του κρατεί το Ψαλτήρι και πηγαίνει να μάθη τα παιδιά να διαβάζουν …. Ο κλήρος υπήρξεν καί ο οδηγός του Έθνους καί το στήριγμά του» (‘Ελληνική Επανάσταση’, τ. Α΄, Αθ. 1956, σελ. 25,37). Ο μαρξιστής ιστορικός Νίκος Σβορώνος, για το εθνικο-ανυψωτικό έργο της Εκκλησίας, γράφει: «Η Εκκλησία… θα συνεχίσει το έργο της ανασυγκρότησης της πνευματικής ζωής των Ελλήνων …. Υπήρξε η κατευθυντήρια γραμμή του Έθνους. Επικεφαλής της εθνικής αντίστασης σ’ όλες τις μορφές της, εργαζόμενη για το σταμάτημα των εξισλαμισμών, συμμετέχοντας σ’ όλες τις εξεγέρσεις, ακόμη και διευθύνοντάς τες …. ρυθμίζει επίσης την πνευματική ζωή» (‘Επισκόπηση της Νεοελληνικής Ιστορίας’, εκδ. Θεμέλιο, σελ. 49).
Η εν Χριστώ ελευθερία που μετέδιδε η Εκκλησία, και κράτησε Τριαδοκεντρικά ενωμένους τους Έλληνες σε τόσο αντίξοες περιστάσεις, εκφραζόταν δια πλήθους εκδηλώσεων της καθημερινής ζωής, όπως τα πανηγύρια, το χορό, το κοινοτικό πνεύμα γενικά, τις γιορτές. Οι διδαχές ακόμη φωτισμένων ιερέων (οι οποίοι σπούδασαν στην Ευρώπη, αρκετοί και τις φυσικές επιστήμες), όπως του Ηλία Μηνιάτη, του Ευγένιου Βούλγαρη, του Νικηφόρου Θεοτόκη κ.α. βοήθησαν τον ελληνικό λαό να εγκολπωθεί την ειρήνη, την ενότητα, την εντιμότητα, την ενάρετη ζωή. Ο Ν. Σάθας δηλώνει ότι από τους 1.500 λόγιους της εποχής εκείνης, πάνω από τους 1.000 ήσαν κληρικοί (Ιω. Αλεξίου, ‘Πνοές πίστεως’, Αθ. 1971, σελ. 16). Οι άνθρωποι αυτοί καλλιέργησαν στους συμπατριώτες τους πύρινη αγάπη προς την πατρίδα και εξίσου προς ελευθερία και χριστιανική ζωή. Αξίως λοιπόν ο σοφός Σπ. Ζαμπέλιος δηλώνει: «Άνευ του Χριστιανισμού το όνομα της Ελλάδος δεν ήθελεν ίσως υπάρχει σήμερον ή εντός βιβλιοθηκών» (‘Οικοδόμοι πολιτισμού’, σελ. 304). Και ο σπουδαίος ιστορικός Κάρολος Ντιλ έγραψε ότι η Εκκλησία «μαζί με την Ορθοδοξίαν διεφύλαξε καί την ελληνική εθνικότητα καί την ελληνικήν παιδείαν» (‘Οικοδόμοι’, σελ. 306). Στο κήρυγμά του ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, που μετέδιδε φλόγα πίστεως και εθνικού φρονήματος σ’ όλη την Ελλάδα, παρακινούσε τη χρηματοδότηση σχολείων και ναών, καθώς και σε μυστηριακή ζωή και θύμηση των γενναίων προγόνων μας.
Όχι μόνο 49 ονόματα κληρικών γνωρίζουμε που ήταν μέλη της Φιλικής Εταιρείας, αλλά και ο Σαλώνων Ησαΐας, ο Παπαφλέσσας, ο Αθανάσιος Διάκος, οι φυλακισμένοι κληρικοί της Τριπολιτσάς, της Λάρισας και της Κρήτης, καθώς και αμέτρητοι κληρικοί που έλαβαν μέρος στην Επανάσταση μαζί με το λαό, οδήγησαν τον αγώνα για ανεξαρτησία σε δρόμο ανόδου και ελευθερίας. Σε 11 προεπαναστάσεις, πριν την κορυφαία του ‘21, ο Ορθόδοξος κλήρος παρέσχε την έναρξη και τους πεσόντες μάρτυρες. Από όλους τους πατριάρχες που «ενθρονίστηκαν από την Άλωση και ως τον Αγώνα, μόνο 13 έκλεισαν ήρεμα τα μάτια τους. Όλοι οι άλλοι πέθαναν πνιγμένοι, μαχαιρωμένοι, κρεμασμένοι, φυλακισμένοι, εξόριστοι» (Μιχ. Περάνθη, «Το Εικοσιένα», εκδ. Εστίας, σελ. 72). Ο Πουκεβίλ, γάλλος πρόξενος, σημειώνει ότι 6.000 ρασοφόροι έπεσαν στον αγώνα για ελευθερία. Αλλά και ο Πρόξενος της Ιταλίας, Ντομένικο Οριγκόνο, αναφέρει ότι οι Τούρκοι προσπαθούσαν να συλλάβουν τους περισσότερους ιερείς, θεωρώντας τους εμψυχωτές της επανάστασης.
Πρώτος εξάλλου ύψωσε τη σημαία της Επαναστάσεως ο Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Γερμανός. Διακριθέντες στον αγώνα κληρικοί υπήρξαν οι Βρεσθένης Θεοδώρητος, Άνθιμος Γαζής, Νεόφυτος Βάμβας, Κύπρου Κυπριανός, Γρηγόριος ο Ε΄. «Η θηλιά του πατριάρχη» ήταν και είναι εξοχότατο παράδειγμα αυτοθυσίας υπέρ του έθνους του. Διότι αν και του δόθηκε η δυνατότητα, ο πατριάρχης Γρηγόριος δεν εγκατέλειψε το ποίμνιό του, αλλά όπως διέσωσε ο Τερτσέτης, απάντησε στους προκρίτους: «Μη με προτρέπετε να φύγω… Ο θάνατός μου θα ωφελήση περισσότερον παρά η ζωή μου… Μετά τινας ημέρας, ίσως τα ψάρια θα φάνε εμάς» (ήτο τότε Κυριακή των Βαΐων) (βλ. Ν. Νευράκη, ‘25 Πανηγυρικοί Λόγοι’, Αθ. 1975, σελ. 68-72). Ο Κολοκοτρώνης, σε ένα του λόγο στην Πνύκα, αναφέρει: «Πρέπει να φυλάξετε την πίστη σας και να τη στερεώσετε, διότι, όταν επιάσαμε τα άρματα, είπαμε πρώτα υπέρ Πίστεως και έπειτα υπέρ Πατρίδος» (Τερτσέτης, Άπαντα, τόμ. Γ΄, Αθ. 1953, σελ. 255-256). Ο Έλληνας άλλωστε ποτέ δεν ξεχώρισε ιστορικά τη θρησκεία του από τη ζωή του, αρχής γενομένης από τον αθάνατο Όμηρο. Γι’ αυτό και η Ελληνική Επανάσταση έγινε «στο όνομα του Χριστού και της Ελλάδας». Μάλιστα ο γενναίος Κανάρης και ο ατρόμητος Μιαούλης έπαιρναν δύναμη για τους ηρωικούς αγώνες τους από την εικόνα της Θεοτόκου και τον Τίμιον Σταυρόν, όπως εκείνοι δήλωσαν και έδειχναν στη ζωή τους. Ο δε Ρήγας βροντοφώνησε: «Ελάτε μ’ ένα ζήλο σε τούτο τον καιρό, να κάμωμεν τον όρκο επάνω στο Σταυρό».
Ο ακαδημαϊκός Σπ. Μελάς, αλλά και ο πολύς Σπ. Ζαμπέλιος και ο μεγάλος Κ. Παπαρρηγόπουλος, προσυπέγραψαν στα έργα τους ότι μοναδική υπήρξε πάντοτε η σύνδεση Ελληνισμού-Χριστιανισμού και η σωτηρία δια της Εκκλησίας (βλ. Ε. Πρωτοψάλτη, όπου ανωτέρω, σ. 102). Η Εκκλησία παρέλαβε από τον Ελληνισμό τα πλουσιότερα στοιχεία, τα επεξέτεινε, τα μεταστοιχείωσε, τα εκχριστιάνισε, τα έκανε τρόπο ζωής και φαίνονται πράγματι έντονα στη ζωή και το θάνατο των μαρτύρων, των αγίων, των Ομολογητών της πίστεως, στη διδασκαλία των Πατέρων, αλλά και των πιστών χριστιανών επί Τουρκοκρατίας, που δεν τα πρόδωσαν παρά προτίμησαν να πεθάνουν, προβάλλοντας δια της ζωής και της θυσίας τους ότι τα αθάνατα ιδανικά της χριστιανικής πίστης και του πατριωτισμού, αν ενωθούν συνειδησιακά -όπως άλλωστε βιώθηκαν και απ’ τους αγωνιστές του 1821- κάνουν θαύματα και αλλάζουν ουσιαστικά τον κόσμο και την ιστορία.

ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ ΜΕΛΙΣΣΟΧΩΡΙΟΥ
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ : ΤΟ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ παπα ΘΥΜΙΟΥ ΒΛΑΧΑΒΑ, ΗΡΩΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821

Φόρος τιμής στον ήρωα της πίστης και της πατρίδας, στον αγωνιστή παπα-Θύμιο Βλαχάβα

“... παιδί μου, μη φοβού, το αίμα το δικό μας

σαν τη βροχή της άνοιξης το χώμα θα ποτίσει,

για να φυτρώσει η λευτεριά, επλάκωσεν η ώρα...

Εμείς θε να κοιμώμεθα βαθειά βαθειά στο μνήμα

και θα ν’ ακούμε τη βοή του φοβερού πολέμου,

τον κρότο, την ποδοβολή, τη χλαλοή της νίκης

επάνω από το χώμα μας να τρέχη να διαβαίνη,

και τα παιδιά μας θάρχωνται ελεύθερα, Βλαχάβα,

να μας σχωρούν στην εκκλησιά και να μας μνημονεύουν.”

