Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 2016

ΚΥΠΡΟΣ 1974, 42 ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΜΟΝΗΣ:ΟΙ ΤΡΑΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΕΞΙΣΤΟΡΙΣΕΙΣ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ (Α΄ΜΕΡΟΣ)

42 χρόνια αναμονής Τραγικές προσωπικές εξιστορήσεις, μετά τη μεγάλη έρευνα που οδήγησε στον επαναπατρισμό οστών πεσόντων του Νοράτλας

Κάθεται στον ίσκιο μιας μουριάς στην αυλή του πατρικού του κοιτάζοντας την πλάκα που τοποθέτησε στον τοίχο απέναντι, εκεί όπου κάποτε βρισκόταν το δωμάτιο του μικρότερου αδελφού του. «Στρατιώτης Ηλίας Δ. Δαλαμάγκας. Έπεσεν ηρωικός υπέρ Ελευθερίας Κύπρου την 21.7.1974. Ετών 22», διαβάζει στην επιγραφή. Αυτό το κομμάτι μάρμαρο, μια προτομή στην πλατεία του χωριού και παλιές φωτογραφίες είναι όσα απέμειναν για να του τον θυμίζουν.
Ο Μανώλης Δαλαμάγκας κρατάει τη φωτογραφία του αδερφού του, Ηλία.
Επί τέσσερις δεκαετίες ήλπιζε ότι θα κατάφερνε να επαναπατρίσει «έστω και ένα κοκαλάκι» του. Πέρυσι όμως φοβήθηκε ότι δεν θα εκπλήρωνε το χρέος του. «Αρρώστησα», λέει παίρνοντας βαθιά ανάσα. «Καρκίνος πνεύμονα, μη εγχειρήσιμος, μεγάλος. Λέω δεν θα προλάβω».

Τα δύο αδέλφια γεννήθηκαν με διαφορά έξι ετών σε αυτό το σπίτι στο Μεσοχώρι Ελασσόνας. «Τον Ηλία τον προστάτευα, κανείς δεν τολμούσε να τον πειράξει», λέει ο Μανώλης Δαλαμάγκας.

Η τελευταία ανάμνηση που είχε από τον αδελφό του, στρατιώτη τότε της Α΄ Μοίρας Καταδρομών, ήταν τον Ιούνιο του ’74, σε άδεια που είχε πάρει από το στρατόπεδο. Τον θυμάται με ρόζους στα χέρια και στην κοιλιά, σημάδια σκληρής εκπαίδευσης. Γιόρτασαν εκείνη την ημέρα και δεν μίλησαν ξανά.

«Ήταν γλεντζές άνθρωπος. Έπινε, χόρευε, τραγουδούσε. Του άρεζαν αυτά. Τον αγκάλιασα και δεν τον ξαναείδα», λέει. 

Μετά τον αποχαιρετισμό, ο πατέρας του βλέπει ένα παράξενο όνειρο που έμελλε να είναι προφητικό. «Είδε τα παιδιά του μέσα σε πηγάδι και τρόμαξε. Τα τρία βγήκαν, ο Ηλίας δεν βγήκε», λέει.

Λίγες εβδομάδες μετά, η Ελλάδα αντιδρά στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο με την επιχείρηση «ΝΙΚΗ». Ο Ηλίας Δαλαμάγκας επιβιβάζεται μαζί με 27 καταδρομείς και 4 αεροπόρους στο αεροσκάφος Νοράτλας «Νίκη 4».

Άλλα 14 αεροπλάνα προλαβαίνουν να απογειωθούν τη νύχτα της 21ης Ιουλίου 1974 από τη βάση της Σούδας. Πετούν με σβηστά φώτα πλεύσης, χωρίς ραντάρ, με μόνο βοήθημα τη γυρο-μαγνητική πυξίδα. Ένα αεροσκάφος χάνει τον προσανατολισμό του και προσγειώνεται στη Ρόδο, άλλο προσεγγίζει τη Λευκωσία αλλά δεν προσγειώνεται και επιστρέφει στην Κρήτη. Οι καταδρομείς που συμμετέχουν στην αποστολή είναι εκπαιδευμένοι για τα νησιά του Αιγαίου, όχι για την Κύπρο.

