Παρασκευή, 1 Ιουλίου 2016

Ο ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΙΤΣΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΤΙΝΑΞΗ ΤΗΣ ΓΕΦΥΡΑΣ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (1η ΙΟΥΛΙΟΥ 1943)

Του Γιώργου Σπ. Γιάννου

(Φωτογραφία του γεφυριού του Fred Boissonnas 100 χρόνια πριν. Ο κ. Σπύρος Μαντάς, πρόεδρος του Κέντρου Μελέτης Πέτρινων Γεφυριών, σε έρευνά του σχετικά με τη «Γέφυρα Καλογήρου», αναφέρει χαρακτηριστικά: «…Στα σκληρά χρόνια της Κατοχής, τη νύχτα από 4η προς 5η Ιουλίου του 1943, ανατινάζεται και χάνεται οριστικά το δίτοξο -όπως στην αρχή – γεφύρι του Καλόγηρου ….».)

Έχει παρέλθει πολύς χρόνος από την περίοδο της γερμανικής κατοχής και τα δεινά που επέφεραν στην περιοχή μας τα ναζιστικά στρατεύματα. Και για την περίοδο εκείνη η Ήπειρος είχε βαρύ φόρο αίματος με εκατόμβες θυμάτων στο ενεργητικό της.
Για το λόγο αυτό, πολλά από τα χωριά μας χαρακτηρίζονται σήμερα μαρτυρικά. Η γειτονική Μουσιωτίτσα, το Κομμένο, οι Λιγγιάδες, το Μεσοβούνι, η Παραμυθιά με τους προκρίτους της κ.α.
Είναι όμως, πολλά ακόμα, που σε μικρότερη κλίμακα γνώρισαν τη θηριωδία των κατακτητών. Μέτρησαν τις δικές τους απώλειες, κατέγραψαν το δικό τους πόνο. Σ΄ αυτά συγκαταλέγεται και το χωριό Νικολίτσι, που συναντήθηκε με τη Γερμανική θηριωδία δύο φορές.
Την πρώτη, στις 1 Ιουλίου 1943, όταν βομβαρδίστηκε από τα γερμανικά αεροπλάνα και τη δεύτερη, ένα χρόνο μετά, στις 24 Μαΐου 1944, όταν οι γερμανοί έκαψαν σπίτια του χωριού σε αντίποινα της επίθεσης και ήττας που υπέστησαν την προηγούμενη στο βουνό του χωριού, από τμήματα του ΕΔΕΣ.

null
(Νικολίτσι 1950. Οι μαθητές, φωτογραφίζονται στα ερείπια του δημοτικού σχολείου. Το διώροφο σχολείο κάηκε από τους γερμανούς σε μια άλλη θηριωδία τους προς το χωριό, όταν στις 24 Μαΐου 1944 το πυρπόλησαν μαζί με πολλά ακόμα σπίτια του χωριού, σε αντίποινα για την ήττα που υπέστησαν την προηγούμενη στα ορεινά του χωριού. Διακρίνονται οι καλοί δάσκαλοι Παναγιώτης Αθανασίου και Ελένη Νικολοπούλου καθώς και ο πρόεδρος Νικολιτσίου Βαγγέλης Σωτηρίου.)

