ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ : ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ - ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ

Του Γεωργίου Σαγιά

Παιδαγωγού
ΜΔΕ στην Ορθόδοξη Θεολογία

Χρέος των Ελλήνων στον μεγάλο Έλληνα, κοινοτιστή και μακεδονολάτρη Ίωνα Δραγούμη είναι -πέραν της οφειλόμενης τιμής- η μελέτη των έργων του και της ζωής του, ο εμβολιασμός τού σήμερα με ιδέες του και τη στάση ζωής του και η προβολή και επέκτασή τους στο μέλλον με συγκεκριμένους τρόπους προτεινόμενης υλοποίησης, για το καλό της πατρίδας και των Ελλήνων αλλά και όλων όσοι θέλουν να είναι ενεργοί, ελεύθεροι και δημιουργικοί πολίτες. Ο Ίδας είναι διαχρονικός και εσαεί επίκαιρος. Ενδεχόμενες ενστάσεις σε επιμέρους σημεία των λεγομένων και των γραφομένων του (και πάντα ερμηνευόμενα στο χωροχρόνο των τότε επικρατουσών συνθηκών) δεν είναι ικανές να επισκιάσουν το μεγαλείο τόσο των λόγων και των έργων του όσο και του ηρωικού τρόπου ζωής του.

Ο Ίων Δραγούμης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1878 και δολοφονήθηκε το 1920. Ήταν γιος του Στέφανου Δραγούμη, υπουργού και πρωθυπουργού, ο οποίος καταγόταν από το Βογατσικό Κοζάνης. Έζησε έντονα και αγωνιστικά τη ζωή του, με πίστη στο μεγαλείο του ελληνικού έθνους και στην ανάγκη αναγέννησής του. Αγωνίστηκε για τα δίκαια του σκλαβωμένου ελληνισμού της Πόλης και της Μακεδονίας από διάφορες θέσεις. Όλοι οι αγώνες του ήταν στοχευμένοι και κατέγραψε σημαντικές επιτυχίες, ειδικά κατά των Βουλγάρων κομιτατζήδων.
Η σκέψη του ήταν πολύπλευρη και το έργο του μπορεί να ιδωθεί από διάφορες οπτικές λόγω της πολυπραγμοσύνης του. Η ελληνολατρία του και η φιλοσοφική του σκέψη δημιούργησαν το υπόβαθρο να προτείνει και να τεκμηριώνει θέσεις για την οικονομία, την κοινωνία, την πολιτική, την παράδοση, τον κοινοτισμό καθώς και για πολλές άλλες πτυχές της πολιτικής ζωής και οργάνωσης και του ανθρώπινου βίου. Εντός του ανωτέρω πλαισίου προσέγγισης, οι θέσεις τού μεγάλου Ίωνος Δραγούμη φαντάζουν αειθαλείς, καινοτόμες, προοδευτικές, δηλαδή εθνικιστικές. Θα αναφερθούν λίγες από αυτές, με πολύ σύντομες επεκτάσεις στο σήμερα και στο αύριο του Ελληνισμού, για να καταδειχθούν οι τεράστιες ικανότητές του και σε αυτό το πεδίο ενασχολήσεως και να αποτελέσουν βάσεις για περαιτέρω ανάπτυξή τους.

Μεταξύ άλλων σκέψεων και προτάσεών του ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν οι θέσεις του για τις προϋποθέσεις, το περιεχόμενο και την έκταση ενός πολιτικού προγράμματος, το οποίο υπερβαίνει και τον κρατισμό και την ατομοκρατία και προτείνει αποκέντρωση και κοινοτική οργάνωση στη βάση μιας αριστοκρατικής θεώρησης που σέβεται τη λαϊκή δημιουργία, την παιδεία, την τέχνη και τον πολιτισμό και με σκοπό τη δημιουργία μιας μεγάλης, ελεύθερης και δυνατής ελληνικής πατρίδας, άξιας και ικανής να συνεχίζει την αδιάσπαστη πορεία της δημιουργικά στο χρόνο.

Στο έργο του «Ελληνικός Πολιτισμός», ο Δραγούμης αναπτύσσει το όραμά του για μια αριστοκρατία του έθνους, για επίλεκτους Έλληνες που θα ήθελε να ηγούνται του λαού. Έγραφε: «Ο λαός όμως δε φωτίζεται με μοναχικές ενέργειες μερικών ατόμων, όσο φωτεινά κι αν είναι, χρειάζεται μια αριστοκρατία ολόκληρη για να επηρεαστεί ο λαός. Όχι από κάτω, από πάνω θ’ αρχίση ο ξαναγεννημός. Ας φωτιστούν οι μορφωμένοι, ας λουστούν στα φεγγερά και διάφανα νερά της λαϊκής ψυχής, ας συνταραχθούν και ας θελήσουν κάτι και ο λαός θα τους ακολουθήση έπειτα (....) Και του εαυτού τους τις ρίζες ψάχνοντας θα τις βρουν μέσα στο έθνος τους (....) Σαν οι τελευταίοι αντιπρόσωποι μιας πρώτης εποχής και οι πρώτοι μιας ερχόμενης, θα είναι οι άνθρωποι οι καμωμένοι, οι μεστωμένοι και που ωστόσο ακόμα γίνονται (...) Και αυτοί θα διαφεντέψουν το έθνος και στη σκέψη και στην πράξη και θα διδάξουν τις ερχόμενες γενεές. Απ’ αυτούς θα βγουν οι νέοι δάσκαλοι και τα νέα σκολειά».

Ο Ίδας ήταν λάτρης της δημοτικής μας παράδοσης. Όπως χαρακτηριστικά έγραφε, στο έργο του «Ελληνικός Πολιτισμός», «Στο χωριό βρίσκεις τη βάση του ανθρώπου της φυλής σου». Εκεί εντόπιζε πηγές δημιουργίας οι οποίες συμβάλλουν στην αδιάσπαστη εθνική συνέχεια και συγχρόνως εμβολιάζουν και εμπνέουν το νέο, λειτουργώντας ως στέρεη βάση του. Με άλλα λόγια, έβλεπε στη δημοτική παράδοση την προοδευτική προοπτική. Συντήρηση και πρόοδος δεν αντιδιαστέλλονται, αλλά συνυπάρχουν και συλλειτουργούν: «Κανείς ας μην αναθεματίζη την συντηρητικότητα. Κανείς ας μην περιφρονή την προοδευτικότητα. Για το έθνος και τα δύο στοιχεία είναι απαραίτητα...», έλεγε. «Η σημερινή τάξη των γραμματισμένων, των θρεμμένων με τη σχολαστική παράδοση, θα χτυπηθή και σιγά - σιγά τη θέση της θα την παίρνη η καινούργια τάξη των μορφωμένων ή διανοητικών ανθρώπων, που αυτοί θα είναι θρεμμένοι με τη δημοτική παράδοση. Αυτή θα είναι η αριστοκρατία του έθνους». Η παράδοση λειτουργεί ως προωθητική δύναμη δημιουργίας, ως αντίδοτο στην ξενομανία, αλλά και ως εφαλτήριο εθνικής αντίστασης και ανασυγκρότησης. Η παράδοση συνεισφέρει τα μέγιστα στον ορισμό, στην προστασία και στην προώθηση της εθνικής ταυτότητας και της εθνικής συνέχειας. Η παράδοση είναι συστατικό στοιχείο της «αυτοσυντηρησίας της φυλής».

