Κυριακή, 18 Μαρτίου 2018

ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΥΠΡΟΥ-ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (1900-1920) : Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΣΤΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ ΚΑΙ Η ΚΑΘΟΔΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΣΤΟ ΝΗΣΙ

Ο Κύπριος Μακεδονομάχος Γεώργιος Αργυρίου Κυπραίος
Του Πέτρου Παπαπολυβίου
Αναπλ. καθηγητού στο Πανεπιστήμιο Κύπρου

  Η πρόσφατη αναζωπύρωση του ζητήματος της ονομασίας της ΠΓΔΜ μας επιτρέπει να αναφερθούμε σήμερα στις σχέσεις της Κύπρου με τη Μακεδονία στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Μετά την ανακήρυξη της Κρητικής αυτονομίας (1898), η Μακεδονία απορρόφησε το ενδιαφέρον της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και της κοινής γνώμης, με οριακό σημείο την εξέγερση του Ίλιντεν (1903).  Το ενδιαφέρον αυτό μεταδόθηκε και στην Κύπρο και είναι χαρακτηριστικό ότι στο πρωτοχρονιάτικο φύλλο του 1904 της «Αλήθειας», της μεγαλύτερης εφημερίδας της Λεμεσού, δέσποζε πρωτοσέλιδα το ποίημα του εκδότη της, Μενέλαου Δ. Φραγκούδη, με τίτλο «Μακεδονία».
 
Την ίδια χρονιά, τον Οκτώβριο, ο θάνατος του Παύλου Μελά, στη Στάτιστα, προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση και στην Κύπρο. Το Παγκύπριο Γυμνάσιο διέκοψε τα μαθήματά του, μνημόσυνά του έγιναν στις πόλεις αλλά και στην ύπαιθρο και του αφιέρωσε ποίημά του και ο Βασίλης Μιχαηλίδης.
Σύμφωνα με τον αθηναϊκό Τύπο, ανάμεσα στους άνδρες του Παύλου Μελά βρισκόταν και ένας Κύπριος, γεγονός που δεν επιβεβαιώθηκε από την έρευνά μας. Είναι βέβαιο, όμως, ότι στα πρώτα ελληνικά σώματα τα οποία έδρασαν στη Μακεδονία τον χειμώνα του 1904-1905 υπηρέτησε ο Αμμοχωστιανός Κώστας Λοΐζου Βραχίμης.
Ακολούθησαν και άλλοι Κύπριοι Μακεδονομάχοι, με πιο γνωστό στην Ελλάδα τον Γεώργιο Αργυρίου Κυπραίο, από την Πέγεια, μόλις 17 χρόνων κατά την κατάταξή του (1906), που διακρίθηκε στην περιοχή Μοναστηρίου – Μοριχόβου. Από τους υπόλοιπους, αναφέρουμε τον  Ευάγγελο Περιστιάνη, τους αδελφούς Βασίλη και Αντώνη Κωνσταντινίδη, από την Ασγάτα, και τον Αριστείδη Τζιάμαλη από το Μάσσαρι.
Παράλληλα, την περίοδο 1904-1908 πραγματοποιήθηκαν παγκύπριοι έρανοι για συμπαράσταση στους πρόσφυγες της Ανατολικής Ρωμυλίας, στις τοπικές εφημερίδες δημοσιεύθηκαν εκατοντάδες άρθρα και σχόλια για το Μακεδονικό ζήτημα, έγιναν διαλέξεις για τη Μακεδονία, με πιο ενδιαφέρουσα την επίσκεψη στην Κύπρο του Ρώσου φιλέλληνα Ιωάννη Πετρώφ, εκδότη του «Άτλαντος της Μακεδονίας» και συνέχισαν τα εκκλησιαστικά μνημόσυνα για πεσόντες Μακεδονομάχους.
Από τις πιο αξιοπρόσεκτες πτυχές των κυπρομακεδονικών σχέσεων αυτής της περιόδου, ήταν οι Μακεδόνες εκπαιδευτικοί που υπηρέτησαν στην Κύπρο.
Ο πρώτος γυμνασιάρχης του Παγκυπρίου, Ιωάννης Δέλλιος (1893-1896) ήταν Σερραίος και πριν από τη Λευκωσία είχε διευθύνει τα Γυμνάσια στη γενέτειρά του και στη Θεσσαλονίκη. Μαζί του ήλθε και ο φιλόλογος Λεωνίδας Παπαπαύλου, από τη Σιάτιστα, που υπηρέτησε στο Παγκύπριο μέχρι το 1898 (ως γυμνασιάρχης στις Σέρρες, το 1913, σφαγιάστηκε από τον αποχωρούντα βουλγαρικό στρατό).
Τους ακολούθησαν οι φιλόλογοι Αθανάσιος Πίσυνος και Βασίλειος Σέρτσιος (και οι δυο τους νυμφεύτηκαν Κύπριες), ο Αθανάσιος Φυλακτός, ο οποίος απεβίωσε στη Λευκωσία, στη διάρκεια της δεύτερης γυμνασιαρχίας του στο Παγκύπριο (1924), κ.ά.
Στον αντίποδα, το φθινόπωρο του 1920, η κυβέρνηση Ελ. Βενιζέλου, λίγους μήνες πριν τις εκλογές του Νοεμβρίου, προσκάλεσε στη Μακεδονία Κύπριους άνεργους δασκάλους για να καλύψουν τις μεγάλες διδακτικές ανάγκες στα εκπαιδευτήρια της υπαίθρου των Νέων Χωρών. Την πρόσκληση υποκίνησε ο τότε Μητροπολίτης Αθηνών, Μελέτιος Μεταξάκης, ο από Κιτίου, ιδρυτής του Ιεροδιδασκαλείου Λάρνακος, στη λειτουργία του οποίου οφειλόταν, κατά κύριο λόγο, η διδασκαλική ανεργία στην Κύπρο αυτήν την περίοδο.
Οι Κύπριοι δάσκαλοι, 28 ή 73 συνολικά σύμφωνα με τις εντελώς διαφορετικές αναφορές δύο εξ αυτών, εργάστηκαν κατά το 1920-1922 σε χωριά της Χαλκιδικής, της Φλώρινας, της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας και οι εντυπώσεις τους είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσες, παρότι απογοητεύτηκαν από τον βαρύτατο μακεδονικό χειμώνα…
Οι πόλεμοι της δεκαετίας του 1910 έφεραν χιλιάδες Κυπρίους στη Μακεδονία, τόσο το 1912-1913 όσο και το 1916-1920, στον ελληνικό και στον βρετανικό στρατό. Μάλιστα, στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο, οι βρετανικές Αρχές καλούσαν με προπαγανδιστικές αφίσες τους Κυπρίους να καταταχθούν στο «Μακεδονικό Μεταγωγικό Σώμα» για να «αγωνισθούν υπέρ των Μακεδόνων αδελφών των», εναντίον «των προαιωνίων αυτών εχθρών»…
Περισσότεροι από 100 Κύπριοι και των δύο στρατών άφησαν την τελευταία τους πνοή στη Βόρεια Ελλάδα στους ελληνικούς και τους δύο παγκοσμίους πολέμους (και στον ελληνικό Εμφύλιο), ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα, καθώς η Μακεδονία ήταν ο γεωγραφικός χώρος όπου υπηρέτησε η πλειοψηφία των Κυπρίων (εθελοντών) στρατιωτών εκτός Κύπρου κατά τον 20ο αιώνα. Ιστορικοί δεσμοί που ενώνουν τις «άκρες των ακρών» του σύγχρονου Ελληνισμού.
www.papapolyviou.com
ΙΝΦΟΓΝΩΜΩΝ
Φιλελεύθερος
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΙ ΕΣΤΙ ΕΘΝΟΣ