Αρ. Βαλαωρίτης, Τα δυό βουνά (παπα-Θύμιος Βλαχάβας)

 

 Ένα από τα πιο γνωστά στασιαστικά κινήματα λίγο πριν ξεσπάσει η Επανάσταση του 1821 είναι αυτό που οργανώθηκε στην περιοχή της Θεσσαλίας από τον Θύμιο Βλαχάβα, στις αρχές του 19ου αιώνα, εναντίον του Αλή πασά των Ιωαννίνων.

Ο Ευθύμιος Βλαχάβας (Μπλαχάβας) γεννήθηκε στο χωριό Σμόλιανη (Ισμόλια) Τρικάλων. H ακριβής χρονολογία της γέννησής του είναι άγνωστη, ωστόσο πρέπει να την τοποθετήσουμε γύρω στα 1770.

Ο πατέρας του, γερο-Βλαχάβας, ήταν αρματολός στα Χάσια, σύγχρονος των αρματολών Ζίδρου και Λάζου και σύμφωνα με τον Νικόλαο Κασομούλη πρέπει να πέθανε στο 1780.

 

Ιερά Μονή Αγίου Δημητρίου: ορμητήριο του Παπα-Θύμιου Βλαχάβα

Υπάρχει πάντως η πιθανότητα, σύμφωνα με μια ενθύμηση που έχουμε από χειρόγραφο της μονής Μεταμορφώσεως Μετεώρων και αναφέρεται σε κάποιον καπετάν Θανάση Μπλαχάβα, να ζούσε ακόμη στα 1792.

Είτε έτσι είτε αλλιώς ο Θύμιος αφού πρώτα χειροτονήθηκε παπάς (απ' όπου και το Παπαθύμιος με το οποίο έμεινε γνωστός) ύστερα από τον θάνατο του πατέρα του ανέλαβε ο ίδιος το αρματολίκι στα Χάσια.

Από αυτήν την πρώτη περίοδο της ζωής του ως αρματολού έχουμε μια περιγραφή του προξένου και περιηγητή Πουκεβίλ που έγινε δεκτός από τον Βλαχάβα και τους άνδρες του, έφαγε μαζί τους και τους άκουσε να τραγουδούν:

«Σ' αυτόν τον ερημικό ξενώνα μας περίμενε ο Ευθύμιος Βλαχάβας, αρχηγός ενόπλων στη Θεσσαλία, με σύντροφο τον Ζόγγο, αρχηγό παλικαριών των Αγράφων και του Αχελώου.

Οι δυο αυτοί καπεταναίοι με γέμισαν φιλοφρονήσεις, και θέλησαν με κάθε τρόπο να με φιλέψουν αρνί ψημένο όπως το συνήθιζαν οι ομηρικοί ήρωες...

Αφού ετεμάχισαν το ψητό, έκαναν τις συνηθισμένες προπόσεις που αρχίζουν πάντοτε για ορισμένους αγίους...

Οι καπεταναίοι θέλησαν έπειτα να μου προσφέρουν μια συναυλία με τους στρατιώτες τους, που έπαιρναν μετριόφρονα τον τίτλο του κλέφτη, και το κατόρθωσαν τραγουδώντας μεγαλόφωνα το τραγούδι του Μπουκουβάλα, που το συνόδεψαν με τον ήχο από τις παράτονες λύρες...».

Ο Θύμιος Βλαχάβας έζησε λοιπόν στα τέλη του 18ου και τις αρχές του 19ου, χρονική περίοδο η οποία προσδιορίζεται από σημαντικά γεγονότα τόσο στο πολιτικό, όσο και στο ιδεολογικό και στρατιωτικό επίπεδο και τα οποία σηματοδοτούν καίρια τα χρόνια που θα ονομασθούν αργότερα προεπαναστατικά.

Η αποδιοργάνωση του Οθωμανικού κράτους έχει προχωρήσει σε σημαντικό βαθμό, η ισχυροποίηση του Αλή πασά των Ιωαννίνων επίσης είναι γεγονός σημαντικό ενώ ο Ελληνισμός με τον ένα ή τον άλλο τρόπο βρίσκεται σε άνοδο και στην πορεία της εθνικής χειραφέτησης.

Πέρα από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα που ευνοεί την ανάληψη αντιστασιακής δράσης, στο ατομικό επίπεδο της ιδεολογικής συγκρότησης είναι σημαντική η πληροφορία που μας δίνει ο Κασομούλης σύμφωνα με την οποία ο Παπαθύμιος είχε έλθει σε επαφή με κείμενα όπως ο Χρονογράφος και ο Αγαθάγγελος.

Από αυτά το πρώτο είναι μια καταγραφή γεγονότων που έχουν σχέση με την εκκλησιαστική ιστορία, γραμμένο σε απλή γλώσσα που γνώρισε μεγάλη διάδοση στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, ενώ το δεύτερο είναι έργο προπαγάνδας που συντελεί οπωσδήποτε στο «ξύπνημα της λαϊκής ψυχής», όπως πολύ εύστοχα παρατηρεί ο Κ. Θ. Δημαράς.

 

Προτομή του παπα-Θύμιου Βλαχάβα απέναντι ακριβώς
από το ορμητήριό του, την μετεωρίτικη Μονή του Αγίου Δημητρίου

Γενικά βέβαια και τα δύο έργα και ειδικότερα το δεύτερο με την εξαγγελία για την έλευση του «ξανθού γένους» που θα ελευθερώσει τους Έλληνες περιέχουν στοιχεία που ευνοούν με τη σειρά τους την όλη επαναστατική κινητικότητα.

Στο σημείο αυτό ωστόσο αξίζει να αναφέρουμε και κάποια άλλα γεγονότα που συμβαίνουν στον ευρύτερο χώρο της Βαλκανικής και επηρεάζουν καίρια το όλο σκηνικό, συντελώντας στη δημιουργία επαναστατικού αναβρασμού.

Βρισκόμαστε στα χρόνια του Ρωσοτουρκικού πολέμου (1806-1812) και ο ρωσικός στόλος έχοντας επικεφαλής τον ναύαρχο Σενιάβιν δρα στην περιοχή του Βορείου Αιγαίου, όπου έχει σημαντικές επιτυχίες εναντίον των Τούρκων με μεγαλύτερη εκείνη της κατάληψης της Τενέδου, γεγονός που αναπτερώνει τις ελπίδες των ραγιάδων.

Στη ναυτική μοίρα του Σενιάβιν έχουν ενσωματωθεί και Έλληνες πολεμιστές ενώ φυγάδες Σουλιώτες στέλνονται από τους Ρώσους στη Λευκάδα που απειλείται από τον Αλή πασά.

Με την έναρξη του πολέμου εξάλλου, ο Αλή πασάς που ανησυχεί για την ασφάλεια της επικράτειάς του είχε αφαιρέσει από τους αρματολούς των Αγράφων και του Κάρλελι (η περιοχή της σημερινής Αιτωλοακαρνανίας περίπου) κάθε εξουσία.

Πρέπει ακόμα να σημειώσουμε ότι ένταση επικρατεί και στην περιοχή της Σερβίας, όπου, πριν ακόμη από την κήρυξη του Ρωσοτουρκικού πολέμου εκδηλώνεται επαναστατικό κίνημα στην αρχή κατά των τοπικών γενιτσάρων και αργότερα εναντίον Τούρκων, το οποίο με τον απελευθερωτικό χαρακτήρα που προσλαμβάνει και τις επιτυχίες στα πεδία των μαχών (κατάληψη Βελιγραδίου από τους εξεγερθέντες) αποτελεί στα μάτια των υποδούλων ένα παράδειγμα προς μίμηση.

Μέσα στις ευνοϊκές αυτές συνθήκες για την έξαρση του επαναστατικού πνεύματος αλλά και εξαιτίας της καταδίωξης του Αλή πασά ξεσπά πρώτα το κίνημα του Νικοτσάρα και των άλλων αρματολών και κλεφτών του Ολύμπου που διώχνουν τους Αλβανούς ντερβεναγάδες του Αλή και επιτίθενται στα ασκέρια του.

Ωστόσο στη φάση αυτή ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος δεν θα αργήσει με την παρεμβολή και των άλλων ευρωπαϊκών δυνάμεων να οδηγηθεί σε ανακωχή (συνθήκη του Τιλσίτ, 1807), πράξη ιδιαίτερα αρνητική για τους εξεγερμένους κλέφτες και αρματολούς αφού η θέση του Αλή πασά ενισχύεται σημαντικά.

Όμως τα πράγματα δεν ηρεμούν αφού ο Νικοτσάρας και οι σύντροφοί του μετατρέπονται σε πειρατές και δρουν στο Αιγαίο προτού η όλη επιχείρηση γνωρίσει τελικά το άδοξο τέλος και ο αρχηγός της σκοτωθεί πολεμώντας κοντά στο Λιτόχωρο.

Ωστόσο η όλη δράση του, που καλύπτει μεγάλο χρονικό διάστημα αφού ουσιαστικά έχει αρχίσει από το 1793, και ο ηρωικός θάνατός του συντελούν στη δημιουργία ενός θρύλου που συντηρεί την έξαψη των πνευμάτων.

Παράλληλα ο Κατσαντώνης και ο Κίτσος Μπότσαρης με τους Σουλιώτες μετά την αρνητική γι' αυτούς τροπή του Ρωσοτουρκικού πολέμου, αφού δράσουν για ένα διάστημα στην Ακαρνανία, όπου είχαν σημαντικές επιτυχίες εναντίον των Αλβανών του Αλή πασά, καταφεύγουν τελικά στην Κέρκυρα και στην Πάργα.

Μέσα στο κλίμα αυτό της γενικευμένης αναστάτωσης, ο Αλή πασάς δεν έχασε την εμπιστοσύνη του προς το πρόσωπο του Θύμιου Βλαχάβα και των αδελφών του, που έχοντας συγκροτήσει ένα σώμα από 60 αρματολούς εξακολουθούσαν να προστατεύουν την περιοχή του βιλαετιού των Τρικάλων από τους ληστές και να μισθοδοτούνται από αυτόν.

Ωστόσο τα γεγονότα δεν άφησαν τελικά ανεπηρέαστο και τον Παπαθύμιο.

Στην ανέλιξη του κινήματος του Βλαχάβα από τη σύλληψη και την οργάνωσή του έως την εκτέλεσή του πέρα από το γενικότερο κλίμα των εξεγερμένων κλεφτοαρματολών, που τώρα βρίσκονταν όπως είπαμε στην περιοχή των Ιονίων υπηρετώντας τους Ρώσους, ο Βλαχάβας φέρεται ότι είχε έλθει σε επαφή με τον ηγέτη των Σέρβων επαναστατών Καραγεώργη και τον Ρώσο ναύαρχο Σενιάβιν.