«Μας έδειξαν έναν χάρτη μέσα στο αεροπλάνο, εκεί μάθαμε επίσημα πού πάμε»

Τα ξημερώματα, πλησιάζοντας στη Λευκωσία, τα αεροσκάφη εκλαμβάνονται ως τουρκικά και βάλλονται από φίλια πυρά. Το «Νίκη 4» καταρρίπτεται στον λόφο της Μακεδονίτισσας με απολογισμό 31 νεκρούς και μοναδικό επιζώντα τον Θανάση Ζαφειρίου, ο οποίος πέθανε τον περασμένο μήνα σε ηλικία 63 ετών. Από τα πυρά σκοτώνονται και δύο άνδρες του «Νίκη 6» το οποίο καταφέρνει όμως να προσγειωθεί.

Η αποστολή:

Τον Νοέμβριο του ’74 ο δικηγόρος της οικογένειας Δαλαμάγκα λαμβάνει επιστολή της Διοίκησης Καταδρομών.

«Οι συνθήκες του θανάτου τόσον αυτού όσον και των λοιπών εν Κύπρο πεσόντων και τραυματισθέντων αποτελούν αντικείμενον ανακριτικής ερεύνας», γράφουν και ενημερώνουν ότι «η σορός του φονευθέντος» λόγω αδυναμίας μεταφοράς τάφηκε «εις τον υπ’ αριθ. 34 τάφον του Στρατιωτικού Κοιμητηρίου Πάνω Λακατάμιας Κύπρου». 

Μοιραία λάθη

Νοτιότερα στην Ελλάδα, στο Χάβαρι Ηλείας, και η οικογένεια Αναστασόπουλου είχε ενημερωθεί το καλοκαίρι του ’74 –μία εβδομάδα μετά την αναγγελία του θανάτου– ότι ο γιος τους, Ανδρέας, επέβαινε στο «Νίκη 4». Ο αστυνόμος του χωριού δίσταζε αρχικά να ανακοινώσει τα δυσάρεστα νέα. Δεν γνώριζε ότι η οικογένεια είχε και δύο κόρες και φοβόταν ότι ο Ανδρέας ήταν το μοναδικό παιδί.

Και αυτός, όπως ενημερώνονται, έχει ταφεί στη Λακατάμια.

Η Αθανασία Σφουντούρη ήταν το μεγαλύτερο παιδί της οικογένειας Αναστασόπουλου. Μεγάλωσαν στην Ηλεία, υπό τον ήχο των μαχητικών αεροσκαφών της Ανδραβίδας.
Λίγα χρόνια αργότερα η οικογένεια ειδοποιείται ότι πρέπει να παραλάβει τα οστά. Η μεγαλύτερη αδερφή του, Αθανασία, μεταβαίνει στην Κύπρο μαζί με τον πατέρα της.

«Μόλις είδα το κρανίο, λέω αυτός δεν είναι ο αδερφός μου. Ούτε η οδοντοστοιχία ούτε τα ζυγωματικά ούτε τίποτα. Ο αδερφός μου δεν είχε γέφυρα», λέει όταν τη συναντάμε πρόσφατα στο σπίτι της στο Δίστομο.
Παρόμοιο λάθος γίνεται και με τα λείψανα του Δαλαμάγκα. Ο αδελφός του παραλαμβάνει οστά δύο ανθρώπων και τα θάβει στο Μεσοχώρι. Υποψιάζεται ότι κάτι δεν πάει καλά.

«Τα παρέδωσα στους γονείς μου και βγήκα πίσω και άρχισα να κλαίω γιατί δεν ήξερα τι έφερα. Είναι ο Ηλίας ή δεν είναι;», λέει.

Αρκετά χρόνια αργότερα δέχεται μια απρόσμενη επίσκεψη. Ελληνες στρατιωτικοί, ένας ανθρωπολόγος και ο Ξενοφών Καλλής, εκπρόσωπος των κυπριακών αρχών που έχει αναλάβει το δύσκολο έργο της αναγνώρισης πεσόντων και αγνοουμένων της τουρκικής εισβολής, φτάνουν στο σπίτι του. Επιμένει να τους κεράσει τραχανά προτού του πουν τι θέλουν.

Του ζητούν πίσω τα οστά για να βρουν την πραγματική τους ταυτότητα, παίρνουν από τον ίδιο δείγμα γενετικού υλικού, αλλά και από τα οστά της μητέρας του, ανοίγοντας το κασελάκι στο νεκροταφείο του χωριού. 

Ομάδα Ελλήνων στρατιωτικών, ανθρωπολόγων και ο κ. Καλλής επισκέφτηκαν τον Μανώλη Δαλαμάγκα στο Μεσοχώρι και πήραν τα λάθος οστά.
Και η Αθανασία Σφουντούρη, αδελφή του Ανδρέα Αναστασόπουλου, πείθεται να δώσει γενετικό υλικό. Δεν δέχεται όμως να επιστρέψει άμεσα τα λάθος οστά. Ζητεί να επαναπατριστούν πρώτα τα σωστά.