Το ΕΘΝΟΣ σχηματιζεται απο δυο βασικους παραγοντες,την ΦΥΛΗ και την ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.Λεγοντας <φυλη>,εννοουμε την<καταγωγη>-οτι πρεπει δηλ.τα ατομα του Εθνους να εχουν κοινη καταγωγη.Δεν αρκει να εχουν αυτα<συνειδηση>
περι κοινης καταγωγης.Δεν αρκει δηλ.να πιστευουν στην κοινη τους καταγωγη,αλλα να εχουν πραγματι κοινη καταγωγη.Διοτι ΜΟΝΟΝ η κοινη καταγωγη-η κοινη<φυλετικη υπαγωγη>-συνεπαγεται ΚΟΙΝΟΥΣ κληρονομικους χαρακτηρες,αρα κοινα πνευματικα στοιχεια.Οταν υπαρχει κοινη καταγωγη,τοτε υπαρχουν κατα το μαλλον η ηττον κοινη γλωσσα,κοινος πολιτισμος,κοινη θρησκεια,κοινα ηθη,κοινη ιστορια.Αυτα τα δευτερογενη στοιχεια δεν αποτελουν,το καθενα ξεχωριστα,απαραιτητο στοιχειο συγκροτησεως Εθνους.Εν τουτοις ολα αυτα,οταν συνυπαρχουν,συντελουν στην συνοχη της κοινοτητος,στην δημιουργια δηλ.ΕΝΙΑΙΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΣ-του δευτερου παραγοντος συγκροτησεως του ΕΘΝΟΥΣ.ΕΘΝΟΣ ειναι επομενως ο ομοειδης φυλετικως λαος,που εχει συνειδηση της υπαρξεως του.
''Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ''

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ

Αυτή η σημαία στα μάτια τα δικά μας συμβολίζει τους Αγώνες όσων πολέμησαν, εργάστηκαν,θυσιάστηκαν, δολοφονήθηκαν, σκοτώθηκαν και έζησαν με πρώτιστες αξίες εκείνες της Ελευθερίας, της Δικαιοσύνης και της Πατρίδας. Αυτούς που έβαλαν το δικό τους λιθαράκι στην αιώνιο πανύψηλο φρούριο του Ελληνικού Πολιτισμού. Δεν είναι ικανή καμία βουλή, κανένα κράτος και κανένας πολιτικός ή κεφάλαιο να την ξεφτιλίζει και να την ξεπουλάει καθημερινά. Οι δειλοί τη βλέπουν με φόβο. Οι προδότες σαν πανί. Οι αστοί σαν ύφασμα. Οι άνανδροι την καίνε. Μα εμείς τη βλέπουμε σαν τη Μάνα που καρτερεί να μας δεί να εκπληρώνουμε τα όνειρα μας. Τα δικά μας,τα δικά της, του Γένους.

