1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1955 ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε.Ο.Κ.Α. ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΗΣ ΑΙΩΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΙΣΤΗΣ - ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΔΟΞΑ

ΕΙΝΑΙ ΤΑΠΕΙΝΟ ΧΡΕΟΣ ΜΑΣ ΝΑ ΘΥΜΗΖΟΥΜΕ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ΜΑΣ ΟΠΩΣ ΑΥΤΟ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α
ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΜΑΣ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΜΕ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΚΑΙ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΥΤΟΥ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ...
ΚΟΝΤΡΑ ΣΕ ΟΛΑ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΝ ΤΗΝ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΜΝΗΜΗΣ...
ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΜΑΣ... Σ Υ Ν Ε Χ Ι Ζ Ο Υ Μ Ε....

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΠΑΝΩ ΣΤΑ ΠΑΡΑΚΑΤΩ.

1:1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1955 : Ο ΟΡΚΟΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΤΗΣ ΕΟΚΑ

2.1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1955 : ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΙΕΡΗ ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΘΑΝΑΤΩΝ ΗΡΩΩΝ ΚΑΙ ΤΑΜΑ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΞΙΩΣΗ Γράφει ο Ανδρέας  Σταυρίδης   Ταξίαρχος ε.α.

3:1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1955 : Η ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΟΚΑ

4:Ε.Ο.Κ.Α.: ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΤΗΝ 1η ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1955 (ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΠΡΩΤΑΠΡΙΛΙΑΤΙΚΟ ΨΕΜΑ)

5:ΖΗΤΩ Η Ε.Ο.Κ.Α. ΖΗΤΩ Η ΕΝΩΣΙΣ

6:ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ: 1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1955 Ο ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΑΔΕΡΦΙΑ ...Η ΚΥΠΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ Της Ιωάννας Μαρίας Καλογεροπούλου

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

3 ΜΑΡΤΙΟΥ 1957 : ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ.Η ΖΩΗ ΚΑΙ Ο ΗΡΩΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΗΡΩΑ ΤΗΣ ΕΟΚΑ

Συμπληρώνονται 68 χρόνια από τη θυσία του ήρωα

Συμπληρώνονται εξήντα οκτώ χρόνια από τον ηρωικό θάνατο του Γρηγόρη Αυξεντίου, στις 3 Μαρτίου 1957 στο Μαχαιρά.

 

Ο Γρηγόρης Αυξεντίου γεννήθηκε στην κατεχόμενη, σήμερα, Λύση, της επαρχίας Αμμοχώστου, στις 22 Φεβρουαρίου 1928.

Τελείωσε το δημοτικό σχολείο Λύσης και το Ελληνικό Γυμνάσιο Aμμοχώστου. Σπούδασε στη Σχολή Εφέδρων Aξιωματικών της Ελλάδας και υπηρέτησε στον Ελληνικό Στρατό, με το βαθμό του Έφεδρου Ανθυπολοχαγού.

Μετά την επιστροφή του στην Κύπρο το 1953, ανέπτυξε πλούσια κοινωνική και εθνική δράση. Αρχές Ιανουαρίου του 1955 ο Γρηγόρης Αυξεντίου μυήθηκε στον αγώνα από τον ίδιο τον Αρχηγό Διγενή. Αντί του καθιερωμένου όρκου, ο Διγενής δέχτηκε το λόγο της στρατιωτικής τιμής του Αυξεντίου. Αμέσως μετά άρχισε τη στρατολόγηση ανδρών στις τάξεις της ΕΟΚΑ σε συνεργασία με τις οργανωμένες ήδη ομάδες της περιοχής, που δρούσαν στις τάξεις του ΕΜΑΚ (Εθνικό Μέτωπο Απελευθερώσεως Κύπρου).

Ο Αυξεντίου ήταν ο πρώτος τομεάρχης της ΕΟΚΑ στην περιοχή Αμμοχώστου και την 1η Απριλίου του 1955 ηγήθηκε των επιθέσεων εναντίον αγγλικών στόχων στον τομέα του.

Επικηρύχθηκε από τους Άγγλους από την ημέρα εκείνη για το ποσό των 250 λιρών, το οποίο αργότερα αυξήθηκε σε 5.000 λίρες.
Μετά την επικήρυξή του κατέφυγε στην οροσειρά του Πενταδακτύλου και ηγήθηκε της πρώτης ορεινής ανταρτικής ομάδας στο Μαύρο Όρος, όπου ανέπτυξε πλούσια δράση. Από εκεί, στις 29 Νοεμβρίου 1955, κλήθηκε από το Διγενή στο αρχηγείο της ΕΟΚΑ στην περιοχή Σπηλιών. Στις 11 Δεκεμβρίου 1955 επέδειξε τις εξαίρετες στρατιωτικές του ικανότητες στην ιστορική μάχη των Σπηλιών, παρασύροντας δύο φάλαγγες των Άγγλων στρατιωτών, που ανηφόριζαν προς τα κρησφύγετα, να συγκρουστούν μεταξύ τους. Ο Διγενής τού ανέθεσε, μαζί με τον τομέα Πιτσιλιάς, και τα χωριά της Ορεινής - Μαχαιρά. Τον Ιούλιο του 1956 προστέθηκαν στον τομέα του και τα κρασοχώρια Λεμεσού. Έδρασε με τα ψευδώνυμα Ζήδρος, Αίας, Άρης, Ρήγας, Ζώτος, Ανταίος και έγινε το φόβητρο των Άγγλων και ο θρύλος των συμπατριωτών του.

Στις 3 Μαρτίου 1957 Άγγλοι στρατιώτες περικύκλωσαν το κρησφύγετό του κοντά στο Μαχαιρά, ύστερα από προδοσία. Η μάχη κράτησε για ώρες. Στην ομάδα του ήταν οι Ανδρέας Στυλιανού, Αυγουστής Ευσταθίου, Αντώνης Παπαδόπουλος και Φειδίας Συμεωνίδης, τους οποίους, όμως, διέταξε να βγουν από το κρησφύγετο. Σύμφωνα με μαρτυρία του συμπολεμιστή του, Αυγουστή Ευσταθίου, που μετά τη ρίψη χειροβομβίδας στο κρησφύγετο επέστρεψε, με υπόδειξη των Άγγλων, για να διακριβώσει αν ο Αυξεντίου ήταν ζωντανός και παρέμεινε σ' αυτό, προσπάθειά τους ήταν να κρατήσουν τη μάχη μέχρι να νυχτώσει και επωφελούμενοι από το σκοτάδι να διαφύγουν. Οι Άγγλοι στρατιώτες, που αντιλήφθηκαν το σκοπό τους, περιέλουσαν το κρησφύγετο με βενζίνη, το πυρπόλησαν και έκαψαν ζωντανό τον Αυξεντίου, ενώ ο Αυγουστής διασώθηκε με βαριά εγκαύματα.

Από φόβο λαϊκών εκδηλώσεων οι Άγγλοι έθαψαν το καμένο σώμα του Αυξεντίου στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας, στο χώρο που είναι γνωστός σήμερα ως Φυλακισμένα Μνήματα.

Ηρωικές στιγμές από τη δράση του Ζήδρου
ΤΟΥ ΑΝΤΡΕΑ ΚΑΟΥΡΗ*

H εμπλοκή του λαού στον Aπελευθερωτικό Aγώνα και η ένταξή του στην Oργάνωση της EOKA είχε πάρει μαζικές διαστάσεις. O απλός κόσμος βοηθούσε και πρόσφερε με κάθε τρόπο, ακόμη και από τα υστερήματά του. H EOKA απλώνεται παντού. Tα πλοκάμια της φθάνουν σε κάθε γωνιά της σκλαβωμένης Kύπρου. Oι κάτοικοι του χωριού Kαπέδες είναι ένα παράδειγμα. Προσέτρεξαν στο κάλεσμα της πατρίδας χωρίς δισταγμό και ρίχτηκαν στην πρώτη γραμμή.

Όταν ο Aυξεντίου με την ομάδα του ανέβηκαν στο Mαχαιρά και τα Kιόνια, η ομάδα του χωριού -με πρωτεργάτες τους Παπαριστόδημο, Xριστοφή Aρναούτη, Aριστόδημο Tσαγγάρη, Xαράλαμπο Kαψάλη, Πρόδρομο Aντωνίου, Γρηγόρη Nικόλα, Kώστα Eυαγγέλου, Σωκράτη Xριστοφόρου, Γεώργιο Aργυρού, Xριστοφή Nικόλα, Γρηγόρη Xριστοφή, Παντελή Pούσο και Δημήτρη Mιχαήλ- έστησε ολόκληρο μυστικό μηχανισμό επικοινωνίας και τροφοδοσίας της ομάδας. Mερικοί απ’ αυτούς, πότε πεζοί και πότε με τα γαϊδούρια, ανέβαιναν μέσα στις άγριες νύκτες στα Kιόνια δυο και τρεις φορές την εβδομάδα, για να μεταφέρουν την αλληλογραφία και τα τρόφιμα και να παραλαμβάνουν τις επιστολές του Tομεάρχη για το Kέντρο και τους άλλους συνδέσμους της περιοχής.

Aλλά και αργότερα, όπως θα δούμε, ο Aυξεντίου χρησιμοποιεί δύο φορές τους Kαπέδες, καταφεύγοντας στο σπίτι του λεωφορειούχου Γρηγόρη Nικόλα, λίγες μόνο εβδομάδες πριν επανέλθει στο Mαχαιρά και καταλήξει στο κρησφύγετο της αθανασίας του.