«Μας είπατε ότι είναι δικά μας, η μάνα μας και ο πατέρας μας αυτά έκλαιγαν», τους λέει. 

Ο Ανδρέας Αναστασόπουλος σε φωτογραφίες από τη στρατιωτική του θητεία.
Στο μεταξύ, στο σημείο συντριβής του αεροσκάφους έχει χτιστεί το μνημείο του Τύμβου της Μακεδονίτισσας. Το καλοκαίρι του 2015 οι κυπριακές αρχές ξεκινούν μια μεγάλη έρευνα. «Ηταν μακρινό όνειρο η εκταφή του αεροπλάνου», λέει η κ. Σφουντούρη που κλήθηκε την περασμένη Δευτέρα, 42 χρόνια μετά την κατάρριψη του Νοράτλας, να ταξιδέψει μαζί με άλλους συγγενείς πεσόντων στη Λευκωσία.

Η «Κ» τους ακολούθησε, αναζητώντας μαζί τους απαντήσεις. 


Ρεπορτάζ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Κάμερα: ENRI CANAJ & ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΤΑΦΗΣ
Μοντάζ: ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΓΙΑΝΝΙΚΟΥ
Γραφικό βίντεο: ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΝΑΚΑΣ
Βίντεο αρχείου: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ
Σχεδίαση σελίδας: VALENTINA VILLEGAS NIKAS
Πηγή: Καθημερινή

 

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ
ΚΥΠΡΟΣ ΑΝΑΔΡΟΜΕΣ ΚΑΙ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΙ ΕΣΤΙ ΕΘΝΟΣ

Το ΕΘΝΟΣ σχηματιζεται απο δυο βασικους παραγοντες,την ΦΥΛΗ και την ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.Λεγοντας <φυλη>,εννοουμε την<καταγωγη>-οτι πρεπει δηλ.τα ατομα του Εθνους να εχουν κοινη καταγωγη.Δεν αρκει να εχουν αυτα<συνειδηση>
περι κοινης καταγωγης.Δεν αρκει δηλ.να πιστευουν στην κοινη τους καταγωγη,αλλα να εχουν πραγματι κοινη καταγωγη.Διοτι ΜΟΝΟΝ η κοινη καταγωγη-η κοινη<φυλετικη υπαγωγη>-συνεπαγεται ΚΟΙΝΟΥΣ κληρονομικους χαρακτηρες,αρα κοινα πνευματικα στοιχεια.Οταν υπαρχει κοινη καταγωγη,τοτε υπαρχουν κατα το μαλλον η ηττον κοινη γλωσσα,κοινος πολιτισμος,κοινη θρησκεια,κοινα ηθη,κοινη ιστορια.Αυτα τα δευτερογενη στοιχεια δεν αποτελουν,το καθενα ξεχωριστα,απαραιτητο στοιχειο συγκροτησεως Εθνους.Εν τουτοις ολα αυτα,οταν συνυπαρχουν,συντελουν στην συνοχη της κοινοτητος,στην δημιουργια δηλ.ΕΝΙΑΙΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΣ-του δευτερου παραγοντος συγκροτησεως του ΕΘΝΟΥΣ.ΕΘΝΟΣ ειναι επομενως ο ομοειδης φυλετικως λαος,που εχει συνειδηση της υπαρξεως του.
''Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ''

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ

Αυτή η σημαία στα μάτια τα δικά μας συμβολίζει τους Αγώνες όσων πολέμησαν, εργάστηκαν,θυσιάστηκαν, δολοφονήθηκαν, σκοτώθηκαν και έζησαν με πρώτιστες αξίες εκείνες της Ελευθερίας, της Δικαιοσύνης και της Πατρίδας. Αυτούς που έβαλαν το δικό τους λιθαράκι στην αιώνιο πανύψηλο φρούριο του Ελληνικού Πολιτισμού. Δεν είναι ικανή καμία βουλή, κανένα κράτος και κανένας πολιτικός ή κεφάλαιο να την ξεφτιλίζει και να την ξεπουλάει καθημερινά. Οι δειλοί τη βλέπουν με φόβο. Οι προδότες σαν πανί. Οι αστοί σαν ύφασμα. Οι άνανδροι την καίνε. Μα εμείς τη βλέπουμε σαν τη Μάνα που καρτερεί να μας δεί να εκπληρώνουμε τα όνειρα μας. Τα δικά μας,τα δικά της, του Γένους.