Ο παραπάνω βομβαρδισμός μάλιστα συνδέεται με ένα μεγάλο για την περιοχή μας σαμποτάζ την εποχή εκείνη, τότε που η εθνική αντίσταση διατηρούσε ακόμα τους ιδρυτικούς – αρχικούς της σκοπούς.
Την ανατίναξη της γέφυρας Καλογήρου.
Σήμερα, σ’ αυτή την ιδιότυπη στροφή της ιστορίας μας, δεν πρέπει μόνο να μνημονεύσουμε και να αποτίσουμε φόρο τιμής στα «θύματα της γερμανικής Κατοχής», όπως επίσημα χαρακτηρίζονται. Στοχαστικά και με καλό σύμβουλο την ιστορία μας ας κρατήσουμε μηνύματα και διδαχές, ώστε με ασφάλεια να επαναπροσδιορίσουμε τη στάση μας για να πορευτούμε στο μέλλον.
Ας θυμηθούμε τι έγινε στο Νικολίτσι λοιπόν.
Τις πρωινές ώρες (8-10) της 1η Ιουλίου 1943 ανήμερα της γιορτής των Αγίων Αναργύρων, τον ήχο της καμπάνας επισκίασε ο θόρυβος από τα γερμανικά στούκας, που ξαφνικά έκαναν την εμφάνισή τους στον Λακκιώτικο ουρανό και άδειασαν στο χωριό το πένθιμο φορτίο τους. Κατά μια πιθανή εκδοχή οι γερμανοί βομβάρδισαν το Νικολίτσι γιατί είχαν πληροφορίες ότι εκεί βρισκόταν ο Ναπ. Ζέρβας.
Τα αεροπλάνα εμφανίστηκαν από το Μπαλντενέζι με κατεύθυνση τις Παπαδάτες. Αφού έκαναν στροφή, έφταναν πάνω από τα σπίτια του χωριού και επιλεκτικά έριχναν τις βόμβες τους. Από το βομβαρδισμό έγιναν πολλές καταστροφές και δυστυχώς θρηνήσαμε και εδώ θύματα.

Οι Νικολιτσιώτες Βέκιος Αριστείδης Υπολοχαγός και Ευάγγελος Ναστούλης αντάρτης που μετείχαν στην επιχείρηση.

Η παρουσία των αεροπλάνων ήταν ξαφνική. Κανείς δεν πρόλαβε να συνειδητοποιήσει τι επρόκειτο να συμβεί και μόνο όταν τα αεροπλάνα άρχισαν να χαμηλώνουν και έπεσε η πρώτη βόμβα έσπευσαν να προφυλαχθούν. Δυστυχώς όμως δεν πρόλαβαν όλοι να καλυφθούν.
Σκοτώθηκαν οι Χρήστος Κ. Τζόλος (14), Λάμπρος Οικονόμου (85) από θραύσματα βόμβας και ο Τούσης Κωνσταντίνος (20) ο οποίος γαζώθηκε από αεροπλάνο. Σοβαρά τραυματίστηκαν οι Χρήστος Τζόλος και Ελευθερία Τζόλου. Επίσης καταστράφηκαν σχεδόν ολοσχερώς πολλά σπίτια του χωριού.
Μια από τις βόμβες έπεσε πάνω σε ένα πουρνάρι, στη θέση Κιάφα, στα ψηλά του χωριού. Σπάζοντας ένα από τα κλωνάρια του έχασε την κατευθυντικότητά της και πέφτοντας πλάγια στο έδαφος δεν εξερράγη. Αφού ειδοποιήθηκε το αρχηγείο του ΕΔΕΣ, που είχε έδρα στην περιοχή (Δερβίζιανα), κατέφθασαν στο χωριό οι αντάρτες με επικεφαλή τον Πρεβεζάνο ταγματάρχη Απόστολο Χαλιμά.
Μαζί τους και οι σύμμαχοι αξιωματικοί, ο Νεοζηλανδός Τομ Μπάρνες1 και ο Άγγλος Χάρρυ Μίλλερ που δρούσαν στην περιοχή μας2. Οι ξένοι σαμποτέρ απασφάλισαν τη βόμβα και 3 μέρες αργότερα με μουλάρι την μετέφεραν στη Φιλιππιάδα όπου και χρησιμοποίησαν τη γόμωση της για την ανατίναξη της γέφυρας Καλογήρου. Στην επιχείρηση συμμετείχε υποστηρικτικά και οι ομάδες Παπαδατών και Άσσου.

Η επιχείρηση θεωρήθηκε επιτυχής, με τραγική εξαίρεση τους δυο νεκρούς Παπαδιώτες στη μάχη που επακολούθησε με τους Ιταλούς (Γεώργιο Τσεκλιά και Γεώργιο Γούση), αφού η γέφυρα Καλογήρου ήταν ζωτικής σημασίας για τις χερσαίες μεταφορές στην περιοχή.

Το ημερολόγιο έγραφε 4 ξημερώματα 5ης Ιουλίου 1943.