Εφευρετικότητα

Oι ανάγκες των αντάρτικων ομάδων και γενικότερα της Oργάνωσης σε όπλα και πυρομαχικά, όλο και αυξάνονται. Aυτά που έρχονται από την Eλλάδα δεν φτάνουν. Oύτε οι ανάγκες καλύπτονται απ’ αυτά που υφαρπάζουν από τα αγγλικά στρατόπεδα και τους αστυνομικούς σταθμούς. Kαλύπτονται, όμως, από την εφευρετικότητα των Kυπρίων επαναστατών. Φτιάχνουν αυτοσχέδιες βόμβες και άλλους εκρηκτικούς μηχανισμούς με ό,τι μέσο και υλικό υπήρχε στη διάθεσή τους. Kορυφαίος και μάστορας στην κατασκευή βομβών, ο «Kρουπ» της EOKA, όπως τον ονόμασαν οι Άγγλοι, Στυλιανός Λένας από τα Xανδριά, ο οποίος μαζί με τον Kώστα Iωάννου Nικήτα από τον Πύργο Tηλλυρίας βγήκαν καταζητούμενοι τον Iούλιο του 1955 και αποτέλεσαν την πρώτη αντάρτικη ομάδα της EOKA υπό τον Aυξεντίου στον Kαραβά. Mαζί του και τώρα στην Πιτσιλιά.

Δεν είναι, όμως, μόνο ο Στυλιανός Λένας που με την εφευρετικότητά του εξόπλιζε τους άντρες της EOKA. Yπήρξαν και μερικοί άλλοι που κράτησαν μέχρι τέλους, αλλά και αργότερα, το μεγάλο μυστικό. Tέτοιος υπήρξε και ο Oδυσσέας Γεωργίου από τη Συλίκου Λεμεσού, υπεύθυνος τότε της καντίνας του μεταλλείου της EME στους Kαπέδες και τον Aναλιόντα. Στις μέρες που ο Aυξεντίου βρίσκεται στο Mαχαιρά και τα Kιόνια, ο Oδυσσέας Γεωργίου είναι στους Kαπέδες. Tον προσεγγίζει και τον ορκίζει ο ιερέας των Kαπέδων Παπαριστόδημος.

Ο Οδυσσέας Γεωργίου προχωρεί πρωτοβουλιακά και ριψοκίνδυνα σε αυτοσχέδιους πειραματικούς εκρηκτικούς μηχανισμούς, παίρνοντας πρώτη ύλη από το μεταλλείο, ξεγελώντας τους Άγγλους υπεύθυνους. Bλέπει το αποτέλεσμα. Eνημερώνεται ο Aυξεντίου στο Mαχαιρά, ο οποίος ζητεί να τον δει. Συναντώνται, τον συγχαίρει για την πρωτοβουλία του και το θεαματικό αποτέλεσμα και του αναθέτει να συνεχίσει με εντατικούς ρυθμούς την κατασκευή εκρηκτικών μηχανισμών. Aρχίζει μια στενή συνεργασία του Oδυσσέα Γεωργίου με τον Aυξεντίου, οι ομάδες του οποίου εξοπλίζονται για αρκετό καιρό με τις βόμβες των Kαπέδων.

Ένας άλλος ριψοκίνδυνος νέος συνεργάζεται με τον Aυξεντίου, τον οποίο ενισχύει με εκρηκτικές ύλες και του αναθέτει ειδικές αποστολές. Eίναι ο Σάββας Pοτσίδης από το Mάμμαρι, στον οποίο ο τομεάρχης του είχε ιδιαίτερη εκτίμηση και εμπιστοσύνη. Ήταν ο τελευταίος νεκρός της EOKA στον τετραετή Aγώνα της.

 

* Απόσπασμα από το βιβλίο Γρηγόρης Αυξεντίου

 http://www.sigmalive.com/simerini/news/local/360292

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

Η ΑΝΑΤΙΝΑΞΗ ΤΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗΣ ΒΑΣΗΣ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΟΚΑ ΣΤΙΣ 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1957

Καθ’ όλη τη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα του ’55 – ’59, οι δολιοφθορές εις βάρος των βρετανικών στρατοπέδων και άλλων στρατιωτικών στόχων, ήταν σύνηθες φαινόμενο. Οι Βρετανοί, είχαν λάβει υψηλά μέτρα ασφαλείας ενώ υπήρχε και αυστηρός έλεγχος των Κυπρίων που εργάζονταν σε βρετανικές βάσεις. Παρ’ όλα αυτά όμως οι τοποθετήσεις εκρηκτικών μηχανισμών σε εγκαταστάσεις και στρατόπεδα, δεν μπόρεσαν να αποτραπούν.

Μία από τις πιο εντυπωσιακές επιθέσεις, ήταν εκείνη που έλαβε χώρα στις 26 Νοεμβρίου του 1957. Στόχος είχε επιλεγεί η αεροπορική βάση Ακρωτηρίου νοτιοδυτικά της Λεμεσού, παρά τα δρακόντεια μέτρα που εφαρμόζονταν για την επαρκή προστασία της. Περιβαλλόταν από σειρές συρματοπλέγματα, ενώ την περίμετρο έλεγχαν κινητές περίπολοι με ανιχνευτικούς σκύλους. Η στρατηγική της σημασία ήταν μεγάλη για την υποστήριξη και εκτέλεση αεροπορικών επιχειρήσεων στη ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και Μέσης Ανατολής. Στις 31 Οκτωβρίου του 1956, είχε εξαπολυθεί από εκεί εναέρια επίθεση κατά αιγυπτιακών στόχων, στις γαλλοβρετανικές επιχειρήσεις του Σουέζ.

Την επιχείρηση προσβολής του αεροδρομίου, ανέλαβε ομάδα που αποτελείτο από έφηβους με επικεφαλής τον δεκαεπτάχρονο τότε μαθητή του Λανιτείου Γυμνασίου Λεμεσού, Ανδρέα Βασιλείου. Οι νεαροί Αγωνιστές, κατάφεραν να τοποθετήσουν δύο βόμβες σε ισάριθμα αεριωθούμενα βομβαρδιστικά τύπου Canberra, τα οποία βρίσκονταν με άλλα αεροσκάφη στο γιγαντιαίο υπόστεγο επισκευών (μήκος 120 μ. και ύψος 20 μ.).

Το απόγευμα της 26ης Νοεμβρίου, ακούστηκαν δύο εκκωφαντικές εκρήξεις από το υπόστεγο. Ακολούθησαν αλλεπάλληλες εκρήξεις στις δεξαμενές καυσίμων των αεροσκαφών. Στο υπόστεγο, βρίσκονταν τέσσερα βομβαρδιστικά Canberra και ένα τύπου Venom. Μέσα σε λίγα λεπτά, τεράστιες φλόγες έζωσαν το υπόστεγο. Οι ομάδες πυρόσβεσης του αεροδρομίου, δε στάθηκαν ικανές για να ελέγξουν τη πυρκαγιά, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλαν. Αποτέλεσμα είχε, η κατάρρευση ολόκληρης της οροφής, καταπλακώνοντας και καταστρέφοντας τα πέντε αεροσκάφη και ολόκληρο τον μηχανολογικό εξοπλισμό που υπήρχε μέσα στο υπόστεγο.

Ήταν από τις πιο καταστροφικές δολιοφθορές σε βάρος των βρετανικών δυνάμεων, μέχρι τότε. Οι ζημιές ανήλθαν σε 4.500.000 λίρες.

Ο Αρχηγός Γεώργιος Γρίβας Διγενής βαθιά ικανοποιημένος από την επιτυχία της επιχείρησης δήλωσε: «Δεν είναι προς τιμήν των Άγγλων ότι αι βάσεις των συνεκλονίζοντο συχνότατα από τας ημετέρας βόμβας. Δεν πρόκειται να εκθέσω τίνι τρόπω συνεκροτήσαμεν τας ομάδας δολιοφθορών εντός αυτων και πώς αύται ειργάζοντο, τόσον διά να εισαγάγουν τας εκρηκτικάς ύλας, όσον και διά να τας τοποθετήσουν. Οι Άγγλοι, παρ’όλα τα αυστηρότατα μέτρα τα οποία έλαβον, δεν κατώρθωσαν ποτέ να εξουδετερώσουν τας ομάδας δολιοφθοράς εντός των βάσεων. Εάν κανείς εγνώριζε ποίαι δυσκολίαι παρενεβάλλοντο εις τας δολιοφθοράς εντός των αγγλικών στρατιωτικών βάσεων, τότε θα αντελαμβάνοντο οποίαι ηρωικαί πράξεις επετελέσθησαν υπό των ομάδων μας».

ΖΗΤΩ Η ΗΡΩΙΚΗ Ε.Ο.Κ.Α !!!

https://elamcy.com/26-noemvriou-1957-i-eoka-chtypa-tin-aeroporiki-vasi-akrotiriou-3/

ΑΠΑΓΧΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ ΤΗΣ ΕΟΚΑ ΜΙΧΑΛΑΚΗ ΚΑΡΑΟΛΗ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΤΙΣ 10 ΜΑΪΟΥ 1956

Του Σπύρου Δημητρίου  

 