Ωστόσο καμιά ιστορική πηγή δεν βεβαιώνει παρόμοιες κινήσεις μολονότι ο Τουρκαλαβανός ποιητής Χατζησεχρέτης που έγραψε την Αληπασιάδα, μακροσκελές ποίημα που εξυμνεί τα κατορθώματα του Αλή πασά, παρουσιάζει τον Βλαχάβα να απευθύνεται στους αγάδες της Λάρισας και των Τρικάλων και να τους λέει ότι είχε έλθει σε συνεννοήσεις με τον Καραγεώργη.

Bέβαια ο Χατζησεχρέτης επιζητεί να μεγεθύνει τις δυσκολίες που συνάντησε ο πασάς των Ιωαννίνων προκειμένου να υπερτονίσει τα επιτεύγματά στο στρατιωτικό πεδίο αλλά την άποψη αυτή συμμερίζεται και ο δικός μας Κωνσταντίνος Σάθας χωρίς να έχει άμεση ή έμμεση υποστήριξη από ιστορικές πηγές, ο οποίος κάνει λόγο για Ρώσους απεσταλμένους με επιστολές προς τον Βλαχάβα εκ μέρους του ηγέτη των Σέρβων Καραγεώργη και του Ροδοφοινίκη, Έλληνα στην υπηρεσία των Ρώσων.

Πιθανότερο ωστόσο είναι ότι κάποιες συνεννοήσεις έγιναν ανάμεσα στον Βλαχάβα και τους κλεφτοαρματολούς που είχαν καταφύγει στα νησιά για την οργάνωση κάποιου συντονισμού ενεργειών και κοινής δράσης κατά των Τουρκαλβανών.

Ο Σάθας και πάλι προεκτείνοντας τα πράγματα αναφέρει ότι στα μέσα Φεβρουαρίου 1808 ο Βλαχάβας συγκάλεσε συγκέντρωση των αρματολών της Στερεάς, ακόμη και των Τούρκων της Λάρισας και των Τρικάλων που μισούσαν τον Αλή πασά, ότι ο αριθμός των μυημένων συνεχώς μεγάλωνε και ότι νέα συνέλευση στον Όλυμπο όρισε συμβολικά ως ημέρα της εξέγερσης την 29η Μαΐου 1808 και ότι τελικά το όλο εγχείρημα προδόθηκε στον Αλή των Ιωαννίνων.

Την ίδια ασάφεια παρουσιάζουν και κάποιες ενθυμήσεις οι οποίες πάντως μας οδηγούν στο πιθανό συμπέρασμα ότι ορισμένες βιαιοπραγίες των Αλβανών εναντίον κλεφταρματολών της περιοχής της Θεσσαλίας εξώθησαν τελικά τον Ευθύμιο Βλαχάβα να εγκαταλείψει τη νομιμόφρονα στάση και να ξεκινήσει το επαναστατικό κίνημά του εναντίον του Αλή πασά.

Την άνοιξη, λοιπόν, του 1808, ο Θύμιος Βλαχάβας και τα αδέλφιά του, επικεφαλής μιας αρκετά μεγάλης δύναμης ενόπλων κλεφταρματολών, ξεκίνησαν στη Θεσσαλία την εξέγερσή τους κατά του Αλή πασά. Μια ενθύμηση και πάλι αναφέρει, προφανώς εκ παραδρομής, ότι το κίνημα ξέσπασε στις 8 Μαΐου 1808, ημέρα Τρίτη (ο Κασομούλης τοποθετεί το γεγονός στις αρχές Απριλίου και πλέον είμαστε βέβαιοι ότι βρίκεται πολύ κοντά στην αλήθεια), πριν επαναληφθούν οι εχθροπραξίες ανάμεσα στους Τούρκους και τους Ρώσους.

Τότε λοιπόν οι Βλαχαβαίοι, παπα-Θύμιος και Θοδωράκης, μαζί με τον καπετάνιο Δομενίκου Γιώτα Τζίμου ξεσηκώθηκαν εναντίον των Αλβανών ντερβεναγάδων και σουμπασάδων (επιστατών των μεγαλοκτηματιών) και άρχισαν να τους σκοτώνουν, χωρίς όμως να ενοχλούν τους Οθωμανούς. Φαίνεται ότι απώτερος σκοπός του Βλαχάβα ήταν να ξεσηκώσει και τους Τούρκους αγάδες εναντίον του Αλή, πράγμα που τελικά φαίνεται ότι δεν το κατάφερε πάντως, μαζί του έδρασαν αρχικά και μερικοί Αλβανοί και Τούρκοι, προφανώς δυσαρεστημένοι από τις ενέργειες του Αλή πασά.

Οι Βλαχαβαίοι είχαν συνεννοηθεί επίσης με τον αρματολό της Πίνδου Δεληγιάννη, καθώς και με τον Ευθύμιο Στουρνάρη, προκειμένου αυτοί να καταλάβουν τα στενά του Μετσόβου και των Καλαριτών και να εμποδίσουν με αυτόν τον τρόπο τα στρατεύματα του Αλή να περάσουν προς τη Θεσσαλία, ώσπου οι εξεγερθέντες να εδραιώσουν την κυριαρχία τους στη Θεσσαλία.

Τα πολύτιμα στοιχεία αποδεσμεύουν τα ανέκδοτα έγγραφα με τη δράση των ανταρτών Βλαχαβαίων, τις πρώτες επιτυχίες τους εναντίον του Αλβανού οπλαρχηγού στην υπηρεσία του πασά των Ιωαννίνων Τάρε Βασιάρη και τις ενέργειες του Αλή πασά για την καταστολή του κινήματος.

Οι εξεγερθέντες έχουν σημαντικές επιτυχίες και κυριαρχούν στον Θεσσαλικό Κάμπο και οι αναφορές προς τον Αλή πασά αναφέρουν για τη δράση περίπου πεντακοσίων ανδρών, χωρισμένων σε τρία μπουλούκια, οι οποίοι συνεχώς αυξάνονται και έχουν σκορπίσει σε όλα τα χωριά, σκοτώνοντας ανθρώπους και προβαίνοντας σε λεηλασίες και αρπαγές ζώων.

Εντύπωση, επίσης, προκαλεί το γεγονός ότι την αποφασιστικότητα των εξεγερθέντων την αποδίσουν είτε σε δυτικό δάκτυλο είτε επειδη «τόσο τους σήκωσε ο Θεός τη γνώση».

Στην τροπή που παίρνουν τα πράγματα, όπως μαρτυρούν οι πηγές, οι Τούρκοι, εξοργισμένοι από την ανταρσία των Βλαχαβαίων, ήταν έτοιμοι να λάβουν σκληρά αντίποινα εναντίον των ραγιάδων, τους οποίους κατηγορούν ότι «τα έχουν ένα με τους κλέφτες».

Γι' αυτό οι πιστοί ραγιάδες γράφουν στον Αλή πασά και ζητούν την προστασία του, ενώ οι άνθρωποί του Καμπέρης και Γιουσούφης του Μπεκήραγα, πριν ακόμη λάβουν εντολή του αφέντη τους, παρεμβαίνουν και αποτρέπουν τα χειρότερα. Το γεγονός αυτό έρχεται να πιστοποιήσει ότι τελικά οι Βλαχαβαίοι δεν κατόρθωσαν να ξεσηκώσουν τους χωρικούς της θεσσαλικής πεδιάδας, πράγμα που κατά τον Πουκεβίλ οφείλεται στη δράση του Μητροπολίτη Λαρίσης Γαβριήλ, που ενεργώντας ως εντολοδόχος του Αλή έπεισε τους δυσαρεστημένους να μην κινηθούν, επισείοντας τα τρομερά αντίποινα που θα ξεσπούσαν εναντίον τους.

Αυτό υπήρξε ένα αρνητικό γεγονός, όπως κρίσιμο γεγονός είναι ότι ο Βλαχάβας δεν κατόρθωσε να κινητοποιήσει τους ραγιάδες του Θεσσαλικού Κάμπου το άλλο και το πιο αποφασιστικό για την τύχη του κινήματος, όμως, έχει να κάνει με τους αρματολούς Δεληγιάννη και Στουρνάρη, οι οποίοι παρά την αρχική συμφωνία τους με τον Βλαχάβα, τελικά επέτρεψαν στον στρατό του Αλή πασά να περάσει ανενόχλητος από την Ήπειρο στη Θεσσαλία και να κινηθεί κατά των επαναστατών.

Επικεφαλής του αληπασαδικού στρατεύματος, που αποτελείται από περίπου έξι χιλιάδες Αλβανούς, είναι ο ίδιος ο γιος του Αλή Μουχτάρ πασάς, ο οποίος πρόλαβε να χτυπήσει τους επαναστάτες πριν καταφέρουν να ενώσουν τις δυνάμεις τους, οι οποίες, όπως αναφέρουν οι πηγές, δρούσαν χωρισμένες σε τρία τμήματα, πιθανότατα για να δημιουργούν με την ταυτόχρονη παρουσία τους σε διαφορετικά σημεία του Θεσσαλικού Κάμπου την εντύπωση μιας γενικευμένης εξέγερσης.

Έτσι, η αποφασιστική μάχη δόθηκε στις 5 Μαΐου 1808 στο Καστράκι, έξω από την Καλαμπάκα κοντά στα Μετέωρα, ανάμεσα στους Αλβανούς του Μουχτάρ πασά και τους ξεσηκωμένους, επικεφαλής των οποίων ήταν ο αδελφός του παπα-Θύμιου, Θοδωράκης Βλαχάβας.

Διάφορες διηγήσεις και ενθυμήσεις αναφέρουν ότι ο αγώνας υπήρξε σκληρότατος, διήρκεσε είκοσι τέσσερις ώρες και πέρασε από διάφορες φάσεις. Αρχικά, εξορμούν οι Τουρκαλβανοί αρχηγοί Βελή μπέης και Μπεκίρ αγάς από τα Τρίκαλα και συμπλέκονται με τους Έλληνες στο Καστράκι.