Σημειώσεις

1: Ο Νεοζηλανδός συνταγματάρχης Τομ Μπάρνες, είχε σταλεί στην Ελλάδα από το στρατηγείο Ανατολής σαν ειδικός στα σαμποτάζ και στις ανατινάξεις. Λίγους μήνες πριν, στις 25 προς 26 Νοεμβρίου 1942, ήταν από τους επικεφαλείς της σημαντικότερης επιχείρησης της Ελληνικής εθνικής αντίστασης. Της ανατίναξης της γέφυρας Γοργοποτάμου.
2: Οι Τομ και Μίλλερ, όπως αναφέρονταν σ’ αυτούς ο συγχωριανός μας Ευάγγελος Ναστούλης που μετείχε στην επιχείρηση μαζί με τους Θεόδωρο Ζήση και Βέκιο Αριστείδη

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ
ΑΒΕΡΩΦ
Περιβαλλοντικός Πολιτιστικός Σύλλογος Δήμου Θεσπρωτικού

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΙ ΕΣΤΙ ΕΘΝΟΣ

Το ΕΘΝΟΣ σχηματιζεται απο δυο βασικους παραγοντες,την ΦΥΛΗ και την ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.Λεγοντας <φυλη>,εννοουμε την<καταγωγη>-οτι πρεπει δηλ.τα ατομα του Εθνους να εχουν κοινη καταγωγη.Δεν αρκει να εχουν αυτα<συνειδηση>
περι κοινης καταγωγης.Δεν αρκει δηλ.να πιστευουν στην κοινη τους καταγωγη,αλλα να εχουν πραγματι κοινη καταγωγη.Διοτι ΜΟΝΟΝ η κοινη καταγωγη-η κοινη<φυλετικη υπαγωγη>-συνεπαγεται ΚΟΙΝΟΥΣ κληρονομικους χαρακτηρες,αρα κοινα πνευματικα στοιχεια.Οταν υπαρχει κοινη καταγωγη,τοτε υπαρχουν κατα το μαλλον η ηττον κοινη γλωσσα,κοινος πολιτισμος,κοινη θρησκεια,κοινα ηθη,κοινη ιστορια.Αυτα τα δευτερογενη στοιχεια δεν αποτελουν,το καθενα ξεχωριστα,απαραιτητο στοιχειο συγκροτησεως Εθνους.Εν τουτοις ολα αυτα,οταν συνυπαρχουν,συντελουν στην συνοχη της κοινοτητος,στην δημιουργια δηλ.ΕΝΙΑΙΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΣ-του δευτερου παραγοντος συγκροτησεως του ΕΘΝΟΥΣ.ΕΘΝΟΣ ειναι επομενως ο ομοειδης φυλετικως λαος,που εχει συνειδηση της υπαρξεως του.
''Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ''

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ

Αυτή η σημαία στα μάτια τα δικά μας συμβολίζει τους Αγώνες όσων πολέμησαν, εργάστηκαν,θυσιάστηκαν, δολοφονήθηκαν, σκοτώθηκαν και έζησαν με πρώτιστες αξίες εκείνες της Ελευθερίας, της Δικαιοσύνης και της Πατρίδας. Αυτούς που έβαλαν το δικό τους λιθαράκι στην αιώνιο πανύψηλο φρούριο του Ελληνικού Πολιτισμού. Δεν είναι ικανή καμία βουλή, κανένα κράτος και κανένας πολιτικός ή κεφάλαιο να την ξεφτιλίζει και να την ξεπουλάει καθημερινά. Οι δειλοί τη βλέπουν με φόβο. Οι προδότες σαν πανί. Οι αστοί σαν ύφασμα. Οι άνανδροι την καίνε. Μα εμείς τη βλέπουμε σαν τη Μάνα που καρτερεί να μας δεί να εκπληρώνουμε τα όνειρα μας. Τα δικά μας,τα δικά της, του Γένους.