Ο Καραολής Μιχαλάκης γεννήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 1933 στο Παλαιχώρι της επαρχίας Λευκωσίας. Εκεί τελείωσε το δημοτικό σχολείο και κατόπιν την Αγγλική Σχολή Λευκωσίας. Εργαζόταν για την αγγλική κυβέρνηση στο Τμήμα Φόρου Εισοδήματος. Είχε μυηθεί στον Αγώνα πριν την έναρξή του την 1η Απριλίου 1955 από τον συγχωριανό του τον Πολύκαρπο Γιωρκάτζη. Η προσφορά του από την αρχή ήταν σημαντική. Πήρε μέρος στην διανομή της πρώτης προκήρυξης του Διγενή, στη συνέχεια στο τμήμα πληροφοριών, στην μεταφορά και απόκρυψη οπλισμού, στις βομβιστικές επιθέσεις εναντίων των Άγγλων στην Λευκωσίας. Εντάχθηκε στην ομάδα εκτελεστικού της πόλης και ως απόφοιτος της Αγγλικής Σχολή έκανε παρέα με παιδιά των Άγγλων μαθαίνοντας πληροφορίες χωρίς αυτοί να υποψιάζονται ότι είναι μέλος της ΕΟΚΑ. Στις 28 Αυγούστου 1955 ανέλαβε την εκτέλεση του αστυνομικού Ηρόδοτου Πουλλή μαζί με τον συναγωνιστή του Ανδρέα Παναγιώτου. Αμέσως μετά καταζητήθηκαν και ο μεν Παναγιώτου διέφυγε την σύλληψη ενώ ο Καραολής συνελήφθη καθώς τον μετέφεραν στην περιοχή της Κερύνειας για να ενσωματωθεί στην ομάδα του Γρηγόρη Αυξεντίου. Καταδικάστηκε σε θάνατο στις 28 Οκτωβρίου 1955, παρόλο που οι Άγγλοι γνώριζαν ότι η σφαίρα που σκότωσε τον Πουλλή δεν προερχόταν από το δικό του όπλο αλλά από του Παναγιώτου. Έγινα διάφορες προσπάθειες για να δραπετεύσει από τις φυλακές όμως καμιά δεν είχε αίσιο τέλος. Θα οδηγηθεί στο ικρίωμα μαζί με τον Ανδρέα Δημητρίου στις 10 Μαίου 1955. Στην Ελλάδα έγιναν μεγάλες διαδηλώσεις πριν την εκτέλεσή τους, σφοδρές συγκρούσεις με την αστυνομία με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τέσσερις νέοι και να τραυματιστούν άλλοι 200.(γράφουμε σε σχετικό κεφάλαιο). Θα είναι ο πρώτος απαγχονισθείς σύμφωνα με τις σκληρές επιλογές του νέου κυβερνήτη της Κύπρου στρατάρχη Χάρντιγκ που πίστεψε αφελώς ότι μπορεί να νικήσει την ΕΟΚΑ. Θάφτηκε κι αυτός όπως ο Ανδρέας Δημητρίου σε ειδικό χώρο των Κεντρικών Φυλακών που έμεινε στην ιστορία ως ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΑ ΜΝΗΜΑΤΑ.

 

Έχε γειά γλυκειά Πατρίδα

δουλωμένο μου νησί

τρανή πούχεις και μεγάλη

την αδούλωτη ψυχή.

 

Έχετε γειά λαγκάδια

κάμποι βουνά βρυσούλες

έχετε γειά Κυπριόπουλα

και σεις Κυπριοπούλες.

 

Αυτό είναι κύκνειο άσμα του του φιλομαθή και ευαίσθητου Έλληνα Ήρωα της Αγχόνης Μιχαλάκη Καραολή με τον τίτλο : "Τελευταία νύχτα"

.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

 

Ο Δημητρίου Ανδρέας γεννήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 1934 στο χωριό Άγιος Μάμμας της επαρχίας Λεμεσού. Αποφοίτησε από το δημοτικό σχολείο του χωριού του και στη συνέχεια φοίτησε για τρία χρόνια στο Νυχτερινό Γυμνάσιο Αμμοχώστου. Εργάστηκε αρχικά σε κατάστημα με είδη κυνηγιού και εκρηκτικών υλών και αργότερα στον αγγλικό στρατό. Εργατικός και ευσυνείδητος γρήγορα αναδείχθηκε σε γραμματέα της Συντεχνίας των Αχθοφόρων της ΣΕΚ(Συνομοσπονδία Εργατών Κύπρου) στην πόλη της Αμμοχώστου. Εντάχθηκε αμέσως στον Αγώνα της ΕΟΚΑ στις ομάδες δράσης της Αμμοχώστου επεκτείνοντας την συμμετοχή του και στο εκτελεστικό. Βρισκόταν συνέχεια σε εγρήγορση σκεπτόμενος τρόπους να βοηθήσει την οργάνωση. Κατάφερε στις αρχές Δεκεμβρίου 1955 να αρπάξει οπλισμό από τις στρατιωτικές αποθήκες στο λιμάνι της Αμμοχώστου τα οποία προώθησε στις αντάρτικες ομάδες που μέχρι τότε πολεμούσαν με κυνηγετικά. Ο Αρχηγός Διγενής τον εξήρε για την δράση του. Στις 28 Νοεμβρίου1955 πυροβόλησε και τραυμάτισε σε ενέδρα τον Άγγλο πράκτορα Σίντνευ Μόνταγκιου Τέυλορ και συνελήφθη από τους στρατιώτες που τον φυλούσαν παρόλο που προσπάθησε να αμυνθεί, όμως το όπλο του έπαθε εμπλοκή. Καταδικάστηκε στις 30 Ιανουαρίου 1956 σε θάνατο και απαγχονίστηκε μαζί με τον Μιχαλάκη Καραολή στις Κεντρικές φυλακές και θάφτηκε εκεί σε ειδικό χώρο που κατασκεύασαν οι αποικιοκράτες (Φυλακισμένα Μνήματα,γράφουμε σχετικά σε ειδικό κεφάλαιο του βιβλίου).

«Λυπούμε που δεν θα δω την Κύπρο μας ελεύθερη. Όμως δεν με φοβίζει ο θάνατος, γιατί η ζωή είναι περιττή μέσα στην σκλαβιά. Ζήτω η λευτεριά. Γειά σας» ήταν τα τελευταία λόγια του πριν τον απαγχονισμό προς την μητέρα του. «Στο καλό, γιέ μου και να έχεις θάρρος ως το τέλος», ήταν η απάντηση της Ελληνίδας μάνας.

 

Πηγή: Σπύρος Δημητρίου ΟΙ ΗΡΩΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ ΕΟΚΑ 1955 – 1959 1η ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1955. Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΘΕΣΗ ΕΝΩΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εκδόσεις ΠΕΛΑΣΓΟΣ Αθήνα 2023 (υπό έκδοση)

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

30 ΜΑΡΤΙΟΥ 1955 : Η ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΜΕΤΡΗΣΗ. Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΗΓΟΥ ΤΗΣ ΕΟΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΤΟΜΕΑΡΧΕΣ, ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ Κ.ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ. ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ, Η ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΕΡΑ

Του Σπύρου Δημητρίου

Μετά την τελευταία συνάντηση του Διγενή με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, το βράδυ της Τρίτης 29 Μαρτίου 1955, η αντίστροφη μέτρηση για την έναρξη του Αγώνα είχε αρχίσει. Την επόμενη μέρα Τετάρτη 30 Μαρτίου 1955 ο Αρχηγός της ΕΟΚΑ είχε καλέσει για το βράδυ την τελευταία σύσκεψη με τους τομεάρχες της Λευκωσίας, των Βαρωσιών, της Λάρνακας και της Λεμεσού που αποτελούσαν τον βασικό κορμό της οργάνωσης και της δράσης, για να δώσει τις τελευταίες κατευθυντήριες εντολές και να εμψυχώσει τα παλικάρια του. Γράφει ο Διγενής στα απομνημονεύματα του Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959 για αυτή τη συνάντηση:
«Ως ημερομηνία ενάρξεως του επαναστατικού κινήματος ώρισα, κατόπιν συνεννοήσεως μετά του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, την νύκτα της 31 Μαρτίου – 1 Απριλίου 1955 και ώραν 24ην. Δυο ημέρας ενωρίτερον της ανωτέρω ημερομηνίας συνεκέντρωσα εν Λευκωσία τους τομεάρχας Λευκωσίας, Βαρωσίων, Λάρνακος και Λεμεσού και τους ανακοίνωσα την απόφασίν μου, τονίσας ότι πάση θυσία πρέπει να επιτευχθούν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα και εζήτησα από όλους αυτοθυσίαν και τόλμην….Συνέταξα τότε και την πρώτην επαναστατικήν προκήρυξιν…».
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο σπίτι του Κώστα και της Ελένης Μιχαλοπούλου στην οδό Περικλέους στο Στρόβολο, κι σ’ αυτό το σπίτι γράφτηκε και η πρώτη προκήρυξη του Αγώνα. Ο Κώστας Μιχαλόπουλος εργαζόταν στο Κυβερνείο και στην Οργάνωση τον μύησε ο Παπασταύρος Παπαγαθαγγέλου που ήταν ο καθοδηγητής της ΟΧΕΝ. Οι δυο τους συναντήθηκαν στον σπίτι του Παπασταύρου ο οποίος βολιδοσκόπησε τον Μιχαλόπουλο αν ήθελε να συμμετέχει σ’ ένα εθνικό αγώνα. Ο Κώστας Μιχαλόπουλος απάντησε «βεβαίως, πρέπει όλοι να προσφέρουμε ότι μπορούμε για την ελευθερία του τόπου μας» και ακολούθως ο φλογερός παπάς του ζήτησε ένα σπίτι για να φιλοξενηθεί ο Αρχηγός του Αγώνα πρόταση την οποία αποδέχθηκε με χαρά κι ενθουσιασμό.
Στη συνάντηση ο Διγενής ανακοίνωσε στους τομεάρχες τις αποφάσεις του για την ημέρα και την ώρα ενάρξεως που θα ήταν το βράδυ της 31 Μαρτίου -1 Απριλίου 30 λεπτά μετά τα μεσάνυχτα και στη συνέχεια μέσα σε κλίμα συγκίνησης τους διάβασε την πρώτη προκήρυξη του Αγώνα. Τους τόνισε να είναι προσεκτικοί στις κινήσεις τους διότι ο στόχος πρέπει να επιτευχθεί πάση θυσία γι αυτό είναι απαραίτητη η τόλμη και η αυταπάρνηση. Ακολούθως τους έδωσε τις τελευταίες του οδηγίες και τους αποχαιρέτησε έναν έναν με την ευχή ο Θεός να είναι μαζί τους.