Έπειτα από κάποιον χρόνο, που δεν προσδιορίζεται από τις πηγές, καταφθάνει και ο Μουχτάρ πασάς, που είχε ξεκινήσει από τα Γιάννενα, με νέα στρατεύματα. Η μάχη κοπάζει για κάποιο διάστημα, αλλά επαναρχίζει με μεγαλύτερη ένταση, για να σταματήσει με τον ερχομό τής νύχτας.

 

Σχεδιαστική απεικόνιση του μαρτυρικού τέλους
του παπα-Θύμιου Βλαχάβα (Ιστορία Ελληνικού Έθνους)

Σύμφωνα με στιχούργημα που έχει δημοσιεύσει ο καθηγητής Απόστολος Βακαλόπουλος και το οποίο περιγράφει τα γεγονότα από την οπτική των Αλβανών, οι Βλαχαβαίοι υποχωρούν, ενώ ο Μουχτάρ μπαίνει στην Καλαμπάκα και οχυρώνεται. Τ

ην επόμενη ημέρα τού επιτίθενται πολυάριθμα ελληνικά ασκέρια, αλλά ο Μουχτάρ κάνει γιουρούσι και υποχωρεί προς το Καστράκι πολεμώντας.

Το τελευταίο γεγονός πιθανόν οφείλεται στη φαντασία του Αλβανού στιχοπλόκου, καθώς δεν μαρτυράται από καμιά άλλη πηγή, ο οποίος προφανώς εξογκώνει τα πράγματα, για να προσδώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στη νίκη του Μουχτάρ.

Ωστόσο, πέρα από την ακριβή αναπαράσταση των πολεμικών δρώμενων, γεγονός παραμένει ότι οι επαναστάτες κατατροπώθηκαν, πολλοί σκοτώθηκαν και ανάμεσά τους νεκρός είναι και ο αδελφός του παπα-Θύμιου Θοδωράκης Βλαχάβας.

Όπως γίνεται αντιληπτό, η είδηση ότι τα στενά του Μετσόβου είχαν αφεθεί ελεύθερα και ότι πολυάριθμες αληπασαδικές δυνάμεις είχαν τη δυνατότητα να ξεχυθούν ανενόχλητες προς τη Θεσσαλία, αποθάρρυνε τους υπόλοιπους Έλληνες οπλοφόρους υπό την ηγεσία του Ευθύμιου Βλαχάβα, που ακόμη δεν είχαν προλάβει να ενωθούν με τους αγωνιζόμενους στο Καστράκι της Καλαμπάκας, να τρέξουν προς βοήθειά τους.

Το αντίθετο. Ο παπα-Θύμιος με τους άντρες του, μετά τα καταστροφικά γεγονότα της Καλαμπάκας, υποχώρησαν προς τα μέρη του Ολύμπου και από εκεί, για να μη δώσουν λαβή αντιποίνων εις βάρος των χωρικών της περιοχής, μπήκαν στα καράβια και κατέφυγαν στα νησιά Σκόπελο, Σκύρο και Σκιάθο, που αποτελούσαν το γνωστό άσυλό τους. Από εκεί άρχισαν πάλι τις πειρατικές επιδρομές τους στο Αιγαίο Πέλαγος.

Όμως, ο Βλαχάβας τελικά δεν ξεφεύγει από τα χέρια του Αλή πασά. Ύστερα από έναν χρόνο, παρασυρμένος από τις υποσχέσεις αμνηστίας του Τούρκου αρχιναυάρχου, παραδίνεται σ' αυτόν.

Ο τελευταίος, όμως, δεν κάνει τίποτε άλλο από το να τον παραδώσει στον πασά των Ιωαννίνων, ο οποίος τον έκλεισε στη φυλακή και ύστερα από τρεις μήνες τον εκτελεί, αφού προηγουμένως, κατά τη συνήθειά του, τον υπέβαλε σε βασανιστήρια.

Ο Γάλλος πρόξενος στα Γιάννενα Πουκεβίλ και σημαντικός μάρτυρας των γεγονότων της εποχής, συνάντησε και πάλι τον παλιό γνώριμό του, όμως τώρα υπό τελείως διαφορετικές συνθήκες και γίνεται έτσι αυτόπτης μάρτυρας του μαρτυρίου του παπα-Θύμιου Βλαχάβα: «Στα Γιάννενα δεμένο σ' έναν πάσσαλο στην αυλή του Σεραγιού ξαναείδα τον Ευθύμιο Βλαχάβα, που τον είχα συναντήσει άλλοτε στην Πίνδο (=Χάσια) μαζί με τους στρατιώτες του.

Εγνώριζε την τύχη του και, πιο ήσυχος από τον τύραννο που ηδονιζόταν με την ιδέα ότι θα χύση το αίμα του, σήκωσε προς το μέρος μου τα μάτια του γεμάτα γαλήνη, σαν να αποζητούσε την μαρτυρία μου στον θρίαμβο της ύστατης ώρας του.

Την είδε να πλησιάζει, την ώρα αυτή την φοβερή για τον κακό, με την ηρεμία του δίκαιου. Ένοιωσε, χωρίς να αναρριγήσει και δίχως να παραπονεθεί, τα χτυπήματα των δήμιων και τα μέλη του, που τα έσυραν μέσα από τους δρόμους της πολιτείας, έδειξαν στους τρομαγμένους Έλληνες τα υπολείμματα του τελευταίου καπετάνιου της Θεσσαλίας».

Ο Άγγλος Ουίλιαμς Λικ, επιζητώντας μια αιτιολογημένη κατάθεση για τον θάνατο του παλιού έμπιστου του Αλή πασά, υποστηρίζει ότι κύρια αιτία του θανάτου τού Θύμιου Βλαχάβα υπήρξε η ανακάλυψη αλληλογραφίας του αρματολού με τους Ρώσους της Κέρκυρας, οι οποίοι προετοίμαζαν εξέγερση των Ελλήνων.

Έτσι, λοιπόν, δικαιολογούνται, κατά τον Λικ, τα βασανιστήρια στα οποία υπέβαλε ο Αλή πασάς τον αιχμάλωτο αρματολό, επειδή σκόπευαν να τον αναγκάσουν να ομολογήσει τους συνεργάτες του.

Μολονότι η πληροφορία για την ύπαρξη της αλληλογραφίας αυτής δεν φαίνεται πράξη πιθανή, αφού κατά την περίοδο της εξέγερσης του Βλαχάβα η Κέρκυρα βρισκόταν υπό γαλλική κατοχή, αν αληθεύει, πρέπει να αναφέρεται σε προγενέστερη της εξέγερσης εποχή και, πάντως, πρέπει να αναφέρεται σε σχέσεις του Βλαχάβα με τους άλλους κλεφταρματολούς, που είχαν καταφύγει στα Ιόνια μετά την υπογραφή της Συνθήκης του Τιλσίτ.

Η δράση του Ευθύμιου Βλαχάβα και ο μαρτυρικός θάνατός του προξένησαν μεγάλη εντύπωση σε Έλληνες και Αλβανούς και οι επιβιώσεις τους συνετέλεσαν, ώστε να γραφούν πολλές πεζές και έμμετρες διηγήσεις των γεγονότων.

Αξίζει, εξάλλου, να σημειωθεί ότι την ίδια εποχή πιάστηκε και ο μοναχός Δημήτριος από τη Σαμαρίνα με την κατηγορία ότι υποκινούσε τους χωρικούς σε εξέγερση, μολονότι φαίνεται ότι αυτός προσπαθούσε το αντίθετο.

Ο Δημήτριος βασανίστηκε και στο τέλος θανατώθηκε και η τύχη του συνδυάστηκε με εκείνη του παπα-Θύμιου. Μάλιστα, ο Πουκεβίλ παραδίδει διάλογο ανάμεσα στα δύο πρόσωπα του δράματος, από τον οποίο φαίνεται ότι άντλησε και ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης στη δική του ποιητική εκδοχή των γεγονότων.

Συνοψίζοντας, μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι στο κίνημα του Ευθύμιου Βλαχάβα, τόσο εξαιτίας της γενικότερης κατάστασης όσο και από ορισμένες ενέργειές του, οι οποίες όμως δεν στηρίζονται ικανοποιητικά από τις ιστορικές πηγές, ανιχνεύονται ορισμένα στοιχεία που συνιστούν ό,τι θα χαρακτηρίζαμε ως συγκροτημένο ιδεολογικό σχήμα, που οδηγεί αναπόφευκτα σε επαναστατική δράση.

Άλλωστε, όπως αναφέραμε και στην αρχή της παρούσας διήγησης, βρισκόμαστε πάρα πολύ κοντά στα χρόνια που θα αναληφθεί η κυρίως επαναστατική προσπάθεια.

 

ΕΝΘΥΜΗΣΗ

Δ. Λουκόπουλος, «Από ένα κώδικα διαλυμένου μοναστηριού του Ολύμπου», Ημερολόγιο της Μεγάλης Ελλάδος 1936, σ. 129.

Εν έτει 1808, Μαΐου 5, ημέρα Τρίτη, ο Παπαθύμιος και Θοδωράκης, παιδιά του Πλαχάβα εσήκωσαν κεφάλι και εσκότωσαν τους Αρβανίτες, άλλους εις τα τερβένια, άλλους εις τα χάνια τους έκοψαν.

Έκαυσαν και το σπίτι του Γιαννάκου από Λευθεροχώρι με 5 Αρβανίτες μέσα, και ήτον εις τον καιρόν του Αλή πασά όπου όριζεν εις τον Μορέαν, Μακρυνίτσα, Γιαννιτσά και Θεσσαλονίκην εις Καπρολί, Οχρίδα, Αλπασάνι, Αυλώνα, Κακοσούλι, Δέλβινον, Αγία Μαύρα και άλλα σύνορα. Και ο Μουχτάρ πασάς και ο βεζίρ Αλή πασάς έστειλεν δύναμιν και επιάστηκεν εις πόλεμον με τους Πλαχαβαίους και έγινε μέγας θρήνος.

Εσκοτώθηκαν όλοι οι Πλαχαβαίοι έως 500 άνθρωποι. Εγλύτωσε δε μόνον ο Θοδωράκης και ο Μιχαλογιάννης και άλλοι. Και ύστερον τους εσκότωσεν ο Σιαπέρας με απιστίαν και αυτούς. Και τα παιδιά τους όπως έκαμαν αυτοί με τους Αρβανίτες έτσι έπαθαν.