Στο ίδιο έργο, εξηγώντας με εξαιρετική διαύγεια και ευστοχία τα χαρακτηριστικά που θα έπρεπε να έχει ο νέος ελληνικός πολιτισμός που οραματιζόταν, μεταξύ άλλων σημαντικών, αναφέρθηκε ως πρωτοπόρος στη διαχείριση των σκουπιδιών. Έγραψε σχετικώς: «...τα σκουπίδια θα καίγονται σε ορισμένα καμίνια έξω από τις πολιτείες, αφού ξεδιαλεχτούν τα χρήσιμα για τις διάφορες βιομηχανίες πράματα, τα σφαγεία θα είναι σαν περιβόλια...». Ιδού, λοιπόν, ο Ίδας ως ανυπόκριτος οικολογιστής, ως πρωτοπόρος περιβαλλοντιστής, ως εθνικιστής κοινωνιστής. Μπροστά από την εποχή του, καταλαβαίνει και προωθεί την εσωτερική καθαρότητα ως γενεσιουργό αιτία της εξωτερικής καθαρ(ι)ότητας. Οι ιδέες του έχουν άμεση αναφορά τόσο στην προστασία της γεννήτρας γης όσο και της δημόσιας υγιεινής. Συγχρόνως, προωθούν μια νέα φυσική και ανθρώπινη αισθητική, αλλά και μια αντίληψη για ένα κράτος με όραμα για τη δημιουργία πολιτισμού. Ανάγοντας αυτές του τις απόψεις στο σήμερα, θα μπορούσε να ειπωθεί πως θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμος ο εμβολιασμός της σκέψης των τεχνοκρατών που ασχολούνται με το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων -τόσο στην πατρίδα μας όσο και παγκοσμίως- με τις ιδέες του Ίωνος, ώστε να μπορέσουν να ξεπεράσουν – πλείστοι εξ αυτών - την κοντόθωρη και μονομερή οικονομίστικη προσέγγισή τους.

Τα ανωτέρω αποσπάσματα επελέγησαν διότι εντός τους κρύβεται μέρος της λύσεως του ελληνικού προβλήματος που έχει δημιουργήσει το ενιαίο πολυπρόσωπο τερατούργημα του κόμματος των πολιτικών κομμάτων και το οποίο αποτελεί μέρος των παγκόσμιων αρνητικών κατεστημένων.
Εντός ενός παγκοσμίου πλαισίου εντεινόμενων ιδεολογικών, θρησκευτικών, οικονομικών, ψυχολογικών και -οσονούπω- φυλετικών πολέμων, εντός ενός παγκοσμίου πλέγματος σχέσεων με κυρίαρχη και επελαύνουσα την ενεργειακή, τεχνολογική, δικτυακή και επικοινωνιακή εκδοχή του, εντός μιας πλανητικής αντεθνικής και αντιανθρώπινης συμφωνίας για αντικατάσταση πληθυσμών και επιχειρούμενης μετάλλαξης και ελέγχου -ακόμη και- των ανθρώπων, εντός μιας Ελλάδας η οποία γερνάει με ταχείς ρυθμούς και επιχειρείται να «ξεμείνει από Έλληνες», η κατανόηση και επέκταση του πνεύματος του Ίωνος Δραγούμη καθίσταται επιτακτική και αναγκαία. Αριστοκρατία, φωτισμένη ηγεσία για το λαό, απ’ το λαό, με το λαό, με ανατροφή που να «ανοίγει» το μυαλό των Ελληνόπουλων με «νέους δασκάλους και νέα σκολειά», μακριά απ’ την ξενολατρία, με ελληνική υπόσταση και πνεύμα ελευθερίας, με ηρωικό τρόπο ζωής και εθνική συνείδηση, να γίνουμε οι πρώτοι του μέλλοντος. Που σημαίνει: σοβαρή και υπεύθυνη προσπάθεια, όραμα, τρόπος υλοποίησης, ενεργοποίηση του Έλληνα ανθρώπου σε έναν ελληνικό δρόμο οδηγό όλων. Ναι! Να τολμήσουμε! Εμείς να μιλήσουμε για τη διαστημική πολιτική της Ελλάδας και για τη ρομποτική. Για την κάθε είδους καινοτομία. Να ενισχύσουμε το εφευρίσκειν και το επιχειρείν ενάντια στη γραφειοκρατία και τον κρατισμό. Πλοία για άντληση υδρογονανθράκων, αλλά και υπερσύγχρονα αεροπλάνα προστασίας τους. Να δημιουργήσουμε το μέλλον μας!

Ένα νέο σχέδιο «Ίων Δραγούμης» για την Τοπική Αυτοδιοίκηση στη χώρα μας είναι ζητούμενο, το οποίο θα προνοεί φυσικά για την αντιμετώπιση εχθρικών ενεργειών ξένων χωρών, με όχημα την αυτοδιοίκηση. Μια πρόβλεψη για μαζικές επιστροφές στις Κοινότητες Ελλήνων ανέργων, πενήτων και κάθε ενδιαφερόμενου συμπατριώτη μας με ταυτόχρονη «προικοδότησή» του με κρατική γαία για καλλιέργεια και ανταποδοτικό κοινωνικό έργο υπέρ του κοινού καλού, θα μπορούσε να είναι ένα πρώτο βήμα.
Ένας νέος νόμος για μια ουσιαστική μεταρρύθμιση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, όπου οι δήμαρχοι θα εκλέγονται από ένα ενιαίο ψηφοδέλτιο, οι δημοτικοί σύμβουλοι από ένα άλλο ενιαίο ψηφοδέλτιο και οι τοπικοί πρόεδροι από ένα τρίτο τοπικό ενιαίο ψηφοδέλτιο, εκτιμάται ότι θα απελευθέρωνε δυνάμεις από τα δεσμά του σκληρού κομματισμού και τις δεσμεύσεις και πολιτικές τερατογενέσεις που εξ αυτού προκύπτουν.