Ο Κώστας Μιχαλόπουλος αφηγείται για αυτή την τελευταία συνάντηση του Διγενή με τους τομεάρχες στο σπίτι του:
«Ο Διγενής ήρθε στο σπίτι μας λίγες μέρες πριν την 1ην Απριλίου 1955. Όλη μέρα έγραφε και το βράδυ πηγαίναμε μαζί περίπατο στο περιβόλι, που βρισκόταν μέσα στη μεγάλη αυλή του σπιτιού μας. Ήθελε να πάρει λίγο αέρα, να κινηθεί κάπως και να ξεκουραστεί από τον μεγάλο κάματο της ημέρας.
Το βράδυ της Τετάρτης 30 Μαρτίου, ο Διγενής κάλεσε σε σύσκεψη στο σπίτι μας τους τομεάρχες Λευκωσίας Ερμή(Ευάγγελο Ευαγγελάκη – μαζί του ήταν και ο Μάρκος Δράκος), Λεμεσού Ευαγόρας(Νότη Πετροπουλέα), Αμμοχώστου Ζήδρο(Γρηγόρη Αυξεντίου) και Λάρνακος Ορέστη)Σταύρο Ποσκώτη), για να τους δώσει τις τελευταίες οδηγίες για τις πρώτες δυναμιτιστικές ενέργειες. Τους ανακοίνωσε την απόφασή του για την έναρξη του Αγώνα την 1ην Απριλίου, ζήτησε από αυτούς αυτοθυσία και τόλμη και τους τόνισε ότι «πάση θυσία πρέπει να επιτευχθούν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα.
Είπε στους τομεάρχες να βρίσκονται στο σπίτι μας στις πέντε το απόγευμα, αλλά στην ώρα του ήρθε μόνον ο Ποσκώτης. Ο Διγενής έλειπε από το σπίτι την ώρα εκείνη, ο Ποσκώτης περίμενε μέχρι τις εφτά οπότε μου είπε «θα πάω, διότι θα χάσω και την γραμμή για τη Λάρνακα και αν με θέλει ο Αρχηγός, ας στείλει κάποιον να με φέρει.» Ο Διγενής, μαζί με τους Νότη Πετροπουλέα και Γιαννάκη Δρουσιώτη, έφτασαν λίγο μετά που αναχώρησε ο Ποσκώτης, εξήγησα στον Αρχηγό τι έγινε, οπότε αυτός μου είπε:
-Να δώσεις το αυτοκίνητό σου σε κάποιον άλλο για να φέρει τον Ποσκώτη, κι εσύ να μείνεις εδώ και σε θέλω.
Όταν ήρθαν όλοι άρχισε η σύσκεψη, που κράτησε λίγα μόνο λεπτά. Όταν τελείωσαν και οι τομεάρχες άρχισαν να αποχωρούν, ο Διγενής τους αγκάλιασε έναν έναν και τους φίλησε. Την επομένη ο Αρχηγός έφυγε από το σπίτι μας, αλλά δεν ξέραμε που πήγε…
Να αναφέρω, επίσης, ότι ο Νότης Πετροπουλέας μου είχε πει να βρω τρόπο να τον πάρω μαζί μου στο Κυβερνείο, για να ετοιμάσει σχέδιο ανατίναξής του. Να πω ακόμα ότι το σπίτι μας ήταν διπλοκατοικία με τους γονείς μου, Μιχάλη και Άννα, οι οποίοι περνούσαν συνέχεια από την αυλή μας την ώρα που ο Διγενής ήταν στο σπίτι μας, χωρίς ποτέ να υποψιαστούν κάτι. Ούτε αυτοί, ούτε άλλοι πήραν ποτέ είδηση για οτιδήποτε. Ότι κάναμε, το κάναμε για την πατρίδα. Και ας είναι χαλάλι. Δεν ζητήσαμε ποτέ οτιδήποτε, ούτε πήραμε ποτέ τίποτε. Παραμείναμε και παραμένουμε άγνωστοι στους πολλούς, αλλά πάντα περίφανοι για όσα κάναμε!..».
Ο Γεώργιος Γρίβας έμεινε εκείνο το βράδυ στο σπίτι του Κ. Μιχαλόπουλου και την επόμενη εγκαταστάθηκε στο κρησφύγετό του στον σπίτι του Πατσαλοσαββή στην οδό Στρατή Μυριβήλη στην τουρκοκρατούμενη βόρεια περιοχή της Λευκωσίας που θα γινόταν το στρατηγείο για την έναρξη του Έπους του 1955-1959.

Πηγές:
Νίκου Παπαναστασίου ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΥΚΑΛΙΔΗΣ ΤΟ «ΑΓΡΙΝΟ» ΤΗΣ ΕΟΚΑ Εκδόσεις Προσωπική Λευκωσία 2009.
Γεώργιος Γρίβας Διγενής Απομνημονεύματα του Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59 Εκδόσεις Πελασγός Αθήνα 2013
Λεωνίδου Λεωνίδα Βιογραφία Γεωργίου Γρίβα – Διγενή Τόμος Β΄ (1950-1959) Εκδόσεις Επιφανίου Λευκωσία 1997-2009

 

Ίδρυμα Στρατηγού Γεωργίου Γρίβα - Διγενή

13 ΜΑΡΤΙΟΥ 1957 : Ο ΕΥΑΓΟΡΑΣ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΔΗΣ ΣΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΤΟΥ ΣΤΙΓΜΕΣ - ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΒΙΝΤΕΟ

Εννιά δευτερόλεπτα. Τόσος χρόνος χρειάστηκε μέχρι να περάσει στην αιωνιότητα ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, σύμφωνα με τις σημειώσεις του δήμιού του.

  «Θ’ ακολουθήσω με θάρρος τη μοίρα μου. Ίσως αυτό να ναι το τελευταίο μου γράμμα. Μα πάλι δεν πειράζει. Δεν λυπάμαι για τίποτα. Ας χάσω το κάθε τι. Μια φορά κανείς πεθαίνει. Θα βαδίσω χαρούμενος στην τελευταία μου κατοικία. Τι σήμερα, τι αύριο; Όλοι πεθαίνουν μια μέρα. Είναι καλό πράγμα να πεθαίνει κανείς για την Ελλάδα. Ώρα 7:30. Η πιο όμορφη μέρα της ζωής μου. Η πιο όμορφη ώρα. Μη ρωτάτε γιατί».

Αυτό είχε γράψει στο τελευταίο γράμμα του.

   

Η αδελφή του 18χρονου Ήρωα -- ποιητή Ευαγόρα Παλληκαρίδη, Μαρούλα Βρυωνίδου μιλά στον Πέτρο Πετρίδη για τον Ήρωα αδελφό της, τη σύλληψή του από τους 'Αγγλους δυνάστες, τη δίκη καθώς και για την τελευταία επίσκεψη της στο κελί των μελοθανάτων όπου κρατείτο ο έφηβος Ήρωας, λίγο πριν οδηγηθεί στην αγχόνη τη 14 Μαρτίου του 1957.
Η συγκλονιστική μαρτυρία της κας Μαρούλας Βρυωνίδου οπτικογραφήθηκε τον Μάρτιο του 2010 στο σπίτι της στην Λευκωσία και προβλήθηκε στην εκδήλωση της πολιτιστικής ομάδας Νέας Υόρκης «Η Κύπρος μας», «Γαλανόλευκες Ηρωικές ψυχές - ΕΟΚΑ 1955-59» που πραγματοποιήθηκε την 1η Απριλίου 2010, στο κατάμεστο από ομογενείς θέατρο του Σταθάκειου Πολιτιστικού Κέντρου στην Αστόρια της Νέας Υόρκης.

Έρευνα-Σκηνοθεσία: Πέτρος Πετρίδης
Μοντάζ: Σωτήρης Χαραλάμπους
Παραγωγή: Πολιτιστική Ομάδα Νέας Υόρκης «Η Κύπρος μας»

 

Η πιο πάνω φωτογραφία ανέβηκε πριν από μερικές ώρες στο διαδίκτυο με τη λεζάντα «Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης στις τελευταίες του στιγμές...». Παρά τις πολλές προσπάθειες, δεν καταφέραμε να εντοπίσουμε την αρχική πηγή για να διαπιστώσουμε κατά πόσο απεικονίζει τον ίδιο τον ήρωα μαζί με τον ιερέα των Κεντρικών Φυλακών ή αν πρόκειται για σκηνή από κάποια ταινία-ντοκιμαντέρ αφιερωμένη στη ζωή και τη θυσία του. Αν όντως είναι αυθεντική, τότε απεικονίζει τον Παλληκαρίδη ίσως καθώς εξομολογείται από τον ιερέα Παπάντωνη Ερωτοκρίτου, λίγο πριν τον απαγχονισμό του που, όπως έχει γραφτεί με χρυσά γράμματα στο βιβλίο της ιστορίας, εκτυλίχθηκε τα μεσάνυχτα της 13ης Μαρτίου 1957.

Πιο κάτω, τα όσα διαδραματίστηκαν εκείνο το βράδυ, έτσι όπως τα περιγράφει με μεστή γραφή ο ίδιος ο Παπάντωνης μέσα στο βιβλίο του με τίτλο «Πώς έζησα το δράμα των Απαγχονισθέντων»:

Ήτο τόση ή βία του, ώστε νά διάταξη τήν έκτέλεσίν του προ τού μεσονυκτίου, ένώ δλους τούς προηγουμένους τούς έξετέλεσαν κατά τάς πρώτας πρωϊνάς ώρας, διότι ήθελε νά προλάβη μή τυχόν και ήρχετο χάρις άπό τήν Βασίλισσαν, διότι δλοι αυτό έπεριμένα μεν. Λέγεται δτι εδόθη ή χάρις, ήτο δμως άργά, αν πράγματι εδόθη.