 

Βιβλιογραφία

- Α. Αγγέλου, «Ο Πουκεβίλ και η Ελλάδα», Περιηγήσεις στον ελληνικό χώρο, Αθήνα 1968, σ. 127.

- Απόστολος Βακαλόπουλος, «Νέα στοιχεία για τα ελληνικά αρματολίκια και για την επανάσταση του Θύμιου Μπλαχάβα στη Θεσσαλία στα 1808», ΕΕΦΣΠΘ 9 (1965), σ. 230-251 και σε ανάτυπο.

- Απόστολος Βακαλόπουλος, Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, τ. Δ', Θεσσαλονίκη 1973, σ. 722-726.

- Ιστορία του Ελληνικού Έθνους (Εκδοτικής Αθηνών), τ. ΙΑ', Αθήνα 1975, σ. 412-413.

- Αλέξης Πολίτης (επιμέλεια), Το δημοτικό τραγούδι. Τα Κλέφτικα,Αθήνα 1981, σ. 76-79 και 133-134.

- Κ. Σάθας, Ιστορικαί Διατριβαί, Αθήνα 1870, όπου (σ. 123-336) δημοσιεύεται μεγάλο μέρος της Αληπασιάδος του Χατζησεχρέτη.

- Γ. Σιορόκας, Άγνωστη διασκευή της «Αληπασιάδας» του Χατζή Σεχρέτη. Μια ιστορική προσέγγιση, Ιωάννινα 1983.

 

Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ
ΑΚΤΙΝΕΣ
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ : ΚΥΡΙΑΚΗ ΝΑΥΤΗ, Η ΠΡΩΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΟΥ ΜΥΗΘΗΚΕ ΤΟΝ ΟΡΚΟ ΤΗΣ ΦΙΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ (ΣΜΥΡΝΗ, ΜΑΡΤΙΟΣ 1820) - ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΙΑ ΜΙΚΡΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΑ ΠΑΙΔΙΑ

Ενα πολύ συγκινητικό κείμενο για την μύηση στον όρκο της Φιλικής Εταιρίας της πρώτης γυναίκας, της Κυριακής Ναύτη

«Ορκίζομαι να μην φανερώσω το παραμικρόν από τα σημεία και τους λόγους της Εταιρείας, μήτε να σταθώ κατ’ ουδένα λόγον η αφορμή του να καταλάβωσιν άλλοι ποτέ ότι γνωρίζω περί τούτων, μήτε εις συγγενείς μου, μήτε εις πννευματικόν ή φίλον μου…»

 
Μέσα σ’ ένα αρχοντικό σπίτι της Σμύρνης, το Μάρτη του 1820, μια ευγενικιά κυρία, η Κυριακή Ναύτη, γυναίκα του ιατρού Μιχαήλ Ναύτη, βρίσκεται σε μεγάλη ανησυχία.
Ο Μιχαήλ Ναύτης ήταν από τα κύρια μέλη της Φιλικής Εταιρείας, εκείνης της μεγάλης πατριωτικής οργάνωσης που έδωσε το πρώτο κήρυγμα της ελευθερίας στη σκλαβωμένη τότε Ελλάδα.


Εργαζότανε με ζήλο, με αυταπάρνηση, με θυσίες μεγάλες, για να διαδώσει το Εθνικό Κήρυγμα και να εμψυχώσει τους ήρωες, που αργότερα θα έπαιρναν στα χέρια το ντουφέκι και θα ύψωναν τη σημαία της Επανάστασης.
Η καημένη η Κυριακή Ναύτη έτρεμε χωρίς κι αυτή να ξέρει το γιατί. Κάτι της έλεγε πως οι μυστικές συνεννοήσεις που είχε κάθε τόσο ο σύζυγός της, ήταν εχθρικές για το τουρκικό κράτος, που ήταν τότε πανίσχυρο.
Μόλις ο σύζυγός της βγήκε από το δωμάτιό του για να κατευοδώσει κάποιον ξένο, με τον οποίο εξακολουθούσε να μιλά, ανήσυχη μπαίνει βιαστικά μέσα, πλησιάζει το γραφείο του και φοβισμένη μην τύχει και του έστειλαν κανένα Σουλτανικό έγγραφο για να παρουσιαστεί στις Αρχές- όπως συχνά γινότανε τότες- ψάχνει πάνω στο γραφείο του.
Τα κλειδιά ήταν ακόμα στο συρτάρι. Ανοίγει με χτυποκάρδι και βρίσκει διάφορα χαρτιά. Πάνω στα χαρτιά ήταν μια σφραγίδα με νεκροκεφαλή και δυο οστά, σταυρωτά τοποθετημένα.
Με δάκρυα στα μάτια , τα διαβάζει. Ήταν επιστολές της Φιλικής Εταιρείας για το Μεγάλο Αγώνα της Πατρίδας.
Διαταγές και συνεννοήσεις με τον Σκουφά, τον Τσακάλωφ, τον Σέκερη, τον Ξάνθο.
Κατάπληκτη η Κυριακή πληροφορείται πως ο σύζυγός της ήταν από τους μεγάλους πρωταγωνιστές, που φρόντιζαν να ελευθερώσουν τη σκλαβωμένη Ελλάδα. Τώρα δεν τρέμει, αλλά υπερήφανη σηκώνει το κεφάλι με χαμόγελο και γονατίζει μπροστά στην Παναγία παρακαλώντας την να βοηθήσει τον αγώνα.
Η πόρτα ανοίγει, μπαίνει ο άντρας της. Βλέπει το ανοιχτό συρτάρι, τα έγγραφα απλωμένα στο γραφείο, χλωμιάζει και με σιγανή φωνή της λέει:
-Τι έκανες; Γιατί τόλμησες να εγγίσεις ένα μυστικό που σε καταδικάζει σε θάνατο; Γιατί να το κάνεις αυτό; Γιατί;
Τα μάτια του είναι γεμάτα δάκρυα. Ο όρκος των Φιλικών είχε ένα άρθρο που έλεγε:
«Ορκίζομαι να μην φανερώσω το παραμικρόν από τα σημεία και τους λόγους της Εταιρείας, μήτε να σταθώ κατ’ ουδένα λόγον η αφορμή του να καταλάβωσιν άλλοι ποτέ ότι γνωρίζω περί τούτων, μήτε εις συγγενείς μου, μήτε εις πννευματικόν ή φίλον μου…»
Τώρα που το έμαθεν η γυναίκα του, τι θα γίνει; Πώς μπορεί να είναι ήσυχος την ώρα που ξέρει το φοβερό μυστικό μια γυναίκα;
Αμέσως την κλειδώνει καλά μέσα στο δωμάτιο και τρέχει στους άλλους φιλικούς του τόπου, τους προσκαλεί στο σπίτι του, τους διηγείται τι έγινε και τους λέει:
-Πάρτε το πιστόλι μου αυτό και θυσιάστε την, αν πρόκειται με τη θυσία αυτή να μη διακινδυνεύσει η πατρίδα. Ας θαφτεί το τρομερό μυστικό μαζί της. Την αγαπώ πολύ, γιατί είναι η μητέρα των παιδιών μου, μα πρώτα έρχεται το συμφέρον της Πατρίδας.
Τα μάτια του γέμισαν δάκρυα.
Οι Φιλικοί συσκέφτηκαν κι αποφάσισαν να μην την σκοτώσουν, αλλά να την εγγράψουν μέλος στον κατάλογο των Φιλικών, να δώσει τον όρκο και να είναι κι αυτή συναγωνίστρια και βοηθός στον αγώνα.
-Πάρε το πιστόλι σου, καλέ μας φίλε. Δεν χρειάζεται η θυσία αυτή. Κράτησε την μητέρα των παιδιών σου… θα μας βοηθήσει.
Η Κυριακή Ναύτη, η εκλεκτή αυτή Σμυρναία, ήταν η πρώτη και μόνη γυναίκα της Φιλικής Εταιρείας.Εβοήθησε τον αγώνα σαν άντρας. Πλάι στο σύζυγό της, εργάσθηκε ηρωικά, μυστικά, εχέμυθα.
Έδειξε παραδειγματική στάση για τη σκλαβωμένη πατρίδα. Έκανε μυστικούς εράνους μέσα στην Τουρκοκρατούμενη Σμύρνη κι έστειλε, το Μάρτη του 1821, τα πρώτα πολεμοφόδια για τον αγώνα με ιστιοφόρο στη Μάνη, όπου τα παρέλαβε ο Νικοτσάρας.
Ως πρώτη συνεισφορά σ’ αυτόν τον έρανο, ο σύζυγός της πρόσφερε 3000 γρόσια, κι εκείνη όσα χρήματα μπόρεσε να πάρει, πουλώντας τα κοσμήματά της.


ΑΝΤΕΧΟΥΜΕ
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

ΓΙΑ ΠΟΣΟ ΚΑΙΡΟ ΘΑ ΑΝΕΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΤΟΝ ΕΡΝΤΟΓΑΝ : ΚΟΝΤΑ Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