Η αξιοποίηση δημοσίων και δημοτικών κτηρίων και γαιών για στέγαση και λειτουργία δομών για ικανοποίηση διοικητικών, οικονομικών, πολιτιστικών, κοινωνικών, αθλητικών και άλλων αναγκών για να επιτευχθεί άμεσα μεγάλη οικονομία κλίμακας, είναι και αναγκαία και εφικτή.
Η μετάπλαση πολλών ιδεών του Δραγούμη για να απαντούν στο σήμερα είναι και εφικτή, και αναγκαία. Εργασίες υποψηφίων διδακτόρων προς αυτήν την κατεύθυνση καλό θα ήταν να επιδιωχθούν παρά το ότι δεν προωθούνται από την πανεπιστημιακή κοινότητα επαρκώς.

Ο εθνικιστής Ίων Δραγούμης πρόσφερε πάρα πολλά στον κοινοτισμό. Στη σημερινή συγκυρία, ο εθνοκοινοτισμός είναι η περιφρούρηση της ουσίας του κοινοτισμού και ο εθνομελλοντισμός είναι η συγκεκριμένη πρόταση μετάβασης στο μεγαλείο τού Ελληνισμού. Η προσπάθεια ενός εκάστου στον σύγχρονο παγκόσμιο «ανταρτοπόλεμο» πρέπει να είναι συντεταγμένη, άφοβη και συνεχής και να δοθεί από νέες θέσεις μάχης όπου υπερτερεί ο άνθρωπος, ο Έλληνας άνθρωπος, έναντι της ολοκληρωτικής, αντεθνικής και ανθελληνικής νέας τάξης.
Μπορούμε!

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ
ΚΟΙΝΟΣ ΠΑΡΟΝΟΜΑΣΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ : ΧΤΙΖΟΥΝ ΜΟΝΟΙ ΤΟΥΣ ΕΝΑ ΧΩΡΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ

Ρεπορτάζ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,

Ο Γιώργης Κουτεντάκης δεν φανταζόταν ότι κάποτε θα επέστρεφε στην πατρική του στέγη. Το σπίτι του, άλλωστε, είχε γίνει ερείπιο.
Τα κεραμίδια είχαν σωριαστεί στη γη και στους τοίχους είχαν φωλιάσει κοράκια. Όπως κάθε οικογένεια, έτσι και η δική του έφυγε από την Εθιά, του νομού Ηρακλείου, ένα χωριουδάκι στα Αστερούσια Όρη, δεκαετίες πριν. Με τα χρόνια τα πέτρινα κτίσματα ρήμαξαν και ο πληθυσμός του χωριού, που κάποτε φιλοξενούσε εκατοντάδες ανθρώπους, μειώθηκε σε μονοψήφια νούμερα.
Για να προσεγγίσεις την Εθιά δεν πρέπει να έχεις τον νου σου σε πινακίδες – δεν υπάρχουν. Η πρώτη ένδειξη για το χωριό εμφανίζεται αφού ο ταξιδιώτης διανύσει 50 χιλιόμετρα από το Ηράκλειο και φτάσει στο χωριό Ροτάσι. Από εκεί ακολουθεί ανάβαση σε φρέσκια άσφαλτο που ελίσσεται σε γυμνές πλαγιές. Η Εθιά βρίσκεται σ’ ένα από τα πιο νότια σημεία της Ελλάδας. Λίγα υψώματα πιο πέρα από τα σπίτια ατενίζεις το Λιβυκό πέλαγος.

Παρά την έκτασή του και την απόμακρη τοποθεσία του, αυτό το χωριό παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες με άλλους μικρούς οικισμούς της χώρας. Σύμφωνα με στοιχεία του Εργαστηρίου Χωροταξίας και Οικιστικής Ανάπτυξης του ΕΜΠ, βάσει της απογραφής του 2011, συναντάται στην Ελλάδα ένας αστερισμός 6.356 μικρών οικισμών με πληθυσμό από έναν έως 100 κατοίκους. Οπως εξηγεί στην «Κ» η καθηγήτρια στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, με την τουρκοκρατία οι χριστιανικοί οικισμοί «σπρώχτηκαν» σε ορεινές δυσπρόσιτες θέσεις. Ετσι και στην Εθιά έφτασαν Κρητικοί κυρίως από τα Σφακιά, κυνηγημένοι από τους Τούρκους. Αργότερα βρήκαν εδώ καταφύγιο και οικογένειες που ήθελαν να χαθούν τα ίχνη τους και να ξεφύγουν από τον φαύλο κύκλο της κρητικής βεντέτας.
Μετά τους Παγκόσμιους Πολέμους και τα κύματα μετανάστευσης στο εξωτερικό η ερήμωση των μικρών οικισμών της Ελλάδας ολοκληρώθηκε με την αγροτική έξοδο προς τα αστικά κέντρα. Το ίδιο συνέβη και στην Εθιά. Από τα μέσα του ’60 και μετά σταδιακά ερήμωσε. Οι κάτοικοι μετακόμισαν κυρίως για εκπαιδευτικούς και βιοποριστικούς λόγους. Το χωριό φαίνεται να είχε παλιότερα παραγωγή λαδιού και σουλτανίνας, δεν διέθετε όμως γυμνάσιο.
«Η Εθιά αριθμούσε κάποτε 300 κατοίκους και είχε 70 παιδιά στο δημοτικό σχολείο. Η δίψα για γράμματα όμως έκανε τις οικογένειες να μετακομίσουν», λέει στην «Κ» ο Νίκος Μαθιουδάκης που έφυγε από το χωριό στα 13 του.
Ο πληθυσμός της Εθιάς μοιράστηκε τότε σε περιφερειακά κεφαλοχώρια, στο Ηράκλειο και στο εξωτερικό. Οι λιγοστοί μόνιμοι κάτοικοι σήμερα έχουν κορνιζάρει φωτογραφίες συγγενών τους που ζουν στο Τορόντο.