Τό απόγευμα τής 13ης Μαρτίου ό διοργανωτής τών εκτελέσεων κ. Λκκερ μέ ενημέρωσε περί τής εκτελέσεως τού Παλληκαρίδη και ότι έπρεπε ώς συνήθως νά παραμείνω στάς Φύλακας.

Έζήτησα νά μείνω στο σπίτι μου και νά μεταφερθώ εις τάς Φύλακας ολίγον προ τής εκτελέσεως και έδέχθησαν μέ τήν ύπόσχεσιν δτι πράγματι θά εύρισκόμην στο σπίτι, γιατί όπως αντελήφθην ένόμιζαν πώς θά τούς γελούσα.

Έκανονίσαμεν ή ώρα 10 μ.μ. νά ρθούν νά μέ πάρουν, δπως και έγινε.

Μόλις έφθασα στάς Φύλακας, ώδηγήθην πλησίον τού Παλληκαρίδη διά νά τού μεταδώσω τήν Θείαν Κοινωνίαν. Τον βρήκα απολύτως ήρεμον χωρίς την παραμικράν έκδήλωσιν ταραχής ή λιποψυχίας.

Τά λόγια του εις τήν συνομιλίαν μας ήσαν κοφτά και μετρημένα. Έκάθητο εις τό κρεββάτι του, πού έψαυε σχεδόν τό δάπεδον τοϋ κελλιού, και έγώ λίγον υψηλότερα σ' ένα σκαμνί.

Τον είχαν στο κελλί τοϋ Ανδρέα Δημητρίου, και στο άλλο τοϋ Καραολή είχαν τον Μάίμάρη, πού τον κατεδίκασαν γιά φόνο. Δύο είναι τά κελλιά τών μελλοθανάτων πλησίον τής άγχύνης, και γι' αυτό τούς δύο πρώτους τούς είχαν σ' αυτά τά κελλιά. πού είναι πολύ πληκτικά, όπως και τώρα τούς δύο αυτούς, μέ τήν διαφοράν ότι τώρα μύνον ό ένας μέ ενδιέφερε εθνικά.

Όταν συνελήφθη μέσα στο δάσος μέ ένα όπλο, πού δέν μπορούσε νά χρησιμοποιηθή. ήτο νύχτα, και οί σύντροφοι του έτρεξαν και έφυγαν, και δέν συνελήφθησαν. Αυτός όμως δέν έτρεξε να φύγη. και περίεργος γι' αυτό τοϋ υποβάλλω τήν έρώτησιν.

- Γιατί δέν έτρεξες νά φύγης και σύ όπως έκαμαν οί άλλοι;

Έσήκωσε τό πρόσωπον του και μέ είδε στά μάτια, γιατί ήτο σκυφτός, και μέ έλαφρόν μειδίαμα μού λέγει.

-Τούς επήρα γιά δειλούς, όταν τους ειδα νά τρέχουν.

Επικρατεί σιωπή. και πάλιν ερωτώ.

-Έχεις τίποτε νά μού πής, παιδί μου ;

- Μετανοιώνω γιά κείνο πού έκαμα και άν ζούσα δέν θά το ξανάκαμνα.

Δέν εννοούσε τό ότι έλαβε μέρος στον αγώνα άλλά άλλο πράγμα, τής ψυχής.

Τοϋ υπέδειξα, άν ήθελε νά αφήσει τον σταυρόν του νά τον έχωμεν ώς ένθύμιον, άλλά μοϋ λέγει: Όχι. πάτερ, θέλω νά τον πάρω μαζί μου.

Λυπήθηκα, πού δέν σκέφθηκα νά πάρω άλλον μαζί μου και να τον κρατούσα ώς ιερόν κειμήλιον. όπως έκαμα στους τρεις προηγουμένους. Μετά τήν εκτέλεση τον έφερε στο λαιμό του.

Τού συνέστησα νά έχη θάρρος μέχρι τέλους και νά μήν άφήση τήν εντύπωση στους Άγγλους δημίους ότι έδειλίασε.

- Έχω θάρρος, μού λέγει, και δέν θά δειλιάσω, εύχομαι δέ να είμαι ό τελευταίος. Τά τελευταία του λόγια ήσαν: Τούς χαιρετισμούς μου εις όλους, και εύχομαι σύντομα τήν έλευθερίαν τής Κύπρου.

Τού μετέδωσα τέλος τήν Θείαν Κοινωνίαν. και άφού τον έφίλησα τον άπεχαιρέτισα μέ τάς λέξεις, θάρρος, και νά μήν χάνης τάς ελπίδας σου.

Κάποια έλπίς διασώσεως του υπήρχε μέχρι τής τελευταίας στιγμής,ήτοι τής ενδέκατης και μισής, πού έξετελέσθη.

Ό Μαϊμάρης δταν μέ ειδε νά φεύγω άπό τό διπλανό κελλί, έφώναζε και έκλαιε και έτάρασσε τήν γαλήνη και τήν σιγήν τής νύχτας γύρω άπό τήν άγχόνην.

 

Έχουμε την εντύπωση πως η εν λόγω φωτογραφία δεν είναι ανάμεσα σε αυτές που τραβήχτηκαν από τον Allen και άρα δεν περιλαμβάνεται στο άλμπουμ με τις φωτογραφίες και τα άλλα αντικείμενα του διαβόητου εκτελεστή των Ελληνοκυπρίων ηρώων της ΕΟΚΑ, τα οποία παραδόθηκαν πριν από μερικές ώρες (Τρίτη 29/10) στον Πρόεδρο της Βουλής Γιαννάκη Ομήρου από αντιπροσωπεία αποδήμων της Μεγάλης Βρετανίας, σίγουρα όμως είναι πέρα για πέρα συγκλονιστική. Για την ιστορία να πούμε πως, ανάμεσα στα αντικείμενα του δήμιου, τα οποία δημοπρατήθηκαν πρόσφατα και κατέληξαν τελικά στα χέρια των αποδήμων για το ποσό των 1100 στερλινών, περιλαμβάνονται ένας κατάλογος με συγκλονιστικά στοιχεία των 9 απαγχονισθέντων της ΕΟΚΑ (όπως τα δευτερόλεπτα που μεσολάβησαν μέχρι να ξεψυχήσουν), ένα ρόπαλο, προσωπικές φωτογραφίες, ένα παραδοσιακό νεροκόλοκο με σκαλισμένη την επιγραφή «Εσκαλίσθη εις τας Κεντρικάς Φυλακάς στις 12 Σεπτεμβρίου του 1958», ένα ρολόι Ωμέγα και δύο επάργυρα ποτήρια. 

 
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ
ΙΝΦΟΓΝΩΜΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΑ
ΣΗΜΕΡΙΝΗ

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΑΤΣΗΣ : Η ΨΥΧΗ ΤΗΣ ΕΟΚΑ

«Αν ο καλός Θεός μας επιφυλάσσει την λαμπράν τύχην να δώσωμεν την ζωήν μας για την Πατρίδα, τότε η χαρά σας πρέπει να είναι απέραντη. Δεν ξέρω αν μπορεί να ονειρευτεί ένας άνθρωπος καλύτερη τύχη από αυτή. Και δεν μπορώ να σκεφθώ γονείς που να είναι πιο περήφανοι, παρά για τα παιδιά τους που έπεσαν για την Πατρίδα.»

Γεννήθηκε στο χωριό Παλαιχώρι, της επαρχίας Λευκωσίας, στις 23 Ιανουαρίου του 1926.

Έπεσε στις 19 Νοεμβρίου 1958 στο κρησφύγετό του στο χωριό Δίκωμο, της επαρχίας Κερύνειας.

Γονείς : Χριστοφής και Κυριακού Μάτση

Αδέλφια : Γεώργιος και Γιαννάκης

Ο Κυριάκος Μάτσης τελείωσε το δημοτικό σχολείο Παλαιχωρίου και το Γυμνάσιο Αμμοχώστου, όταν αυτό λειτουργούσε στο Τρίκωμο, όπου είχε μεταστεγαστεί λόγω του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Σπούδασε γεωπονία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και εργαζόταν ως γεωπόνος στην Αμμόχωστο, όταν άρχισε ο αγώνας. Ξεχώριζε για την αγάπη του προς την Ελλάδα, τον άνθρωπο και τη γη, αποκαλώντας καταχραστές της γης όσους δεν καλλιεργούσαν τη γη τους. Αγωνίστηκε σκληρά για τα δίκαια του αγρότη και του εργάτη μέσα στις τάξεις των οργανώσεών τους, της ΠΕΚ και της ΣΕΚ, των οποίων υπήρξε ένας από τους ιδρυτές. Ο πόθος του για απελευθέρωση της Κύπρου εκδηλώθηκε έντονα κατά τα φοιτητικά του χρόνια με ομιλίες και οργάνωση αγωνιστικών εκδηλώσεων στη Θεσσαλονίκη. Διετέλεσε τομεάρχης της ΕΟΚΑ σε περιοχή της επαρχίας Αμμοχώστου από το 1955, αρχηγός συνδέσμων της ΕΟΚΑ από τον Αύγουστο του 1955 ως το Φεβρουάριο του 1956, και τομεάρχης Κερύνειας μέχρι το τέλος του αγώνα.