Η υπόθεση της ομηρίας των δύο Ελλήνων στρατιωτικών, μπορεί να αποδειχθεί ο καταλύτης για να επικρατήσει η ενότητα στα εθνικά θέματα, τα οποία έχουν τεθεί σε κίνδυνο λόγω της επιθετικότητας του προέδρου της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν.
Για πρώτη φορά χθες, ίσως λόγω και της εθνικής επετείου, τα πράγματα ηρέμησαν στο πολιτικό σκηνικό, και όλοι οι παράγοντες του τόπου έδειξαν ενωμένοι αναφορικά με την Τουρκία και τις απειλές της εναντίον νησιών του Αιγαίου και της κυπριακής ΑΟΖ.
Φαίνεται ότι το πρόβλημα που δημιουργήθηκε με τη σύλληψη των στρατιωτικών, και ενώ στην αρχή «γέννησε» περαιτέρω προβλήματα, είναι η αιτία για να επιχειρηθεί να εξευρεθεί μία κοινή γραμμή αντιμετώπισης της Τουρκίας και του ακραία επιθετικού Ταγίπ Ερντογάν.
Ο τελευταίος ξύνεται στη βέργα του βοσκού, όπως λένε στην Κύπρο και την Κρήτη, αλλά έχει σχέδια και στόχους εναντίον της Ελλάδας στο Αιγαίο και της Κύπρου στην κυπριακής ΑΟΖ.
Το προηγούμενο διάστημα ασχολούμασταν με αυτές τις απειλές, με τον γνωστό τρόπο: Τσακωνόμαστε μεταξύ μας για το ποιος μπορεί να αντιμετωπίσει καλύτερα την Τουρκία, αντί να καθίσουμε σε ένα τραπέζι, όλοι μαζί και όσοι πιστεύουμε στη δύναμη του Ελληνισμού, για να εκπονήσουμε σχέδια αποτροπής τετελεσμένων, που επιδιώκει η ισλαμική κυβέρνηση του κ. Ερντογάν.
Το τελευταίο διάστημα όλο και περισσότεροι στην Ελλάδα και την Κύπρο νοιώθουν την ανάσα της τουρκικής επιθετικότητας. Άλλωστε, ο Ταγίπ Ερντογάν, γνωρίζει να αντιπαρατίθεται σε όλα τα μέτωπα. Με ποιον δεν τα έχει βάλει; Από την Αμερική και την Ευρώπη, το Ισραήλ και την Αίγυπτο, μέχρι και τη μικρή Κύπρο.
Αναφορικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες συμβαίνει το εξής παράδοξο: Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τα έχει βάλει με όλους και με όλα. Ένα μέτωπο κλείνουν οι συνεργάτες του και άλλο ανοίγει ο πλανητάρχης. Είναι ασυγκράτητος με όσους πιστεύει ότι αντιστρατεύονται τα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα. Δεν υποχωρεί εάν δεν κερδίσει είναι το σύνθημα του.
Μέχρι τους Βρετανούς κατηγόρησε στο παρελθόν, οι οποίοι είναι πιο πιστοί σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών. Με βάση τα ανωτέρω, πολλοί αναλυτές στην Αμερική αναζητούν τους λόγους για τους οποίους, ειδικά ο κ. Τραμπ, δείχνει τόση υπομονή με τον ισλαμιστή ηγέτη της Τουρκίας.
Υπάρχει περίπτωση, μία άλλη σύμμαχος χώρα, να επέλεγε μία «μαλακή» κριτική των Ην. Πολιτειών και να μην άκουγε τα εξ’ αμάξης; Ούτε μία στο εκατομμύριο. Ενώ με την Τουρκία οι Αμερικανοί αναζητούν κάποιο τρόπο για να κρατήσουν ενεργή τη διμερή σχέση και να μην σπάσουν τη στρατηγική.
Ακόμα και αν οι Τούρκοι φαίνεται ότι δίνουν μυστικά του ΝΑΤΟ στους Ρώσους. Αναλυτές και δημοσιογράφοι στις ΗΠΑ, δείχνουν να έχουν ξεγράψει τον Ταγίπ Ερντογάν ως σύμμαχο της Αμερικής. Απομένουν οι σχεδιαστές της αμερικανικής πολιτικής να καταλάβουν ότι είναι καλύτερος ένας πιστός σύμμαχος, έστω και αδύνατος, παρά ένας ισχυρός που δημιουργεί μύρια προβλήματα. Και η Τουρκία είναι έντονα και επιδεικτικά προκλητική για τις ΗΠΑ.
Οπωσδήποτε δίνω σημασία σε όσους υποστηρίζουν πως η Αμερική θα παραμείνει πάση θυσία σε αυτή την ερμαφρόδιτη σχέση με την Τουρκία. Αυτό που δεν μας εξηγούν είναι γιατί οι Αμερικανοί, και ειδικά ο σημερινός πρόεδρος τους, θα συνεχίσουν να ανέχονται μία ακραία αντιαμερικανική συμπεριφορά από τον Ταγίπ Ερντογάν, που θέτει σε κίνδυνο αμερικανικές ζωές.

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Το θέμα της Τουρκίας αναλαμβάνουν εκ μέρους του προέδρου Τραμπ, ο νέος σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζον Μπόλτον και ο νέος υπουργός Εξωτερικών -εάν εγκριθεί από την Γερουσία- Μαικ Πομπέο. Έχουν και οι δύο εκφράσει τις απόψεις τους για το θέμα. Είναι έντονα επικριτικοί για τον Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο στόλισαν με πολλά …κοσμητικά επίθετα. Θα συνεχίσουν αυτή τη σκληρή γραμμή ή θα αποδεχθούν τη θέση των γραφειοκρατών ότι η Τουρκία παραμένει και σήμερα «πολύτιμος σύμμαχος» αν και περισσότερο εξυπηρετεί τη Μόσχα και την Τεχεράνη, παρά την Ουάσιγκτον και το ΝΑΤΟ… Η ώρα της μεγάλης κρίσης είναι κοντά.

HELLASJOURNAL
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Του Σάββα Καλεντερίδη.

 

Έχουμε γράψει επανειλημμένα πως το ότι η Ελλάδα στη Συνθήκη της Λοζάνης δεν απαίτησε να τεθεί όρος αναγνώρισης της Γενοκτονίας που υπέστη ο ελληνισμός της Μικράς Ασίας, της Θράκης και του Πόντου, από τη μια «δικαίωσε» και από την άλλη ενθάρρυνε τους γενοκτόνους να συνεχίσουν το αποτρόπαιο έργο τους τις επόμενες δεκαετίες εναντίον των Ελλήνων της Πόλης, της Ίμβρου, της Τενέδου και της Κύπρου.

Πρόκειται για νοοτροπία που είναι σύμφυτη και αναπόσταστο κομμάτι της μνήμης του τουρκικού κράτους, η οποία αναπαράγεται ασχέτως κομμάτων και προσώπων που ασκούν την εξουσία.

Τις τελευταίες ημέρες τη βλέπουμε σε πλήρη εφαρμογή στο Αφρίν. Μια περιοχή που όχι μόνο δεν έστειλε ούτε έναν πρόσφυγα στην Ελλάδα και την Ευρώπη αυτά τα επτά χρόνια που μαίνονται οι συγκρούσεις στη Συρία, αλλά αποτέλεσε καταφύγιο για κατατρεγμένους και προπύργιο δημοκρατίας και προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών και των γυναικών.
Η Τουρκία εισέβαλε με την άδεια της Ρωσίας, εξοπλίζοντας και μισθοδοτώντας 20 χιλιάδες τζιχαντιστές του ΙΚ και της αλ Κάιντα, οι οποίοι έχουν εξασφαλισμένη την τουρκική υπηκοότητα ως δώρο, υπό την προϋπόθεση να εκδιώξουν τους Κούρδους από τις πατροπαράδοτες εστίες τους και να εγκατασταθούν εκεί, μαζί με άλλους σουνίτες, τουρκογενείς και αραβογενείς πληθυσμούς.

Στόχος η εξάλειψη των Κούρδων από το Αφρίν. Αυτό είναι ο ορισμός της γενοκτονίας.

Για να μην θεωρηθεί δε ότι υπάρχει δόση υπερβολής στα όσα αναφέρονται πιο πάνω, θα σας παρουσιάσουμε στοιχεία που είναι ανατριχιαστικά, για την εμπλοκή στενού συνεργάτη του Ταγίπ Ερντογάν σε πράξη γενοκτονίας εναντίον Έλληνα επιχειρηματία.
Η εφημερίδα Hurriyet από της ίδρυσής της, το Μάιο του 1948, από τον επιφανειακά εξισλαμισμένο Εβραίο Σεντάτ Σιμαβί, αποτέλεσε το μακρύ χέρι της εξουσίας και του βαθέως κράτους. Το 1994 ο Όμιλος Doğan, ο ιδιοκτήτης του οποίου κατάγεται από την Αργυρούπολη του Πόντου και ήταν πιθανώς αρμενικής καταγωγής, απέκτησε το 70% της ιστορικής εφημερίδας, καθώς και της εφημερίδας Milliyet.
Σταδιακά ο Όμιλος Doğan απέκτησε κι άλλες εφημερίδες, ραδιόφωνα και τηλεοράσεις και έγινε ο ισχυρότερος όμιλος ΜΜΕ της Τουρκίας, συνεχίζοντας πάντα να αποτελεί το μακρύ επικοινωνιακό χέρι του τουρκικού βαθέως κράτους. Σας θυμίζω το ρόλο της Hurriyet στα Ίμια όπως και την προαναγγελία της βάρβαρης δολοφονίας των Σολωμού και Ισαάκ. Ο Όμιλος Doğan αποτελούσε το μεγάλο εμπόδιο για την εγκαθίδρυση του αυταρχικού καθεστώτος του Ερντογάν. Γι’ αυτό έστειλε το τουρκικό ΣΔΟΕ για έλεγχο στον μητρικό Όμιλο Doğan, επιβάλλοντας πρόστιμα δισεκατομμυρίων δολαρίων!!! Έτσι, καθιστώντας τον Όμιλο Doğan όμηρο, το 2011 κατόρθωσε να πάρει τον έλεγχο των εφημερίδων Milliyet και Vatan που πουλήθηκαν σε επιχειρηματία φιλικά προσκείμενο στον Ερντογάν. Αφού εν τω μεταξύ είχε φυλακίσει δεκάδες δημοσιογράφους του αντιπολιτευόμενου τύπου και αφού είχε κρατικοποιήσει την εφημερίδα Sabah και την επικοινωνιακή ναυαρχίδα του Γκιουλέν, Zaman, με ένα εκατομμύριο φύλλα, εν όψει των δύσκολων εκλογών του 2019, έπρεπε να τελειώνει με τη Hurriyet, το CNN Turk και τα άλλα μέσα του Ομίλου Doğan. Και αυτό έγινε τις προηγούμενες ημέρες, με τον Ερντογάν να ελέγχει το 80-85% των ΜΜΕ της γείτονος.
Όμως ποιος είναι ο φίλος του Ερντογάν, που αγόρασε τις ναυαρχίδες του τουρκικού βαθέος κράτους; Το όνομά του είναι Ερντογάν Ντεμίρορεν. Όσο για τη σχέση του με τον Τούρκο πρόεδρο, σε τηλεφωνική υποκλοπή που φέρεται να έκαναν στελέχη του δικτύου Γκιουλέν, ο Ταγίπ Ερντογάν ακούγεται να λέει το 2013 στον Ντεμίρορεν ότι δεν του αρέσει καθόλου το εξώφυλλο της Milliyet, και ο συνομιλητής του να του λέει κλαίγοντας ότι δεν θα ξαναγίνει.
Όμως δεν είναι μόνο αυτό. Έχει αξία και δούμε ποιος είναι ο νέος ολιγάρχης των ΜΜΕ της Τουρκίας και πώς έκανε τα λεφτά του. Ο Ερντογάν Ντεμίρορεν, που γεννήθηκε στην Προύσα, σύμφωνα με καταγγελία που διερευνάται μέχρι σήμερα, έγινε ιδιοκτήτης της εταιρείας «Αρχιμήδης» (τουρκικά Arşimidis), αφού προηγουμένως σκότωσε και έκαψε το πτώμα του ιδιοκτήτη της, το 1978, στο Χάλκαλι της Κωνσταντινούπολης.