Η Μαρία Κακουδάκη είναι από τους λίγους κατοίκους της Εθιάς που δεν εγκατέλειψε το σπίτι της ακόμα και τότε, παρότι ο σύζυγός της παραπονιόταν ότι δεν είχε παρέα.
«Εδώ γεννήθηκα, μεγάλωσα, παντρεύτηκα και έκανα δύο κορίτσια», λέει η 85χρονη. Το σπίτι της είναι σήμερα το μουσείο του χωριού. Έχει κρεμάσει στους τοίχους τα παλιά σύνεργα υφαντικής και τα παρουσιάζει σαν εκθέματα στους επισκέπτες. «Το χωριό μια στιγμή είχε χαλαρώσει. Δεν ήξερα κι εγώ τι να κάνω αλλά έμεινα».
Το 1994 όμως, μετά το κάλεσμα που απηύθυνε ο πολιτικός μηχανικός και παλιός κάτοικος του χωριού Γιάννης Ανδρουλάκης, οι πρώτες αξίνες έπιασαν δουλειά. «Ήταν συναισθηματικοί οι λόγοι. Ήθελα να ζωντανέψει πάλι το χωριό», λέει στην «Κ». «Φώναξα τους χωριανούς στο Ηράκλειο και τους ανακοίνωσα τότε τη σκέψη μου. Τους είπα αρχικά να φυτεύαμε κάποια δέντρα, δεν αποκάλυψα όλο τον συλλογισμό μου αμέσως για να μη φοβηθούν», προσθέτει. Ήθελε να ξαναχτίσουν το χωριό.
Χωρίς επιδοτήσεις
Χωρίς κοινοτικές επιδοτήσεις και κρατική επιχορήγηση, μαζεύοντας χρήματα από δωρεές σε μνημόσυνα και κηδείες, οι κάτοικοι κατάφεραν σταδιακά να φτιάξουν το οδικό δίκτυο, να υδροδοτήσουν το χωριό και να πλακοστρώσουν σοκάκια. «Αντί για στεφάνια τους λέγαμε να δίνουν τα χρήματα για την ανάπλαση. Και πολλοί συνεισέφεραν με δωρεάν εργασία», λέει ο κ. Ανδρουλάκης. Δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει πόσο κόστισαν συνολικά οι επεμβάσεις. Τα έργα πάντως συνεχίζονται μέχρι σήμερα.
«Ξεκινήσαμε πάλι από το μηδέν. Το στήσαμε σιγά σιγά», λέει ο κ. Κουτεντάκης όταν τον συναντήσαμε στο αναστηλωμένο πατρικό του. Κάθεται στην ίδια γωνιά όπου γεννήθηκε πριν από 65 χρόνια. Μετακόμισε στην Εθιά το 2012, αφού έζησε στην Αθήνα και στο Ηράκλειο διευθύνοντας βιοτεχνία κατασκευής σκαφών αναψυχής. Είναι ο τελευταίος κάτοικος και ο νεότερος σε ηλικία που επέστρεψε μόνιμα εδώ, στη νοτιοδυτική πλευρά του υψώματος Ασφεντηλιάς.
Με προσωπικά τους έξοδα οι κάτοικοι ανέλαβαν να αναστηλώσουν και τα παλιά τους σπίτια διατηρώντας την παραδοσιακή αρχιτεκτονική τους. Περισσότερα από 50 κτίσματα στέριωσαν ξανά, ενώ τουλάχιστον άλλα 30 παραμένουν διαλυμένα.
Ο Μάριος Στογιάνι, μετανάστης από το Λάτσι της Αλβανίας, είναι σήμερα ο πρωτομάστορας της Εθιάς. Έχει χτίσει δύο εκκλησίες και μια πεντάδα σπίτια. Όταν τον συναντήσαμε ολοκλήρωνε ακόμη ένα.
«Οι μόνοι τεχνίτες που έχουν μείνει εδώ και ξέρουν να δουλεύουν την πέτρα είναι από την Αλβανία», λέει ο Νίκος Μαθιουδάκης, πρόεδρος του Συνδέσμου Ανάπλασης Εθιάς.
Μια ντουζίνα άνθρωποι ξεχειμωνιάζουν πλέον μόνιμα εδώ, ενώ τα έργα συνεχίζονται. Τους τοίχους του παλιού σχολείου τούς κοσμούν φωτογραφίες των έργων ανάπλασης, αλλά και πορτρέτα παλιών κατοίκων που είναι θαμμένοι στο νεκροταφείο του χωριού.
«Εγώ εδώ δεν νιώθω μοναξιά. Έχω τόσες αναμνήσεις που όπου και να
πάω έχω να λέω πράγματα», λέει ο κ. Κουτεντάκης καθώς μας δείχνει
τα γειτονικά χαλάσματα.

«Δεν με ενδιαφέρει το Ηράκλειο, δεν με ενδιαφέρει άλλο η πολιτεία».


Πηγή: Εφημερίδα «Καθημερινή»


ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

ΑΠΕΚΛΕΙΣΑΝ ΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΚΗ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΟΙ ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΕΣ - ΙΣΧΥΡΕΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΛΟΥΣΑΝ ΤΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΩΝ ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΩΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Για σχέδιο ξεριζωμού, σε συνθήκες εθνοκάθαρσης, ανομίας και παραβιάσεως κάθε έννοιας δικαίου έκαναν λόγο οι εκπρόσωποι των Χειμαρριωτών

Η συγκέντρωση διαμαρτυρίας κατά των αλβανικών μεθοδεύσεων στη Χειμάρρα, πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Πέμπτης, έξω από την Αλβανική Πρεσβεία επί της λεωφόρου Κηφισίας.
Την εκδήλωση πραγματοποίησε η Ένωση Χειμαρριωτών της Αθήνας, αντιδρώντας στις νέες κατεδαφίσεις ακινήτων ομογενών της Χειμάρρας, με εντολή της κυβέρνησης Ράμα. «Διαδηλώνουμε την αγανάκτησή μας για το σχέδιο ξεριζωμού μας, σε συνθήκες εθνοκάθαρσης, ανομίας και παραβιάσεως κάθε έννοιας δικαίου, με τις ληστρικές μεθόδους που το αλβανικό κράτος εφαρμόζει στην Χειμάρρα» δήλωσε ο πρόεδρος της Ένωσης Χειμαρριωτών κ.Σπύρος Κούτουλας, ζητώντας από τα Τίρανα να σταματήσουν τις αυθαίρετες κατεδαφίσεις. «Ρίχνουν σπίτια στην Χειμάρρα, που είναι παλαιότερα από το αλβανικό κράτος που ιδρύθηκε το 1913» επεσήμανε με νόημα ο ίδιος.