ΛΟΓΙΑ ΙΩΝΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗ




















"Από στενός πατριώτης, γίνομαι εθνικιστής, με τη συνείδηση του έθνους μου και όλων των άλλων εθνών, γιατί οι διαφορές των εθνών πάντα θα υπάρχουν, και έχω τη συνείδησή τους και χαίρομαι που υπάρχουν αυτές οι διαφορές, που με τις αντιθέσεις τους, με τις αντιλήψεις τους, υψώνουν την ανθρώπινη συνείδηση και ενέργεια. Από άτομο γίνομαι άνθρωπος." (ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 18-3-1919)

ΕΘΝΙΚΟ ΠΕΙΣΜΑ

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

''Δεν θελω να πεθανει το Εθνος μου,το Εθνος αυτο, που τοσα εκαμε στην ζωη του, το εξυπνο,το τοσο ανθρωπινο. Για να το φυλαξω απο τον θανατο πρεπει τωρα να το καμω πεισματαρικο στην ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ,στον ΕΘΝΙΣΜΟ, ας ειναι και υπερβολικο το αισθημα που θελω να δωσω στους Ελληνες. Μονον ετσι θα ζησει το ΕΘΝΟΣ.''

''Σε οποιους με κατηγορουν η με περιγελουν, γιατι τους κεντρω το Εθνικο τους αισθημα και τους μιλω αποκλειστικα,θα λεγω:Λοιπον θελετε να πεθανει το Εθνος σας;Αν το θελετε,πεστε το καθαρα,μην κρυβοσαστε''

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

Η ΡΗΣΗ ΠΟΥ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΧΝΑΜΕ



πισταμνους πρς εδτας τι δκαια μν ν τ
νθρωπείῳ λγ π τς σης νγκης κρνεται, δυνατ δ
ο
προχοντες πρσσουσι κα ο σθενες ξυγχωροσιν.

κατά την συζήτησιν των ανθρωπίνων πραγμάτων το επιχείρημα του δικαίου αξίαν έχει, όπου ίση υπάρχει δύναμις προς επιβολήν αυτού, ότι όμως ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμίς του και ο ασθενής παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του"

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ Ε89

Μετάφραση Ελ. Βενιζέλου


28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 - ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ Ι. ΜΕΤΑΞΑ

http://4.bp.blogspot.com/_NuhZMDR5O28/S_qK4rCNqWI/AAAAAAAAATQ/FgeBEEMBpt0/s400/%CE%99%CE%A9%CE%91%CE%9D%CE%9D%CE%97%CE%A3+%CE%9C%CE%95%CE%A4%CE%91%CE%9E%CE%91%CE%A3.jpg

“Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν διά την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος, την ακεραιότητα και την τιμήν της.
Μολονότι ετηρήσαμεν την πλέον αυστηράν ουδετερότητα και ίσην προς όλους, η Ιταλία μη αναγνωρίζουσα εις ημάς να ζήσωμεν ως ελεύθεροι Έλληνες, μου εζήτησε σήμερον την 3ην πρωινήν ώραν την παράδοσιν τμημάτων του Εθνικού εδάφους κατά την ιδίαν αυτής βούλησιν και ότι προς κατάληψιν αυτών η κίνησις των στρατευμάτων της θα ήρχιζε την 6ην πρωινήν. Απήντησα εις τον Ιταλόν Πρεσβευτήν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ’ εαυτό και τον τρόπον με τον οποίον γίνεται τούτο ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος.
Έλληνες
Τώρα θα αποδείξωμεν εάν πράγματι είμεθα άξιοι των προγόνων μας και της ελευθερίας την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Όλον το Έθνος θα εγερθή σύσσωμον. Αγωνισθήτε διά την Πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά μας και τας ιεράς μας παραδόσεις. Νυν υπέρ πάντων ο αγών.


Η ΕΞΟΝΤΩΣΗ ΕΝΟΣ ΕΘΝΟΥΣ

Το πρώτο βήμα για να εξοντώσεις ένα έθνος
είναι να διαγράψεις τη μνήμη του.
Να καταστρέψεις τα βιβλία του,
την κουλτούρα του, την ιστορία του.
Μετά να βάλεις κάποιον να γράψει νέα βιβλία,
να κατασκευάσει μια νέα παιδεία,
να επινοήσει μια νέα ιστορία.
Δεν θα χρειαστεί πολύς καιρός
για να αρχίσει αυτό το έθνος
να ξεχνά ποιο είναι και ποιο ήταν.
Ο υπόλοιπος κόσμος γύρω του
θα το ξεχάσει ακόμα πιο γρήγορα.


Μ. Κούντερα

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΕ 10 ΛΕΠΤΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ: 26 ΧΡΟΝΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.