Στις 9 Ιανουαρίου 1956 συνελήφθη και βασανίστηκε άγρια με ηλεκτροσόκ και άλλες μεθόδους. Επειδή ήταν γνωστή η σχέση του με τον αρχηγό Διγενή και ο σημαντικός ρόλος του στον αγώνα, τον επισκέφθηκε στο ανακριτήριο της Ομορφίτας ο ίδιος ο Κυβερνήτης Χάρντιγκ και του πρόσφερε το μυθικό για την εποχή εκείνη ποσό των 500.000 λιρών, καθώς και φυγάδευσή του για προστασία, αν αποκάλυπτε πού κρυβόταν ο Διγενής. Οργισμένος ο Μάτσης κτύπησε τη γροθιά του στο τραπέζι και του απάντησε “Ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα, αλλά περί αρετής. Λυπούμαι εξοχότατε, αλλά με προσβάλλετε”. Ο Κυβερνήτης αποχώρησε αμέσως. Εκτιμώντας το ήθος του Κυριάκου έδωσε εντολή να σταματήσουν τα βασανιστήρια που του έκαμναν. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στα κρατητήρια Κοκκινοτριμιθιάς. Εκεί συνέχισε τη δράση του διατηρώντας επαφή με το Διγενή και συνεχίζοντας, κατόπιν εντολής του, τις συνομιλίες Μακαρίου – Χάρντιγκ για λύση του Κυπριακού μετά την εξορία του Αρχιεπισκόπου. Οργάνωσε τους συγκρατούμενούς του, έθεσε σε λειτουργία σχολείο για τους κρατούμενους μαθητές, δημιούργησε βιβλιοθήκη, έκαμνε ομιλίες και γενικά δημιούργησε συνθήκες που τόνωναν το αγωνιστικό φρόνημα μέσα στα κρατητήρια. Οργάνωσε με τόση επιτυχία τη διαφώτιση των Άγγλων στρατιωτών που φρουρούσαν τους κρατουμένους, ώστε αυτοί έκαψαν το στρατόπεδο τους και οι αρχές υποχρεώθηκαν να τους αντικαταστήσουν. Έθεσε σε λειτουργία δίκτυο οργάνωσης δραπετεύσεων, το οποίο συνέχισε τη λειτουργία του και μετά τη δραπέτευση του ιδίου.

Στις 13 Σεπτεμβρίου 1956 δραπέτευσε και ανέλαβε ως τομεάρχης τον τομέα της Κερύνειας, όπου ανέπτυξε πλουσιότατη και πολύπλευρη δράση. Επικηρύχθηκε με το ποσό των πέντε χιλιάδων λιρών. Στις 19 Νοεμβρίου 1958 περικυκλώθηκε στο κρησφύγετό του και ανατινάχθηκε από τις δυνάμεις κατοχής. Με τον ένδοξο θάνατό του αναδείχθηκε ως ένα από τα ινδάλματα του αγώνα. Ό,τι περισώθηκε από το πνευματικό του έργο, αποκαλύπτει τη βαθιά πνευματικότητά του.

«Γιατί αν πραγματικά μια φορά κανείς πεθαίνει, το να πεθαίνει κανείς για την Ελλάδα, θεία είναι η δάφνη..»

 

ΠΗΓΗ : ΙΔΡΥΜΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩνΑ ΕΟΚΑ 

https://www.eoneolaia.com/kyriakos-matshs-h-psyxh-ths-eoka/

17 ΜΑΡΤΙΟΥ 1959 : Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΡΙΒΑΣ ΔΙΓΕΝΗΣ ΑΠΟΘΕΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΑΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΤΗΣ ΕΟΚΑ

Η ημέρα της επιστροφής του Διγενή στην Αθήνα στις 17 Μαρτίου του 1959, έμεινε μοναδική στα χρονικά της πρωτεύουσας. Ελάχιστοι πήγαν στις δουλειές τους Όλοι ξεχύθηκαν στους δρόμους. Τόσο κόσμο, είχε να δα η Αθήνα από τον καιρό που υπεδέχθη ο λαός τον Βασιλέα Γεώργιο όταν επέστρεψε μετά την απελευθέρωση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Αθηναίοι επληροφορήθησαν την άφιξη του Διγενή, μόνον αργά το μεσημέρι από τα παραρτήματα των εφημερίδων και τις ραδιοφωνικές εκπομπές.
Αμέσως κύματα κόσμου ξεκίνησαν για την λεωφόρο Συγγρού, για την Πύλη του Ανδριανού και την Πλατεία Συντάγματος μπροστά στον Άγνωστο Στρατιώτη, ενώ όσοι είχαν μέσο κατευθύνθηκαν στο αεροδρόμιο

Εκεί, στο Ελληνικό, υπήρχε κοσμοπλημμύρα Το βασιλικό περίπτερο του Αερολιμένος ήταν γεμάτο Από τους πρώτους κατέφθασαν η σύζυγος του Αρχηγού, η Κική Γρίβα με τον πατέρα της και συγγενείς. Λίγο αργότερα, έφθασαν ο Αρχιεπίσκοπος Θεόκλητος οι υπουργοί Αβέρωφ Tσάτσος και Θέμελης οι πολιτικοί αρχηγοί Γεώργιος Παπανδρέου και Θεόδωρος Τουρκοβασίλης ο δήμαρχος Αθηναίων Παυσανίας Κατσώτας οι αρχηγοί ΓΕΣ και ΓΕΑ Σειραδάκης και Μαργαρίτης, εθναρχικοί σύμβουλοι και δημοσιογράφοι. Από τον «πύργο ελέγχου πτήσεων», οι αξιωματικοί ενημέρωναν τον αρχηγόν του ΕΑ για τηv πτήσn τnς «ντακότα» πoυ έφερνε τον Διγενή και την ακολουθία του Μέσα στο περίπτερο, η σύζυγος του Διγενή Κική, ήταν το επίκεντρον των παρευρισκομένων. Όλοι την χαιρετούσαν και υπέβαλαν τα σέβη τους. Οι δημοσιογράφοι της ζητούσαν κάποια δήλωση. Εκείνη με τρεμάμενη φωνή, είπε:

-Είμαι συγκινημένη Τα άλλα θα σας τα πει ο άν­δρας μου...
Έξω από το βασιλικό περίπτερο, οι αστυνομικοί υπό την καθοδήγησιν του Διευθυντού της Αστυ­νομίας Αθηνών θεοδ. Ρακιντζή, είχαν σχηματίσει ζώνες ενώ άγημα της Ελληνικής Βασιλικής Αερο­πορίας και η μπάντα είχαν παραταχθεί.

Σης 225 τρία «Ντακότα» διέγραψαν κύκλους στον αττικό ουρανό. Σιγά - σιγά χαμήλωναν, και κατόπιν προσγειώθηκαν. Την ίδια ώρα, μια ιαχή διέσχιζε τον αέρα – Έρχεται Ερχεται!

Απλώθηκε σιγή, Όλα τα μάτια στράφηκαν προς την πόρτα της «Ντακότα», ενώ η σύζυγος και οι επί­σημοι είχαν πλησιάσει προς το αεροπλάνο.

Και τότε, στην έξοδο του αεροσκάφους εμφανί­σθηκε ο θρυλικός Διγενής, ενώ χιλιάδες «φλάς» άστραφταν και κινηματογραφικά συνεργεία - ελ­ληνικά και ξένα - απαθανάτιζαν τις σκηνές Ο Γρίβας φορούσε χακί Ενα μπερέ μπεζ με κεντημένα ασηρογάλαζα τα αρχικά της πατριωτικής οργανώ-σεως. Ήταν ντυμένος με χοντρό πουλόβερ και περισκελίδα χακί με μπότες Από τους ώμους του κρεμόταν χιαστή θήκη με τα κιάλια το περίστροφο και μια μπαλάσκα με σφαίρες. Και τότε ένα μυριόστομο ΖΗΤΩ τον υποδέχθηκε
Με σβελτάδα νέου, ο Γρίβας πήδηξε στην γη και έπεσε στην αγκαλιά της γυναίκας του, που έκλαιγε με λυγμούς Εκείνος με δυσκολία συγκρατούσε τα δάκρυα του, και την κράτησε στοργικά από τους ώμους. Η μουσική επαιάνιζε εμβατήρια, και το από­σπασμα των σμηνιτών επαρουσίαζε όπλα Ο Διγενής, συμπραστατούμενος από τους ταξίαρχους Θεοδοσίδη και Παρίση, προχώρησε προς το παρατεταγμένο άμπακο απόσπασμα Ο επί κεφαλής αρω­ματικός του έδωοε αναφορά και ακολούθησε επιθεώρησις με τον Γρίβα να χαιρετά στρατιωτικά Τα μάτια του έλαμπαν, φαινόταν ανήσυχος και κουρα­σμένος. Μετά την επιθεώρηση, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών θεόκλητος και ο δήμαρχος Κατσώτας τον προοεφώνησαν Ύστερα απήντησεν ο αρχηγός της ΕΟΚΑ Η προφορά του παλλόταν από συγκίνηση. Ήταν όλο πατριωτική φλόγα Εξέφρασε την λύπη του, γιατί ο δυνάστης δεν του επέτρεψε να γονατίσει στους τάφους των ηρώων του αγώνος, προσκυνητής του μεγαλείου της θυσίας των. Κατόπιν, έβγαλε από την τσέπη του λίγο χώμα από την Κύπρο, «χώμα βιωμένο με το αίμα» αυτών που έγραψαν τα νέα Αρκάδια τις νέες Θερμοπύλες τα νέα Δερβενάκια» και το έδωσε στον δήμαρχο Κατσώτα τονίζοντας: - Φυλάξατε το . Είναι δεσμός της Κύπρου, με την μητέρα Ελλάδα..
Τα λόγια του εκαλύφθησαν από ουρανομηκείς ζητωκραυγές. Με ζωηρά βήματα επεβιβάσθη στην ανοιχτή «Κάντιλλακ» μαζί με την σύζυγο του, τον αντιστράτηγο Παπαρρόδου και τους παλαιούς συ­νεργάτες του συνταγματάρχες 'Ομηρο Παπαδόπουλο και Μ. Ασημακόπουλο.

Ο κάθοδος στην Αθήνα ήταν μια ανεπανάληπτη υποδοχή εθνικού ήρωος. Για πολλές ημέρες το σπίτι του στο θησείο στην οδό Νηλέως, ήταν πολιορκημένο από ξένους δημοσιογράφους και οπερατέρ, που περίμεναν υπομονετικά να καταγράψουν όλες του τις κινήσεις.