Στο Ψήφισμα Διαμαρτυρίας που θυροκολλήθηκε στη συνέχεια στην είσοδο της αλβανικής πρεσβείας, η οποία φυλασσόταν από ισχυρή αστυνομική δύναμη προς αποτροπή πιθανών επεισοδίων, αναφέρονται μεταξύ άλλων : «Η Ένωση Χειμαρριωτών, μαζί όλους τους συμπατριώτες μας μεταξύ αυτών και τις οικογένειες που θίγονται και απειλείται η ιδιοκτησία τους, καθώς και εν γένει – βάσει των σχεδίων της Αλβανικής Κυβέρνησης μέσα στα διοικητικά όρια του Δήμου Χιμάρας – ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΟΜΑΣΤΕ για τις ενέργειες αυτές της Κυβέρνησης. Ως Χειμαρριώτες, ως πολίτες της χώρας νομοταγείς και υπεύθυνοι, ως μέλη της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας, ως ευρωπαίοι πολίτες, διαμαρτυρόμαστε για την ρίζα όλων των προβλημάτων, που δεν είναι άλλο από το «περιουσιακό πρόβλημα» που ταλαιπωρεί την περιοχή μας εδώ και 27 χρόνια. Ένα πρόβλημα που το Κράτος και η Κυβέρνηση ΑΡΝΟΥΝΤΑΙ να επιλύσουν και έχει ως αποτέλεσμα να ξεριζωνόμαστε από την γη των προγόνων μας». 

Και το ψήφισμα συνεχίζει και καταλήγει : «ΖΗΤΟΥΜΕ την νομοθέτηση ώστε οι περιουσίες των κατοίκων του Δήμου Χιμαρας από τον Λογαρά μέχρι την Νίβιτσα, να επιστραφούν στους νόμιμους ιδιοκτήτες και κληρονομικούς δικαιούχους. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ να σταματήσει κάθε ενέργεια που θα έχει ως αποτέλεσμα την στέρηση των περιουσιακών μας δικαιωμάτων. Να σταματήσουν οι κατεδαφίσεις σπιτιών και οι απαλλοτριώσεις, μέχρι να επιλυθεί το ζήτημα με νομοθετική ρύθμιση. ΖΗΤΟΥΜΕ να γίνουν σεβαστοί οι Νόμοι του κράτους και να λαμβάνεται υπ’ όψιν και να γίνεται σεβαστή η άποψη των πολιτών, πριν η Κυβέρνηση της Αλβανίας εκπονήσει και εφαρμόσει σχέδια που αφορούν την περιοχή μας, την πόλη μας και εν τέλει την ζωή και τα σπίτια μας».


Stoxos
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

ΦΑΡΜΑ ΖΑΓΟΡΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΟ : Η ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΜΙΑ ΛΥΣΗ ΠΟΥ ΘΑ ΒΓΑΛΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ ΤΗ ΧΩΡΑ ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΕΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΚΑΜΜΙΑ ΕΕ. ΤΥΠΟΥ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ - ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΔΩΣΗ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗ ΧΩΡΑ

Φάρμα Ζαγοραίου. Μια ιστορία που ξεκινά από ένα κρεοπωλείο του προπάππου τους. Πριν 20 χρόνια τα δύο αδέλφια εξέλιξαν το μικρό αγρόκτημα του πατέρα τους που ήταν στο Γιαλό του Κορθίου μεταφέροντας το σε μια μεσαίου μεγέθους φάρμα 50 στρεμμάτων στον κάμπο του Κορθίου. Και σήμερα η 5η γενιά (τα παιδιά τους) έχει αναλάβει ρόλους στο πατροπαράδοτο κρεοπωλείο τους στον Όρμο Κορθίου, αλλά και στην φάρμα. Ο λόγος εδώ για τον Νίκο Ζαγοραίο και τον Σταύρο Ζαγοραίο.

Σκηνή σφαγής στο οικογενειακό αγρόκτημα στο Κόρθι στη δεκαετία του 1960. Ο πατέρας του Νίκου και του Σταύρου σφάζει με την βοήθεια των παιδιών του. Ο Σταύρος μπροστά βοηθά τον πατέρα του. Ήταν πάντα πιο ενεργητικός στο σφαγείο όπως λέει ο ανηψιός του Γιώργος Ζαγοραίος.

Πριν 20 χρόνια μετεγκαταστάθηκαν από τον Γιαλό που χτιζόταν πια στην περιοχή που είναι τώρα. Μια πεδινή έκταση δίπλα στον ποταμό του Κορθιου. Σήμερα η φάρμα Ζαγοραίου απλώνει γύρω σε 50 στρέμματα γης και περιλαμβάνει εκτροφή αγελάδων και χοίρων για παραγωγή κρέατος για το κρεοπωλείο τους αλλά και για όλη την Άνδρο από το Γαύριο μέχρι την Χώρα.

Πανοραμική αεροφωτογραφία της φάρμας Ζαγοραίου από τον Δημήτρη Αντωνέλλο. Τοπίο χειμωνιάτικο με χιόνια.

Μια κτηνοτροφική μονάδα που δημιουργεί αξία στο νησί μιας και εκμεταλεύεται με τον καλύτερο τρόπο τις παραγωγικές δυνατότητες της γης της Άνδρου. Απασχολεί τέσσερις οικογένειες που ζουν αποκλειστικά από αυτή την απασχόληση. Στην επιχείρηση εργάζονται 6 άτομα. Πρακτικά η φάρμα δημιουργει υπεραξία στην Άνδρο καθώς χρήματα που θα έφευγαν εκτός νησιού (αγορά κρέατος, λουκάνικων, αυγά κλπ) μενουν εδώ και επανεπενδύονται στο νησίί. Η αγροτική παραγωγή εξακολουθεί σε χαλεπούς οικονομικά καιρούς να δίνει ανάσες στην περιοχή του Κορθίου και στην Άνδρο.

Η ώρα του φαγητού στο παχνί (φωτ. Εν Άνδρω).

Αγελάδα με το 30 ημερών μοσχάρι της (φωτ. Εν Άνδρω).

Αγελάδα με δίδυμα μοσχαράκια. Το ένα μαύρο (σαν την μάνα του), το άλλο άσπρο (σαν τον πατέρα του). Η αγελάδα τρώει και τα μικρά θηλάζουν. Το άσπρο ξαφνιασμένο κοιτά φοβισμένο (φωτ. Έν Άνδρω).

Ο νεαρός ταύρος της παρέας κοιτά περίεργος τον φακό (φωτ. Εν Άνδρω).