Πού είναι το περίεργο; Ότι ο ιδιοκτήτης ήταν Έλληνας της Κωνσταντινούπολης και ότι παρά την εμπλοκή της ΜΙΤ και του τουρκικού ΓΕΕΘΑ, δεν αποκαλύφθηκε ποτέ η αλήθεια και δεν αποδόθηκε δικαιοσύνη!

Αποτέλεσμα, είναι η εταιρεία «Αρχιμήδης», που ασχολείται με τον τομέα των αυτοκινήτων και των ανταλλακτικών και μια βιομηχανία τούβλων, η οποία επίσης πέρασε στα χέρια του Ντεμίρορεν, αφού είχε δολοφονηθεί ο ιδιοκτήτης της, να αποτελέσουν τη βάση του Demirören Holding, που απέκτησε τον έλεγχο των σημαντικότερων εφημερίδων και τηλεοπτικών σταθμών της Τουρκίας. Από την έρευνα που κάναμε και βρίσκεται σε εξέλιξη, ο ιδιοκτήτης της «Αρχιμήδης» δολοφονήθηκε εν γνώσει του βαθέως κράτους, επειδή ήταν Έλληνας και για να του αρπάξει την περιουσία ένα όργανό τους, που τώρα είναι το μακρύ χέρι του Ερντογάν.
Αυτή η χώρα είναι στην ουσία ένα κράτος συμμορία, όπως την είχε χαρακτηρίσει ο Αμπντουλάχ Οτζαλάν και χρέος των Ελλήνων, των Αρμενίων, των Ασσυρίων και των Κούρδων, είναι να την καταγγείλουν στη διεθνή κοινότητα, για να δημιουργηθεί ένας κλοιός που θα υποχρεώσει την Τουρκία να αναγνωρίσει τις γενοκτονίες που έχει διαπράξει. Αν δεν γίνει αυτό, αυτή η μηχανή θα συνεχίσει να αναπαράγει γενοκτονίες, είναι οποίες είναι προ των πυλών και πάλι της Κύπρου και των νησιών του Αιγαίου.
Καιρός να ξυπνήσουμε από το λήθαργο που μας επέβαλαν οι συνεργοί τους, οι αρνητές της Γενοκτονίας!

pontos-news.gr

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΚΑΡΓΑΚΟΣ : «ΥΠΟ ΤΟ (ΒΑΡΥ) ΠΑΠΛΩΜΑ ΕΝΟΣ ΔΑΝΕΙΑΚΟΥ ΝΕΟΠΛΟΥΤΙΣΜΟΥ ΞΕΧΑΣΑΜΕ ΤΙΣ ΑΞΙΕΣ ΤΟΥ '21»

Ο ιστορικός και συγγραφέας Σαράντος Καργάκος μιλά για την απαξίωση της ελληνικής γλώσσας, τη σχέση μας με τον αρχαίο πολιτισμό και τις προσκλήσεις για να πολιτευτεί
 
Συνέντευξη στον Φίλιππο Πανταζή

Κύριε Καργάκο, πότε έγινε η πρώτη παρουσία σας σε εφημερίδα;
Θα σας φανεί παράξενο. Ημουν πρωτοετής της Φιλοσοφικής Σχολής κατά το έτος 1957-1958. Εναν χρόνο πριν, ένας κρανιόκενος υπουργός της πνευματικής κακοδαιμονίας μας έβγαλε «φιρμάνι»: Ολοι οι μαθητές της τελευταίας τάξης του τότε 6ετούς Γυμνασίου να γράψουν υποχρεωτική έκθεση με θέμα τα εμφύλια πάθη. Αντέδρασε τότε ο γιος του Κ. Καραγιώργη (Γυφτοδήμου) και πήρε διά παντός αποβολή. Εγινε τότε σάλος πολύς. Η μητέρα του, άλλωστε, ήταν βουλευτής της ΕΔΑ. Τον προηγούμενο χρόνο είχα αρνηθεί να γράψω κι εγώ, αλλά έπεσα στα μαλακά χάρη στη στοργή που είχε έναντί μου ο αείμνηστος καθηγητής μου Φαραντάτος. Κατόπιν αυτού έστειλα επωνύμως μια επιστολή στην εφημερίδα «Αυγή», που δημοσιεύθηκε πολύ φρονίμως ανώνυμα στο κέντρο της πρώτης σελίδας. Στην επιστολή αυτή έθιγα τότε κάτι που θίγω πάντα: λήθη στο κακό μας παρελθόν. Η επιστολή αυτή τελείωνε με τους περίφημους ομηρικούς στίχους: «Αφρήτωρ, αθέμιστος, ανέστιος έστιν εκείνος ος πολέμου έρατ(αι) επιδημίου οκρυόεντος». Δηλαδή «χωρίς φυλή, χωρίς νομοστασία, χωρίς κατοικία είναι εκείνος που ποθεί τον φριχτό εμφύλιο πόλεμο». Εκτοτε οι στίχοι αυτοί είχαν και έχουν διάδοση πολλή. Ειδικά σήμερα.

Πότε μπήκατε στη δημοσιογραφία;
Αφού εργαζόμουν και παράλληλα σπούδαζα, κατά το τρίτο έτος, αφού είχαν ισορροπήσει τα οικονομικά του σπιτιού μου, μπήκα σαν ερασιτέχνης στην «Ελευθερία» του Κόκκα - μεγάλο σχολείο τότε της δημοσιογραφίας. Εκεί είχα την ευτυχία να γνωρίσω μεγάλα πνευματικά κεφάλαια, όπως τον Ι.Μ. Παναγιωτόπουλο (αργότερα εργάστηκα για λίγο στο σχολείο του), τον Θεοφύλακτο Παπακωνσταντίνου και τον μακαριστό Φώτιο Κόντογλου.
Γιατί εγκαταλείψατε τότε τη δημοσιογραφία;
Δεν την εγκατέλειψα, με διώξανε! Ο αρχισυντάκτης, εκτιμώντας την αρχαιομάθειά μου (έγραψα και γράφω αρχαία ελληνικά), ήθελε να με κάνει μόνιμο συντάκτη. Αλλά παρενέβη τότε ο αείμνηστος Θανασάκης Κανελλόπουλος και απαίτησε να μείνω εραστής και όχι σύζυγος της δημοσιογραφίας. Κι έτσι έπραττα και πράττω από το 1961-1962 μέχρι σήμερα, χωρίς να ζητήσω ποτέ να γίνω μέλος της ΕΣΗΕΑ. Ο Κανελλόπουλος είναι αυτός που μου υπέδειξε να αφοσιωθώ στα κλασικά γράμματα και περισσότερο στην Ιστορία. Κρατήσαμε μια μακρά φιλία με πολλά εύθυμα περιστατικά, που κάποτε θα μνημονεύσω σε μελλοντικά άρθρα μου.

Δεν βρίσκουμε σε παλαιά έντυπα κείμενα με το όνομά σας;
Επειδή μπορούσα να μιμηθώ το ύφος του Εμμ. Ροΐδη, έγραφα τα σατιρικά πολιτικά κείμενα με τα ονόματα Χριστόδουλος Αγκάν - Ζωογδάρτης εκ Σύρου και Ιγνάτιος Βατοπεδινός! Τα ιστορικά μου φέρουν το ψευδώνυμο «Γιάννης Κουμαριώτης». Μπορείτε να τα βρείτε στην «Επιθεώρηση Τέχνης» και στην προδικτατορική «Πανσπουδαστική». Εκεί είχα καταγράψει όλα τα φοιτητικά κινήματα από το 1821 έως το 1903. Δυστυχώς, δεν τα έβγαλα σε βιβλίο και πολλοί μου τα έχουν λεηλατήσει.
Κάπου όμως… απιστήσατε από την ερωμένη σας. Γιατί;
Πρώτον, ο Στρατός, δεύτερον, η βιοπάλη. Ευτυχώς είχα ταχεία επιτυχία ως καθηγητής σε σχολεία και φροντιστήρια και έτσι επί πολλά χρόνια αρνήθηκα την ερωμένη μου. Με απορρόφησαν η διδασκαλία και η συγγραφή διδακτικών βιβλίων. Οταν έπειτα από μία 25ετία αποφορτίστηκα από τον φροντιστηριακό μόχθο, επανήλθα λάβρος στη δημοσιογραφία. Συνεργάστηκα με τον «Οικονομικό» επί ημερών Γιάννη Μαρίνου, με τα «Πολιτικά Θέματα» του Κώστα Κύρκου, με την «Απογευματινή» επί των ημερών Τίτου Αθανασιάδη, με την «Καθημερινή» επί Ελένης Βλάχου, αλλά σταθμό για την πνευματική πορεία μου απετέλεσε η 20ετής συνεργασία με το περιοδικό «Ευθύνη» του Κώστα Τσιρόπουλου και την ιστορική εφημερίδα «Εστία», με την οποία η συνεργασία συνεχίζεται μέχρι σήμερα και θα συνεχιστεί μέχρι τελευταίας μου πνοής. Ευελπιστώ ότι και η καινούργια συνεργασία μου με την «κυριακάτικη δημοκρατία» θα έχει την ίδια επιτυχία. Πάντα ονειρεύομαι μια… κυριακάτικη δημοκρατία!