Την πρώτη ημέρα που επέστρεψε, μετά την επί­σημη μεγαλειώδη υποδοχή, η οδός Νηλέως ήταν κυριολεκτικά περικυκλωμένη από δημοσιογράφους αλλά και από απλούς πολίτες που ήθελαν να τον δουν από κοντά Χλωμός, συγκινημένος, με πρόσωπο σκαμμένο από τις κακουχίες ενός σκληρού πολέμου, αλλά και με μάτια που ακτινοβολούσαν, ο Γρίβας μπήκε με κόπο στο σπίτι του. Όλα ήταν ίδια όπως τα είχε αφήσει πριν τεσσεράμισυ χρόνια, για να ριχτεί στην περιπέτεια της ΕΟΚΑ

 

http://koinosparanomastis.blogspot.gr
http://www.stoxos.gr/2015/03/17-1959.html

ΑΝΑΞΙΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ & ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΒΟΥΛΗ ΓΙΑ ΤΟ ΨΗΦΙΣΜΑ ΠΕΡΙ «ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΙΜΩΝ» ΣΤΟΝ ΓΕΩΡΓΙΟ ΓΡΙΒΑ-ΔΙΓΕΝΗ

Του Μάνου Ν. Χατζηδάκη

Ιστορικού ερευνητή-συγγραφέως

Προέδρου Δ.Σ. του Ε.ΠΟ.Κ.

Με πρόταση του διαχρονικά ανθελληνικού ΑΚΕΛ υπερψηφίστηκε από την Κυπριακή Βουλή ότι ο Γεώργιος Γρίβας είναι «ανάξιος κάθε είδους τιμής από την πατρίδα»! Και όχι μόνο αυτό. Το Ψήφισμα με θράσος καλεί την «πολιτεία να διακόψει τη χρηματοδότηση κάθε είδους δραστηριοτήτων που συνδέονται με απόδοση τιμών στον Γεώργιο Γρίβα».

ΕΠΕΙΔΗ το Ψήφισμα αυτό αγνοεί παντελώς την ηρωική εθνική δράση του Γεωργίου Γρίβα (Μικρασιατική Εκστρατεία, Έπος του 1940-41) και κυρίως  την ίδρυση της Εθνικής Αντιστασιακής Οργανώσεως «Χ» η οποία διεξήγαγε τριμέτωποαγώνα εναντίον Γερμανών, Ελασιτών και κατοχικής Κυβερνήσεως και τελικά με την θρυλική Μάχη του Θησείου συνέβαλε στην διάσωση της Αθήνας και κατά συνέπεια όλης της Ελλάδος από την σοβιετική υποδούλωση.

ΕΠΕΙΔΗ το Ψήφισμα αυτό είναι Μνημείο Αγνωμοσύνης προς τον Γεώργιο Γρίβα, τον θρυλικό αρχηγό της Ε.Ο.Κ.Α. «Διγενή» ο οποίος με το σύνθημα “ΕΝΩΣΙΣ Η ΘΑΝΑΤΟΣ”, χωρίς καμία υλική συμπαράσταση από την Ελλάδα και προδομένος από το ανθενωτικό ΑΚΕΛ στην Κύπρο, έδωσε τον επικό αγώνα 1955-59 πού έπληξε το γόητρο της Βρεταννικής Αυτοκρατορίας με μερικά αμούστακα παιδιά, οδηγώντας στην ύπαρξη αυτής ταύτης της Κυπριακής Δημοκρατίας που υιοθετεί ένα τέτοιο εμετικό Ψήφισμα.

ΕΠΕΙΔΗ το Ψήφισμα αυτό παραβιάζει την πανεθνική βούληση και ευγνωμοσύνη σύσσωμου του Ελληνισμού (Ελλαδικού & Κυπριακού) η οποία εκφράσθηκε από Ψήφισμα της Ελληνικής Βουλής το 1960 με το οποίο ο Γεώργιος Γρίβας επαξίως έλαβε τον τίτλο του «Αξίου της Πατρίδος τέκνου» αλλά και αγνοεί την τεράστια συμβολή του στην συγκρότηση και δημιουργία της Εθνικής Φρουράς ως Αρχηγού Α.Σ.Δ.Α.Κ. την περίοδο 1964-66, χάρις στην οποία ακόμη και σήμερα στηρίζεται η άμυνα της Κύπρου.

ΕΠΕΙΔΗ το Ψήφισμα αυτό εντελώς ανιστόρητα συνδέει το ηλίθιο πραξικόπημα του Ιωαννιδικού καθεστώτος που έγινε στις 15 Ιουλίου 1974 με τον Γεώργιο Γρίβα, ο οποίος όμως είχε αποβιώσει σχεδόν 7 μήνες πριν! Και παράλληλα, υιοθετεί εντελώς αναπόδεικτους ισχυρισμούς και συνωμοσιολογίες μιλώντας για δήθεν «συνειδητή συνέργεια με την Τουρκία» και για ανύπαρκτα «διχοτομικά σχέδια» που έχουν πλέον καταρριφθεί από όλα τα επίσημα στοιχεία, πηγές και αποχαρακτηρισμένα έγγραφα.

ΕΠΕΙΔΗ το Ψήφισμα αυτό είναι ξεδιάντροπα προσβλητικό αφού τιμά ως «Μαχητές της Αντίστασης» μόνο όσους αντιστάθηκαν στο πραξικόπημα και ΟΧΙ όσους ηρωικούς Μαχητές και στρατιώτες της ΕΛΔΥΚ και της Ε.Φ. αντιστάθηκαν στον Τούρκο εισβολέα! Είναι παράλληλα, άκρως διχαστικό αφού αγνοεί τους εκατοντάδες ή και χιλιάδες διωκόμενους «Ενωτικούς» που διώχθηκαν ή βασανίσθηκαν από το Μακαριακό καθεστώς και το διαβόητο «Εφεδρικό» Σώμα του.

ΚΑΙ ΕΠΕΙΔΗ και για μας η διατήρηση της ιστορικής μνήμης -η οποία βάναυσα καταπατάται από το εν λόγω Ψήφισμα της Κυπριακής Βουλής- συνιστά ευθύνη προς τις επερχόμενες γενεές του Έθνους,

Για όλους αυτούς τους λόγους:

ΘΕΩΡΟΥΜΕ το Ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου ανιστόρητο, διχαστικό, προσβλητικό, αντεθνικό και κατάπτυστο.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΟΥΜΕ την άξεστη αυτή απόπειρα πλήρους διαστρεβλώσεως της σύγχρονης Κυπριακής Ιστορίας (μέρους αναπόσπαστου της Ελληνικής Ιστορίας) καθώς και όλες τις παρατάξεις και κόμματα που υπερψήφισαν και συνοδοιπόρησαν σε κάτι τέτοιο.

ΚΑΛΟΥΜΕ σύσσωμο τον Ελληνικό και Ελληνοκυπριακό λαό να ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΊ με όλα τα μέσα και τρόπους στην απαράδεκτη παραχάραξη της Ιστορίας, να υπερασπιστεί την Μνήμη του Γεωργίου Γρίβα – Διγενή, να εμποδίσει κάθε απόπειρα προσβολής και πραξικοπηματικά υποχρεωτικής διακοπής των αποδόσεων τιμής προς εκείνον και προς τους πραγματικούς Μαχητές της Ενώσεως της Κύπρου με την Ελλάδα και αντιστάσεως στον Τούρκο εισβολέα.

ΤΙΜΟΥΜΕ με ακόμη μεγαλύτερο σθένος την συμβολή του Γεωργίου Γρίβα – Διγενή ως πρωτεργάτου της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και αντί να αποτίουμε τιμή στους υπερασπιστές μιας καισαροπαπικής και ανθενω-τικής δήθεν «δημοκρατικής νομιμότητας», τιμούμε ευλαβικά τους ηρωικούς Μαχητές της Ε.Φ. -γριβικούς και μακαριακούς- που πολέμησαν κατά της Τουρκικής εισβολής, τους μαχητές της ΕΛΔΥΚ και τους αγνοούμενους.

ΥΠΟΓΡΑΜΙΖΟΥΜΕ & ΟΡΚΙΖΟΜΕΘΑ ότι ποτέ δεν θα υποστείλουμε την σημαία για την υπεράσπιση της Ιστορικής Αλήθειας για το Κυπριακό και την τραγωδία του 1974 που βάναυσα καταπατάται με το Ψήφισμα αυτό και πάντοτε θα αγωνιζόμαστε όχι απλά για την επανένωση της Νήσου αλλά για την ΕΝΩΣΗ της με την Μητέρα Ελλάδα, όπως ήταν πάντα το όραμα του αναμφισβήτητα ΑΞΙΟΥ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ Γεωργίου Γρίβα – Διγενή.