ΛΟΓΙΑ ΙΩΝΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗ




















"Από στενός πατριώτης, γίνομαι εθνικιστής, με τη συνείδηση του έθνους μου και όλων των άλλων εθνών, γιατί οι διαφορές των εθνών πάντα θα υπάρχουν, και έχω τη συνείδησή τους και χαίρομαι που υπάρχουν αυτές οι διαφορές, που με τις αντιθέσεις τους, με τις αντιλήψεις τους, υψώνουν την ανθρώπινη συνείδηση και ενέργεια. Από άτομο γίνομαι άνθρωπος." (ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 18-3-1919)

ΕΘΝΙΚΟ ΠΕΙΣΜΑ

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

''Δεν θελω να πεθανει το Εθνος μου,το Εθνος αυτο, που τοσα εκαμε στην ζωη του, το εξυπνο,το τοσο ανθρωπινο. Για να το φυλαξω απο τον θανατο πρεπει τωρα να το καμω πεισματαρικο στην ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ,στον ΕΘΝΙΣΜΟ, ας ειναι και υπερβολικο το αισθημα που θελω να δωσω στους Ελληνες. Μονον ετσι θα ζησει το ΕΘΝΟΣ.''

''Σε οποιους με κατηγορουν η με περιγελουν, γιατι τους κεντρω το Εθνικο τους αισθημα και τους μιλω αποκλειστικα,θα λεγω:Λοιπον θελετε να πεθανει το Εθνος σας;Αν το θελετε,πεστε το καθαρα,μην κρυβοσαστε''

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

Η ΡΗΣΗ ΠΟΥ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΧΝΑΜΕ



πισταμνους πρς εδτας τι δκαια μν ν τ
νθρωπείῳ λγ π τς σης νγκης κρνεται, δυνατ δ
ο
προχοντες πρσσουσι κα ο σθενες ξυγχωροσιν.

κατά την συζήτησιν των ανθρωπίνων πραγμάτων το επιχείρημα του δικαίου αξίαν έχει, όπου ίση υπάρχει δύναμις προς επιβολήν αυτού, ότι όμως ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμίς του και ο ασθενής παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του"

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ Ε89

Μετάφραση Ελ. Βενιζέλου


28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 - ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ Ι. ΜΕΤΑΞΑ

http://4.bp.blogspot.com/_NuhZMDR5O28/S_qK4rCNqWI/AAAAAAAAATQ/FgeBEEMBpt0/s400/%CE%99%CE%A9%CE%91%CE%9D%CE%9D%CE%97%CE%A3+%CE%9C%CE%95%CE%A4%CE%91%CE%9E%CE%91%CE%A3.jpg

“Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν διά την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος, την ακεραιότητα και την τιμήν της.
Μολονότι ετηρήσαμεν την πλέον αυστηράν ουδετερότητα και ίσην προς όλους, η Ιταλία μη αναγνωρίζουσα εις ημάς να ζήσωμεν ως ελεύθεροι Έλληνες, μου εζήτησε σήμερον την 3ην πρωινήν ώραν την παράδοσιν τμημάτων του Εθνικού εδάφους κατά την ιδίαν αυτής βούλησιν και ότι προς κατάληψιν αυτών η κίνησις των στρατευμάτων της θα ήρχιζε την 6ην πρωινήν. Απήντησα εις τον Ιταλόν Πρεσβευτήν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ’ εαυτό και τον τρόπον με τον οποίον γίνεται τούτο ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος.
Έλληνες
Τώρα θα αποδείξωμεν εάν πράγματι είμεθα άξιοι των προγόνων μας και της ελευθερίας την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Όλον το Έθνος θα εγερθή σύσσωμον. Αγωνισθήτε διά την Πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά μας και τας ιεράς μας παραδόσεις. Νυν υπέρ πάντων ο αγών.


Η ΕΞΟΝΤΩΣΗ ΕΝΟΣ ΕΘΝΟΥΣ

Το πρώτο βήμα για να εξοντώσεις ένα έθνος
είναι να διαγράψεις τη μνήμη του.
Να καταστρέψεις τα βιβλία του,
την κουλτούρα του, την ιστορία του.
Μετά να βάλεις κάποιον να γράψει νέα βιβλία,
να κατασκευάσει μια νέα παιδεία,
να επινοήσει μια νέα ιστορία.
Δεν θα χρειαστεί πολύς καιρός
για να αρχίσει αυτό το έθνος
να ξεχνά ποιο είναι και ποιο ήταν.
Ο υπόλοιπος κόσμος γύρω του
θα το ξεχάσει ακόμα πιο γρήγορα.


Μ. Κούντερα

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΕ 10 ΛΕΠΤΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ: 26 ΧΡΟΝΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.