Όμως το αγρόκτημα του Νίκου και του Σταύρου δεν έχει μόνο αγελάδες, ταύρους, μοσχαράκια, χοίρους, χοιρομητέρες και γουρουνάκια. Έχει και άλογα!!! Και τα δύο αδέλφια, αλλά και τα παιδιά τους λατρεύουν τα άλογα. Είναι ιδρυτικά μέλη του Ιππικού Ομίλου Άνδρου ο ποίος που αριθμεί 75 μέλη. Η Άνδρος σήμερα έχει 200 άλογα. Από αυτά οι Ζαγοραίοι έχουν 10!!!
Η αγάπη τους για τα άλογα είναι μεγάλη και συνηθίζουν τακτικά να πηγαίνουν μεγάλες βόλτες στα βουνά της Άνδρου. Τους συναντήσαμε 1-2 φορές στη Μονή Παναχράντου. Εκτρέφουν, λοιπόν, και άλογα. Αυτό είναι το χόμπι όλης της οικογένειας. Ή, μάλλον και των τέσσερων οικογενειών και όλων των μελών τους που ζουν γύρω από την φάρμα...

Ο Νίκος Ζαγοραίος με ένα εντυπωσιακό επιβήτορα από την Ολλανδία. "Τα άλογα είναι η αγάπη μου. Δεν έχω άλλο χόμπι, δεν πάω καφενείο, αλλά λατρεύω τα άλογα." έλεγε καθώς τους μιλούσε σα να 'τανε παιδιά του ο Νίκος.  (φωτ. Εν Άνδρω)

Ο Σταύρος Ζαγοραίος με μια εντυπωσιακή νεαρή φοράδα. "'Αμα δεν τα αγαπάς το καταλαβαίνουν αμέσως" σχολίασε καθώς την κράταγε για φωτογραφία (φωτ. Εν Άνδρω).

Όχι δεν είναι σκηνή από γουέστερν. Είναι οι Ζαγοραίοι που βγήκαν βόλτα με τα άλογα στην παραλία του Κορθίου (φωτ. Γ. Ζαγοραίος)

 

O Μπίλυ, το πόνι των εγγονιών και η μασκώτ της φάρμας. Είναι ράτσα Σετλαντ. Την ώρα που περνάγαμε δίπλα του ο Νίκος τον ρώτησε φιλικά: "τι κάνεις Μπίλυ; " Και ο Μπίλυ χρεμέτισε με εκείνο το υπέροχο τρόπο που μόνο τα άλογα ξέρουν. Ξαφνιάστηκα. Ήταν σαν χρεμέτισμα μεγάλου αλόγου. Το μικρόσωμο μέγεθος σε ξεγελάει. Όμως είναι ένα χαριτωμένο αλογάκι (φωτ. Εν Άνδρω). 

Οι κόρες του Γιώργου ποζάρουν με τον Μπίλυ (φωτ. Γ. Ζαγοραίος).

Στην φάρμα Ζαγγραίου υπάρχουν 15 αγελάδες και 40 μοσχάρια. Επίσης παίρνουν 20-25 μοσχάρια κάθε χρόνο απ' όλη την Άνδρο για εκτροφή. Με την εντατική αναπαραγωγή που εφαρμόζουν οδηγούνται στο σφαγείο για κρέας περίπου 15 μεγάλα ζώα και 40 μοσχάρια παράγοντας περίπου 10 τόνους μοσχαρίσιο κρέας τον χρόνο. Τα μοσχάρια σφάζονται στο σφαγείο του Γαυρίου και το κρέας τους μένει στην Άνδρο. Υπολογίζεται πως από την ώρα που λειτούργησε κανονικά το σφαγείο στο Γαύριο (κοντά ένα χρόνο) αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ για την σφαγή δεν φεύγουν εκτός Άνδρου.

Σιλό ζωοτροφών για τους χοίρους και τα μοσχάρια της φάρμας. Ζωοτροφές παράγουν οι ίδιοι μα δεν επαρκούν. Έτσι φέρνουν 30 τόνους καλαμπόκι το μήνα από Σέρρες, Βέροια κλπ. (φωτ. Εν Άνδρω).

Δυστυχώς, όμως, λόγω μη ολοκλήρωσης ακόμα με κωδικό του σφαγείου της Άνδρου για την ώρα τα μεγάλα ζώα, οι αγελάδες και οι ταύροι, σφάζονται στο σφαγείο της Βέροιας και το κρέας του πωλείται εκεί. Και επιπλέον βαραίνει το κόστος σφαγής και μεταφοράς των μεγάλων ζώων (μια σταθερή οικονομική αφαίμαξη για τον παραγωγό). Πρόκειται για χρήματα και προϊόντα που τώρα φεύγουν εκτός Άνδρου.

Το χοιροτροφείο, πεντακάθαρο και χωρισμένο κατά ηλικία των ζώων. Νεογέννητα, μερικών δεκάδων ημερών, χοιρομητέρες, κάπρους κλπ. Ένα πλήρως οργανωμένο χοιροστάσιο.με βιολογικό καθαρισμό. Με το νερό του ποτίζεται το αγρόκτημα. Εδώ γουρουνάκια μεχρι 30 ημερών (φωτ. Έν Άνδρω).

Νεογέννητο δύο ημερών (φωτ. Εν Άνδρω).

Το χοιροτροφείο της φάρμας είναι από τα μεγαλύτερα των Κυκλάδων. Υπάρχουν 25 χοιρομητέρες και 2 κάπροι που έρχονται από την Γαλλία. Υπάρχουν σήμερα και 150 γουρουνάκια. Ή παραγωγή αυτή την εποχή αυξάνει και τον άλλο μήνα θα έχει φτάσει τα 300. Συνολικά σφάζονται 800-900 περίπου γουρούνια τον χρόνο, ενώ άλλα 70-80 πωλούνται ζωντανά στην Τήνο και στην Μύκονο. Παράγεται περίπου 28 τόνους χοιρινό κρέας. 

300 περίπου κορωνέϊκες ελιές για λάδι. Υπάρχει αυτάρκεια σε αγροτικά προϊόντα και για τις τέσσερις οικογένειες που ζουν από το κτήμα. (φωτ. Εν Άνδρω). 

Και όταν λέμε αυτάρκεια εννοούμε αυτάρκεια. Μέχρι και κατσίκες για δική τους χρήση έχουν... (φωτ. Έν Άνδρω).

Και 300 κότες!!! Διάσπαρτες ανάμεσα σε λεμονιές και πορτοκαλιές. Με τις κουτσουλιές τους λιπαίνουντα δέντρα που είναι κατάφορτα από καρπούς. Τα αυγά πάνε στο οικογενειακό κρεοπωλείο στο Κόρθι (φωτ. Εν Άνδρω).

Και σπαρμένες εκτάσεις στο αγρόκτημα. Τριφύλι, κριθάρι και καλαμπόκι για ζωοτροφή (φωτ. Εν Άνδρω).