 

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΡΙΒΑΣ-ΔΙΓΕΝΗΣ : ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΜΑΣ ΚΑΛΟΥΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΝΑ ΥΠΕΡΑΣΠΙΖΟΜΑΣΤΕ ΩΣ ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΙ ΑΠΟΓΟΝΟΙ ΤΟΥ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΑΡΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ ΜΑΣ

Ο Γεώργιος Γρίβας «Διγενής» αποτελεί μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες που ανέδειξε η νεότερη κυπριακή ιστορία, με σημαντική προσφορά και στην ευρύτερη ελληνική ιστορία. Έλαβε μέρος και διακρίθηκε σε όλους τους εθνικούς αγώνες του Έθνους, από τη Μικρασιατική Εκστρατεία (1919-1922), στο Έπος της Πίνδου (1940-1941) στην Εθνική Αντίσταση κατά της γερμανικής κατοχής (1941-1944) και στην απόκρουση της κομουνιστικής προσπάθειας για μετατροπή της Ελλάδας σε Λαϊκή Δημοκρατία (1944). Η κορυφαία, όμως, εθνική συνεισφορά του ήταν η οργάνωση και η διεξαγωγή του ενωτικό-απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ(1955-1959), που οδήγησε, τελικά, στην ανεξαρτησία της Κύπρου

Ο Γεώργιος Γρίβας γεννήθηκε στις 5 Ιουλίου του 1897,τέταρτο παιδί του Θεοδώρου Γρίβα, στην Λευκωσία, ωστόσο μεγάλωσε στο οικογενειακό του σπίτι στοΤρίκωμο. Αφού αποφοίτησε από το δημοτικό σχολείο του χωριού του εγγράφηκε στον Πανκύπριο Γυμνάσιο(1909-1915). Το 1916 εγκατέλειψε την Κύπρο για να εγγραφεί στον Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων(1916-1919). Το όνειρο μιας ζωής γίνονταν πραγματικότητα καθώς ο Γρίβας από μικρός είχε διδαχθεί την αγάπη για την Ελλάδα. Και τις 3 χρονιές ανακηρύχθηκε αρχηγός της τάξης του και διακρίθηκε για την γενναιότητα, την εξυπνάδα, την πειθαρχία και την φυσική του κατάσταση.

 Με το που ξεκίνησε η Μικρασιατική Εκστρατεία αμέσως στάλθηκε στοΜέτωπο. Η 10η Μεραρχία, στην οποία ο Γρίβας υπηρετούσε προέλασε από την Σμύρνη στον Πάνορμο και έφτασε 70 χλμ από την Άγκυρα. Κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής εκστρατείας ο Γρίβας τραυματίστηκε πολλές φορές και παρασημοφορήθηκε για το θάρρος που επέδειξε. Το 1923 προάχθηκε σε υπολοχαγό, το 1925 σε λοχαγό, το 1935 σε ταγματάρχη και το 1941 σε αντισυνταγματάρχη. Στο μεταξύ τελειοποίησε τις στρατιωτικές του σπουδές με φοίτηση στη Σχολή Εφαρμογής Πεζικού των Βερσαλλιών, στη Σχολή Βολής Chalai-SurMarne και στις Ανώτερες Σχολές Πολέμου της Ελλάδας και της Γαλλίας. Κατά το δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο υπηρέτησε στις τάξεις του ελληνικού στρατού στην Αλβανία, αρχικά στο γραφείο επιχειρήσεων του Γενικού Στρατηγείου και κατόπιν (1940-41) ως επιτελάρχης της 2ας μεραρχίας πεζικού. Απετέλεσε την ψυχή της Μεραρχίας στις ηρωικές μάχες της εναντίον των Ιταλών. Μετά τη γερμανική προέλαση και την ήττα της Ελλάδας, ο Γρίβας ίδρυσε τη μυστική αντιστασιακή οργάνωση "Χ", η οποία στην διάρκεια της κατοχής επιδόθηκε σε συλλογή πληροφοριών, κατασκοπία, αναγραφή συνθημάτων και φυγάδευση Ελλήνων προς την Μέση Ανατολή. Μετά την κατοχή ο Γρίβας κατεύθυνε την οργάνωσή του σε αντικομουνιστικό αγώνα, για να αποκρουστεί η κομουνιστική προσπάθεια για μετατροπή της Ελλάδας σε Λαϊκή Δημοκρατία (1944).

Ο Γεώργιος Γρίβας μετέχει σε μυστική οργάνωση με πρωτεργάτες τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Μακάριο Γ, και μερικούς άλλους, όπου 1951 επισκέπτεται την Κύπρο και μελετά επί τόπου την όλη κατάσταση. Στις 7 Μαρτίου 1953, στην Αθήνα, μαζί με άλλα στελέχη της μυστικής οργάνωσης, δίνει τον όρκο για αγώνα απελευθέρωσης της Κύπρου. Στις 10 Νοεμβρίου 1954, το ιστιοφόρο «Σειρήν», φτάνει στην Κύπρο και μεταφέρει το Γεώργιο Γρίβα μαζί με τον πρώτο οπλισμό. Ο Γρίβας έδωσε στη μυστική οργάνωση την ονομασίαΕ.Ο.Κ.Α. Ο ίδιος υιοθέτησε για τον εαυτό του το ψευδώνυμο Διγενής και με αυτό υπόγραψε την πρώτη επαναστατική του προκήρυξη που κυκλοφόρησε την 1η Απρίλη του 1955. Αρχικά ο Γρίβας κατεύθυνε τον αγώνα από αρχηγείο τα οποίο εγκατέστησε σε σπίτι στη Λευκωσία, όμως πολύ συχνά, για λόγους ασφάλειας, μετακινούνταν και διέμενε σε διαφορετικά σπίτια. Γρήγορα όμως μετακινήθηκε στα βουνά του Τροόδους, όπου είχε κρησφύγετα σε διαφορετικές τοποθεσίες. Είχε πάντα κοντά του ένα προσεκτικά διαλεγμένο και έμπιστο επιτελείο, που αποδείχτηκε ικανότατο σε πολλές περιπτώσεις κατά τις οποίες είτε δόθηκαν μάχες (όπως στα Σπήλια όπου ο Γρίβας και οι άνδρες του κινδύνευσαν άμεσα), είτε παρουσιάστηκε ανάγκη γρήγορης διαφυγής μέσα από τον κλοιό Άγγλων στρατιωτών.Ο αρχηγός της ΕΟΚΑ έκανε τον κατά τ΄ άλλα ανίκητο στρατάρχηΧάρτιγκ, να γράψει για τον Γρίβα: «Είναι εξαιρετικός οργανωτής και ειδικός αρχηγός ανταρτών… Εφόσον ο Γρίβας βρίσκεται στην Κύπρο, η ΕΟΚΑ θα διατηρήσει τη δύναμή της». 

Ο Γρίβας μετά την επιβολή των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου, αναγκάζεται να φύγει από την Κύπρο. Στις 17 Μαρτίου 1959 φτάνει στην Αθήνα όπου τον περιμένει πλήθος επισήμων και λαού. Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Θεόκλητος στεφανώνει τον Διγενή με χρυσό στεφάνι. Την επομένη η Βουλή των Ελλήνων τιμά τον Γρίβα.«Κηρύσσει τον ένδοξον και ηρωικόν αξιωματικόν του Ελληνικού στρατού, Γεώργιον Γρίβα (Διγενή), ΑΞΙΟΝ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ». Επίσης του απονεμήθηκε ο βαθμός του στρατηγού εν αποστρατεία. Τον Ιούνιο του 1964, μετά τις δικοινοτικές διαταραχές στο νησί, η κυβέρνηση Παπανδρέου τον ξαναστέλνει επικεφαλή 5.000 στρατιωτών αναλαμβάνοντας την αρχηγία των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων και στη συνέχεια δημιουργεί και ηγείται της Εθνικής Φρουράς με τη διστακτική συναίνεση του Μακάριου. Το Νοέμβριο του 1967 το στρατιωτικό καθεστώς τον Αθηνών (Χούντα-21 Απριλίου 1967), και η κυπριακή Κυβέρνηση αναγκάζουν τον Γρίβα να κτυπήσει τουρκικές θέσεις στις περιοχές Άγιος Θεόδωρος και Κοφίνου. Η τουρκία αντιδρά με τελεσίγραφο, και αξιώνει από τις κυβερνήσεις Αθηνών και Λευκωσίας, να αποσύρουν από το νησί την Ελληνική μεραρχία, και να απομακρυνθεί ο Διγενής. Με την αποχώρηση της Μεραρχίας και του Γρίβα από το νησί η Κύπρος απογυμνώνεται αμυντικά και διευκολύνεται η επίτευξη των τουρκικών επεκτατικών σχεδίων σε βάρος της Κύπρου. Έτσι ο Διγενής αναγκάζετε να εγκαταλείψει ξανά την Κύπρο, και ουσιαστικά τίθεται από το Στρατιωτικό Καθεστώς υπό παρακολούθηση και περιορισμό στο σπίτι του στο Χαλάνδρι.

Μέσα σε αυτό το κλίμα ο Διγενής εξαντλημένος και ταλαιπωρημένος απεβίωσε από καρδιακή προσβολή στο κρησφύγετο του στη Λεμεσό στις 27 Ιανουαρίου 1974. Τάφηκε στην αυλή του σπιτιού που ήταν το κρησφύγετό του. Στην κηδεία του Αρχηγού της ΕΟΚΑ παρέστησαν εκατοντάδες χιλιάδες πρόσωπα.

Το καλοκαίρι του 1971, όταν οι σχέσεις του Μακαρίου με το καθεστώς της 21ης Απριλίου είχαν ενταθεί, ο Διγενής έφθασε μυστικά στην Κύπρο, διαφεύγοντας από την επιτήρηση της Χούντας και ίδρυσε την οργάνωση Ε.Ο.Κ.Α. Β' με στόχο την συνέχιση του αγώνα για ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Στις 25 Μαρτίου 1972συναντήθηκε με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο όπου σε πνεύμα κατανόησης συμφωνήθηκαν κάποια πράγματα. Δυστυχώς, όμως, δεν προχώρησε η υλοποίηση των συμφωνηθέντων και τα γεγονότα οδήγησαν σε μια μετωπική σύγκρουση των δύο ιστορικών ηγετών. Η Κύπρος μπαίνει στη δίνη μιας εμφύλιας διαμάχης με πράξεις βίας και αντιβίας, με ανατινάξεις Αστυνομικών Σταθμών και αυτοκινήτων.

          Η Βουλή των Αντιπροσώπων σε ειδική συνεδρία της στις 31 Ιανουαρίου 1974 ανακήρυξε το Διγενή «άξιον τέκνον της Κύπρου δια τας εξαιρέτους υπηρεσίας τας οποίας προσέφερε προς την ιδιαιτέραν του Πατρίδα».

ΟΣΤΡΟΣ 24