ΛΟΓΙΑ ΙΩΝΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗ




















"Από στενός πατριώτης, γίνομαι εθνικιστής, με τη συνείδηση του έθνους μου και όλων των άλλων εθνών, γιατί οι διαφορές των εθνών πάντα θα υπάρχουν, και έχω τη συνείδησή τους και χαίρομαι που υπάρχουν αυτές οι διαφορές, που με τις αντιθέσεις τους, με τις αντιλήψεις τους, υψώνουν την ανθρώπινη συνείδηση και ενέργεια. Από άτομο γίνομαι άνθρωπος." (ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 18-3-1919)

ΕΘΝΙΚΟ ΠΕΙΣΜΑ

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

''Δεν θελω να πεθανει το Εθνος μου,το Εθνος αυτο, που τοσα εκαμε στην ζωη του, το εξυπνο,το τοσο ανθρωπινο. Για να το φυλαξω απο τον θανατο πρεπει τωρα να το καμω πεισματαρικο στην ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ,στον ΕΘΝΙΣΜΟ, ας ειναι και υπερβολικο το αισθημα που θελω να δωσω στους Ελληνες. Μονον ετσι θα ζησει το ΕΘΝΟΣ.''

''Σε οποιους με κατηγορουν η με περιγελουν, γιατι τους κεντρω το Εθνικο τους αισθημα και τους μιλω αποκλειστικα,θα λεγω:Λοιπον θελετε να πεθανει το Εθνος σας;Αν το θελετε,πεστε το καθαρα,μην κρυβοσαστε''

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

Η ΡΗΣΗ ΠΟΥ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΧΝΑΜΕ



πισταμνους πρς εδτας τι δκαια μν ν τ
νθρωπείῳ λγ π τς σης νγκης κρνεται, δυνατ δ
ο
προχοντες πρσσουσι κα ο σθενες ξυγχωροσιν.

κατά την συζήτησιν των ανθρωπίνων πραγμάτων το επιχείρημα του δικαίου αξίαν έχει, όπου ίση υπάρχει δύναμις προς επιβολήν αυτού, ότι όμως ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμίς του και ο ασθενής παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του"

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ Ε89

Μετάφραση Ελ. Βενιζέλου


28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 - ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ Ι. ΜΕΤΑΞΑ

http://4.bp.blogspot.com/_NuhZMDR5O28/S_qK4rCNqWI/AAAAAAAAATQ/FgeBEEMBpt0/s400/%CE%99%CE%A9%CE%91%CE%9D%CE%9D%CE%97%CE%A3+%CE%9C%CE%95%CE%A4%CE%91%CE%9E%CE%91%CE%A3.jpg

“Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν διά την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος, την ακεραιότητα και την τιμήν της.
Μολονότι ετηρήσαμεν την πλέον αυστηράν ουδετερότητα και ίσην προς όλους, η Ιταλία μη αναγνωρίζουσα εις ημάς να ζήσωμεν ως ελεύθεροι Έλληνες, μου εζήτησε σήμερον την 3ην πρωινήν ώραν την παράδοσιν τμημάτων του Εθνικού εδάφους κατά την ιδίαν αυτής βούλησιν και ότι προς κατάληψιν αυτών η κίνησις των στρατευμάτων της θα ήρχιζε την 6ην πρωινήν. Απήντησα εις τον Ιταλόν Πρεσβευτήν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ’ εαυτό και τον τρόπον με τον οποίον γίνεται τούτο ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος.
Έλληνες
Τώρα θα αποδείξωμεν εάν πράγματι είμεθα άξιοι των προγόνων μας και της ελευθερίας την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Όλον το Έθνος θα εγερθή σύσσωμον. Αγωνισθήτε διά την Πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά μας και τας ιεράς μας παραδόσεις. Νυν υπέρ πάντων ο αγών.


Η ΕΞΟΝΤΩΣΗ ΕΝΟΣ ΕΘΝΟΥΣ

Το πρώτο βήμα για να εξοντώσεις ένα έθνος
είναι να διαγράψεις τη μνήμη του.
Να καταστρέψεις τα βιβλία του,
την κουλτούρα του, την ιστορία του.
Μετά να βάλεις κάποιον να γράψει νέα βιβλία,
να κατασκευάσει μια νέα παιδεία,
να επινοήσει μια νέα ιστορία.
Δεν θα χρειαστεί πολύς καιρός
για να αρχίσει αυτό το έθνος
να ξεχνά ποιο είναι και ποιο ήταν.
Ο υπόλοιπος κόσμος γύρω του
θα το ξεχάσει ακόμα πιο γρήγορα.


Μ. Κούντερα

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΕ 10 ΛΕΠΤΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ: 26 ΧΡΟΝΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.