Παρακολουθήσαμε την λειτουργία της φάρμας και του κρεοπωλείου της επιχείρησης Ζαγοραίου στο Κόρθι ένα φθινοπωρινό απόγευμα. Παρακολουθήσαμε για λίγο τη ζωή μιας Άνδρου πέρα από αυτή που όλοι γνωρίζουν το καλοκαίρι. Ο λόγος για μια παραγωγική Άνδρο που είναι δεμένη με την γη της. Και που ζει τους ανθρώπους που δουλεύουν γι΄αυτή. Ελπίδα μας αυτή η παραγωγική Άνδρος να μεγαλώσει. Να παράγει περισσότερα προϊόντα. Να κερδίζει από αυτά και να επανεπενδύει και πάλι στον τόπο. Η αγροτική παραγωγή, που αιώνες έζησε το νησί, παραμένει και σήμερα μια ελπίδα στους δύσκολους οικονομικά καιρούς μας, που μπορεί να συμπληρώσει με τον καλύτερο τρόπο τον καοκαιρινό τουρισμό.

Ένα από τα πολλά αυτοκίνητα του αγροκτηματος. Εδώ αυτό για την μεταφορά των ζώων (φωτ. Εν Άνδρω).

Εδώ ο Σταύρος στο ψυγείο με τα κρέατα στο οικογενειακό κρεοπωλείο στον Όρμο. Όλα τα κρέατα και τα παράγωγά τους (λουκάνικα κλπ) είναι παραγωγή τους (φωτ. Εν Άνδρω).

Κλείνοντας να πούμε πως το Εν Άνδρω συνεχίζει το ξεχωριστό οδοιπορικό που έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό στην αγροτική Άνδρο. Ένα οδοιπορικό που γίνεται με δική μας πρωτοβουλία και μεσα από το οποίο παρουσιάζουμε τις σύγχρονες παραγωγικές προσπάθειες του πρωτογενή τομέα στο νησί μας. Σήμερα, λοιπόν, με την φάρμα Ζαγοραίου, μια ακόμα σημαντική παρουσία της "εκτός των τειχών" Άνδρου...


ΕΝ ΑΝΔΡΩ
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΘΗΝΩΝ ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ (1881 - 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1949) - «Ο ΠΡΩΤΟΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ 1940 ΚΑΙ ΤΗΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ» ΓΡΑΠΤΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ - ΚΑΤΑΛΑΒΕΣ ΑΝΙΣΤΟΡΗΤΕ;;;

Του Θεολόγου – Εκκλησιαστικού Ιστορικού – Νομικού Ιωάννη Ελ. Σιδηρά

Το έπος του Ελληνικού Λαού και το Έπος του Θρακός Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου για Ελευθερία και Εθνική Ανεξαρτησία

Γραπτές Μαρτυρίες της Αντιστασιακής Δράσεως του Αθηνών Χρυσάνθου

Οι λέξεις «Έπος» και «Εθνική Εποποιία» εκφράζουν στον απόλυτο βαθμό τους εθνικούς και αντιστασιακούς αγώνες του ελληνικού λαού για το ύψιστο αγαθό της ελευθερίας έναντι του φασισμού και του ναζισμού κατά την φρικτή Ιταλο-Γερμανική κατοχή (1940-1944). Οι λέξεις αυτές τις οποίες η αδέκαστη ιστορία διά «πολλών τεκμηρίων» απέδωσε και καθιέρωσε μέσα στις χρυσές και αιματόβρεχτες σελίδες του «Έπους του ’40», εκφράζουν προσφυώς και δικαίως την απαράμιλλη ηρωική και εθνομαρτυρική αντίσταση του ελληνικού κλήρου και λαού που προκάλεσε τον θαυμασμό όλης της υφηλίου.

Οι Έλληνες Ορθόδοξοι κληρικοί υπήρξαν τα «Πρόσωπα-σύμβολα» σε όλους τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες της πατρίδος και σε πλείστες όσες περιπτώσεις απετέλεσαν τα φωτεινά ιερά και αθάνατα πρότυπα ηρωισμού και ασύγκριτης αυτοθυσίας υπέρ του αγωνιζόμενου και δεινώς δοκιμαζόμενου ελληνικού λαού. Ιεράρχες, Ιερείς, Ιερομόναχοι, Μοναχοί και Μοναχές πότισαν με το αίμα τους το «δένδρο της Ελευθερίας» και δι’ αυτού άρδευσαν την ευλογημένη ελληνική γη «δια του Χριστού την πίστιν την αγίαν και της πατρίδος την ελευθερίαν».

Οι απαράμιλλες ηρωικές πράξεις αυτοθυσίας του Ορθοδόξου κλήρου δεν συνέβησαν, ως συνήθως γράφεται, μόνον κατά την περίοδο του υψίστου και κορυφαίου αγώνος για την εθνική παλιγγενεσία (1821), αλλά και κατά τη διάρκεια της Ιταλο-Γερμανικής κατοχής (1940-1944) στην Ελλάδα, όταν οι παντός βαθμού Έλληνες Ορθόδοξοι κληρικοί, από τους τότε Αρχιεπισκόπους Αθηνών Χρύσανθο και Δαμασκηνό, και μέχρι τον τελευταίο γνήσιο πατριώτη Παπά και Καλόγερο, υπέμειναν ανδροπρεπώς και γενναιοφρόνως ανθιστάμενοι το «εθνικόν μαρτύριον» και έδωσαν αφόβως και αόκνως την «Ορθόδοξη μαρτυρία» υπέρ του δεινώς δοκιμαζομένου και μαρτυρικώς καταδιωκομένου ελληνικού λαού, μπολιασμένοι «ως ένα σώμα και μια ψυχή» με τον λαό, ως τέκνα, «σαρξ εκ της σαρκός, οστούν εκ των οστέων και αίμα εκ του αίματος», και αυτοί οι ίδιοι αυτού του ανυπότακτα υπερήφανου και αδούλωτου λαού.

Η αδέκαστη ιστορία λοιπόν στις ηρωικές σελίδες του Ελληνικού Γένους έχει καταγράψει αψευδώς την εθνική και αντιστασιακή δράση των Ελλήνων Ορθοδόξων κληρικών εκ των οποίων πολλοί -ακόμη και Ιεράρχες- συγκρότησαν και ενίσχυσαν τις αντιστασιακές οργανώσεις γενόμενοι μάλιστα κορυφαία ενεργά μέλη αυτών και επιδεικνύοντας πρωτοφανή και πρωτόγνωρη συμμετοχή ακόμη και στον ένοπλο αντιστασιακό αγώνα για την αποτίναξη της Ιταλο-Γερμανικής «Κατοχικής μπότας» και την απελευθέρωση της Ελλάδος.