Εχετε μελετήσει επί μακρόν την ιστορική πορεία του ελληνικού έθνους και, φυσικά, τον αγώνα απελευθέρωσης των Ελλήνων από τον τουρκικό ζυγό το 1821. Ηταν το αποτέλεσμα της λαχτάρας ενός ολόκληρου λαού για ελευθερία και αξιοπρέπεια. Μήπως οι δύο αυτές αξίες εκλείπουν και από τη σημερινή Ελλάδα; Μπορούν να συσχετιστούν οι δύο περίοδοι;
Ενδεκα επαναστατικά κινήματα είχαν προηγηθεί του '21. Τι σημαίνει αυτό; Οταν ακούμε και σήμερα το «Ακόμη τούτ’ η άνοιξη, τούτο το καλοκαίρι», η ψυχή μας αναφτερά, όπως η ψυχή των τότε σκλαβωμένων Ελλήνων. Γιατί άραγε; Διότι υπό το βαρύ πάπλωμα ενός δανειακού νεοπλουτισμού ξεχάσαμε τις αξίες του '21. Οι αγωνιστές έχυσαν αίμα για να ξαναγίνουμε Ελληνες. Κι εμείς αγωνιστήκαμε να… ξαναγίνουμε Ελληνες και γίναμε ευρωκατσίβελοι! «Των Ευρωπαίων περίγελα και των αρχαίων παλιάτσοι», όπως είχε πει προφητικά ο Παλαμάς εικονογραφώντας τη δική μας κατάσταση.
Η χώρα και οι πολίτες της βιώνουν εδώ και αρκετά χρόνια τις συνέπειες μιας μεγάλης οικονομικής κρίσης, η οποία ήρθε να προστεθεί στην ήδη υπάρχουσα κρίση των ηθικών αξιών. Πόσο αισιόδοξος είστε για τη συνέχεια και δη το μέλλον των νέων γενεών;
Δεν έχουμε κρίση! Διότι, αν είχαμε κρίση, δηλαδή «νιονιό», δεν θα υφιστάμεθα τη σήμερα λεγόμενη κρίση που είναι μια οικονομική κατάρρευση, επακόλουθο μιας πνευματικής και ηθικής κατάπτωσης. Συνεπώς δεν είχαμε κρίση, είχαμε και έχουμε… ακρισία! Με ολίγη κρίση θα είχαμε βγει από την οικονομική εμπλοκή σε μια τριετία. Ως δάσκαλος και ως συγγραφέας πάντα ζω κοντά στη νέα γενιά. Τα σημερινά παιδιά εξαιτίας των «φετφάδων» του υπουργείου πνευματικής κακοδαιμονίας είναι μοιρασμένα. Σε αυτό συμβάλλουν και τα λεγόμενα «μίντια». Αν πέσει πάνω τους αγίασμα του '21, θα δουν φως, φως αληθινό. Ο Γέρος του Μοριά είχε πει: «Η ώρα η πιο σκοτεινή της νυκτός είναι λίγο πριν ξημερώσει». Και τούτο το συννέφιασμα αυγή θα ξημερώσει!

Σε συνάντησή σας με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή πριν από χρόνια είχατε εκτιμήσει ότι θα έρθει ο καιρός που ακόμα και τα δικά του λόγια θα είναι ακατάληπτα από τις νέες γενιές. Νομίζετε ότι έφτασε αυτή η στιγμή; Πώς θα μπορέσουμε να αποφύγουμε την πλήρη απαξίωση της ελληνικής γλώσσας;
Τον στενοχώρησα τον τότε Πρόεδρο - που με εκτιμούσε και συχνά μου τηλεφωνούσε, ειδικά για το Μακεδονικό. Είχαν και αυτός και ο Ράλλης συναισθανθεί την κατιούσα πορεία της τρέχουσας ελληνικής. Το τι πρέπει να γίνει το έχω γράψει άπειρες φορές: διδασκαλία της ελληνικής στη διαχρονική εξέλιξή της από το δημοτικό. Δεν υπάρχουν στεγανά ανάμεσα στην αρχαία και τη νεότερη ελληνική γλώσσα. Οποιος δεν το πιστεύει ας διαβάσει -όχι τα δικά μου βιβλία- το πρόσφατο βιβλίο της ελληνίστριας Andrea Marcolongo με τίτλο «Ελληνική: Η υπέροχη γλώσσα»! Πώς μπορούμε να αποφύγουμε την απαξίωση των ελληνικών; Είναι απλό: απαξιώνοντας εκείνους που τα… απαξιώνουν! Πρώτη μέριμνα, η γλώσσα μας. Από αυτήν είμαστε κρεμασμένοι επί μία τετράκις χιλιοστή ζωή, όπως θα αποδειχθεί με την ανάγνωση της Γραμμικής Α.

Εξ όσων γνωρίζω, είστε από εκείνους που εισηγήθηκαν το 15% του Προϋπολογισμού για την Παιδεία, καθώς και το προσχέδιο για το πανεπιστημιακό άσυλο. Πώς κρίνετε την Παιδεία στην Ελλάδα του 2018;
Μου ξύνετε παλαιές πληγές. Ωστόσο δεν μετανοώ. Για το 15% υπό σωστή αξιοποίηση εμμένω. Οσο για το άσυλο, τότε ήταν αναγκαίο. Σήμερα το λεγόμενο άσυλο έγινε φέουδα κάποιων «ξεΐγκλοτων» που έχουν υπό κράτηση και φοιτητές και καθηγητές. Σε μένα έχει απαγορευτεί η είσοδος -εν ονόματι του ασύλου ιδεών!- πέντε φορές. Η Παιδεία του 2018 είναι η χειρότερη των τελευταίων ετών. Ωστόσο προσδοκώ μια ανάταση και ανάσταση. Αναλογικά με τον πληθυσμό μας -κυρίως στην Ιατρική- έχουμε το μεγαλύτερο ανά τη Γη πληθυσμιακό δυναμικό. Με την αξιοποίηση του δυναμικού αυτού μπορούμε να κάνουμε την Ελλάδα «υψηλίου παίδευσιν». Είναι εντροπή η χώρα μας να μην είναι παγκόσμιο κέντρο αρχαιοελληνικών και μεσαιωνικών σπουδών.
Ποια η σχέση των σύγχρονων Ελλήνων με τον αρχαίο πολιτισμό που μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας;
Τη σχέση αυτή μπορεί και ο πλέον αδαής να κατανοήσει, αν μόνο σκεφθεί πόθεν (από πού) οι λέξεις «τραγούδι» και «τραγουδώ», η λέξη «χορός» αλλά και «χορηγός», οι λέξεις «μουσική», «ωδείο» και «ωδική», «θέατρο», «ποίηση» και «φιλοσοφία». Τι θέλω να πω με αυτά; Οτι εμείς οι Ελληνες βυζαίνουμε τον πολιτισμό από μωρά σαν το μητρικό γάλα. Οι προαναφερθείσες λέξεις, που συνιστούν τον παγκόσμιο πολιτισμό, σε εμάς είναι «φυτευμένες» στη γλώσσα και την ψυχή από τη νηπιακή ηλικία. Μεγαλώνοντας δυστυχώς γινόμαστε… νήπιοι! Οχι όλοι, ευτυχώς. Πάντα μένει και μαγιά.



Η χώρα μας επελέγη πρώτη από τη Νέα Τάξη  ως το πειραματόζωο της αποεθνικοποίησης
«Η λέξη “Ελληνας” πάει να εκμηδενιστεί» έχετε πει σε ομιλία σας. Ποιοι το θέλουν αυτό και γιατί;
Βλέπετε πουθενά ελληνική επιγραφή; Και όσες υπάρχουν αποτελούν φολκλορικό αξιοπερίεργο. Εχετε δει ασφαλώς τα τοιχογραφήματα «Ελληνας με το συμπάθειο…» και «Ελληνας δεν γεννιέσαι ούτε γίνεσαι… καταντάς»! Τα παιδιά μας ξενομιλούν, ξενοτραγουδούν, ξενοχορεύουν. Πώς και γιατί; Το έχω γράψει στο βιβλίο μου «Αλαλία, ήτοι το σύγχρονο γλωσσικό μας πανόραμα» (Gutenberg, 1987): «Η Ελλάς, λόγω μακράς πνευματικής παραδόσεως και υψηλού πατριωτικού φρονήματος, επελέγη από τη Νέα Τάξη Πραγμάτων ως πρώτο πειραματόζωο για να εφαρμοστεί το πιο εγκληματικό πείραμα: η αποεθνικοποίηση των εθνών και η αποθρησκειοποίηση των λαών». Το αποδέχτηκαν οι πνευματικοί και πολιτικοί φωστήρες του τόπου μας για να μη φαίνεται ο δικός τους νανισμός μπροστά στον γιγαντισμό των προγόνων μας. Ετσι, άφησαν τη νεολαία χωρίς πρότυπα ελληνικά. Τα μικρά παιδιά ξέρουν τον Σπάιντερμαν και όχι τον Ηρακλή, με τον οποίο δένεται όλη η αρχαία παράδοσή μας.
Στο μνήμα μου θέλω να γραφτεί «Διάβασε, έγραψε και δίδαξε»
Παρά τις δελεαστικές προτάσεις που σας έγιναν κατά καιρούς από πολιτικούς αρχηγούς να πολιτευτείτε, αρνηθήκατε. Ποιος ο λόγος; Αισθάνεστε δικαιωμένος με την επιλογή σας αυτή;
Από την προδικτατορική εποχή δήλωσα σε τρεις πολιτικούς (Μαρκεζίνης, Ανδρέας Παπανδρέου και Ηλίας Ηλιού) ότι θα προτιμήσω και θα βαδίσω την οδό της Μεγάλης Πολιτικής που για μένα είναι η διδασκαλία. Αυτό δεν με απομάκρυνε από την πολιτική, διότι δρω σαν τον Σωκράτη, ως πολίτης. Ωστόσο, ποτέ στη διδασκαλία μου -έστω κι αν στιγμάτισα κάποιες πολιτικές πράξεις- δεν εισέδωσε κομματικός λόγος. Είχα μπροστά μου Ελληνόπουλα και όχι κλακαδόρους και μελλοντικούς… κλικαδόρους. Δεν μετανόησα για την επιλογή μου. Δίδαξα, διδάσκω και ακόμα δεν έχω χορτάσει διδασκαλία. Εγραψα πάνω από 105 τόμους βιβλίων και 5.000 άρθρα και μελέτες. Δίδαξα σε 40.000 μαθητές και 3.000 ανώτερους αξιωματικούς. Τι επιθυμώ; Οταν θα έρθει η στιγμή να φύγω από τη γη, πάνω στο μνήμα μου να γραφτεί: «Διάβασε, έγραψε, δίδαξε…»


ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