Ο εκ Κομοτηνής καταγόμενος, υπερήφανος και υψιπέτης Θράκας, Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρύσανθος Φιλιππίδης (1938-1941), ο από Τραπεζούντος, υπήρξε αναμφιβόλως ο «Πρώτος Αντιστασιακός», ο οποίος με τις ηρωικές και γενναιόφρονες αυτοθυσιαστικές πράξεις καθώς και τους πεπληρωμένους πνεύματος ελευθερίας και ελληνορθοδόξου αξιοπρέπειας και ακατάβλητου θάρρους λόγους του κατέστη από τον Οκτώβριο του 1940 έως και τον Ιούλιο του 1941, το ακατάβλητο «Σύμβολο του Έθνους» απέναντι στην Ιταλο-Γερμανική ιταμότητα και ωμότητα.

Στο άκουσμα του αποστομωτικού «Όχι» ολοκλήρου του Έθνους που ως ηχηρό ράπισμα επέπεσε, κατά τα ξημερώματα της 28^ης Οκτωβρίου του 1940, στους θρασείς επιβουλείς, προσετέθη και το αντιστασιακό υπερήφανο «Όχι» του αγέρωχου εκκλησιαστικού ανδρός, Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσάνθου, ο οποίος ολίγες ημέρες μετά την κήρυξη του Ιταλο-Ελληνικού Πολέμου και ενώ τα «Παιδιά της Ελλάδος» πολεμούσαν σκληρά τον φασίστα επιβουλέα στα χιονισμένα βουνά, απέστειλε στις 16 Νοεμβρίου 1940 ως Πρόεδρος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος επιστολή καταγγελίας της απρόκλητης ιταλικής επιθέσεως εναντίον του ελληνικού λαού «Προς τας απανταχού της Οικουμένης χριστιανικάς Εκκλησίας», στην οποία έγραφε τα εξής: «Από πολλών ημερών η μικρά Ελλάς αμύνεται προς τα πλήγματα της αδίκου επιθέσεως μιάς μεγάλης δυνάμεως, της Φασιστικής Ιταλίας, επιλαθομένης, ότι εντεύθεν εξεπορεύθησαν οι εν τω Ευαγγελίω γεννήσαντες και το πρώτον γάλα της ευσεβείας ποτίσαντες αυτήν, και κατόπιν πάλιν οι διαλύσαντες τα νέφη του μεσαιωνικού σκότους και εν τω Ελληνικώ πνεύματι και τη Ελληνική παιδεία εις λουτρόν παλιγγενεσίας και αναγεννήσεως αναβαπτίσαντες και εις το φως και την αλήθειαν επαναγαγόντες αυτήν.

Και αφού εξήντλησεν όλας τας αφορμάς, υπομιμνησκούσας τας προτάσεις του λύκου του Αισωπείου μύθου, ίνα καταβροχθίση το αρνίον, αφού εν χριστιανική μεγάλη πανηγύρει της Παναγίας, επίκρανε την χαράν της Εορτής διά του Τορπιλισμού του μετέχοντος της πανηγύρεως Ελληνικού Ευδρόμου «Έλλη», ο δε ελληνικός λαός, φεύγων τας αφορμάς των θελόντων αφορμάς κατέπινε τον εκ τούτου πόνον και την πικρίαν και εσιώπα, εν τέλει κρύψασα το δολοφόνον ξίφος υπό τον πέπλον της νυκτός, επετέθη κατά της ημετέρας Πατρίδος, ίνα καταλύση, την αντί πολλού αίματος κτηθείσαν και φυλαχθείσαν ελευθερίαν και ανεξαρτησίαν αυτής, καθ’ ημέραν δε πλήττει από αέρος αμάχους πληθυσμούς ανοχυρώτων πόλεων και  χωρίων και κρημνίζει ναούς του Θεού. Και κατά τούτων μεν ως και υπέρ της ελευθερίας αμύνεται ηρωικώς ο ελληνικός Στρατός και Λαός.

Αλλά την άδικον και αντίθετον ταύτην πράξιν της επιθέσεως της Φασιστικής Ιταλίας και τους εμπρησμούς θεωρεί καθήκον της η Εκκλησία της Ελλάδος να καταγγείλη εις τας απανταχού της Οικουμένης Χριστιανικάς Εκκλησίας, και πέποιθεν, ότι όλαι κατά τον νόμον της των μελών του αυτού σώματος κοινωνίας και αλληλεγγύης θα αγανακτήσετε επί τοις τολμηθείσι και θα λογισθήτε, ότι η γενομένη επίθεσις είνε ανατροπή θείων και ανθρωπίνων νόμων και τυραννίς και ύβρις κατά των ελευθέρων ανθρώπων, παρακαλεί δε να αναλάβητε ζήλον Χριστού και διαμαρτυρηθήτε και κινηθήτε και κινήσητε τους λαούς υμών αξίως του αδικήματος, ίνα μάθωσι πάντες ως κοινόν εχθρόν και νομίζωσι τον άρπαγα και να προΐστανται των αδικουμένων και να αμύνωνται υπέρ των αιωνίων και ακαταλύτων της χριστιανικής θρησκείας αληθειών, της δικαιοσύνης, της ελευθερίας, αληθείας και αγάπης, υπέρ ων Χριστός απέθανε και τας κατά τόπους Εκκλησίας της Οικουμένης φρουράς αυτών, ως και του όλου χριστιανικού πολιτισμού κατέστησεν.

Ευξώμεθα όση ημίν δύναμις, ίνα ο Κύριος παύση τα φρυάγματα των Εθνών και αποδώση τοις λαοίς και τη Οικουμένη την ελευθερίαν, την ειρήνην και την Βασιλείαν Αυτού».

Ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος ταυτόχρονα οργανώνει και ενεργοποιεί έναν ολόκληρο μηχανισμό προσφοράς βοηθείας και ηθικής στηρίξεως στους Έλληνες μαχομένους στρατιώτες. Με την οργάνωση «Πρόνοια Στρατευομένων» συγκέντρωσε μέσω 2.000 εθελοντών, πολλά εκατομμύρια δραχμές για την ενίσχυση των οικογενειών των στρατευομένων. Ο ίδιος προσωπικά και ειδική ομάδα ιερέων επισκέπτονταν τακτικά τα νοσοκομεία για την τόνωση του ηθικού των τραυματιών. Για δε την τόνωση του ηθικού των στρατιωτών του μετώπου, συχνή ήταν και η αποστολή Γραμμάτων Παρηγορίας καθώς και θρησκευτικών εντύπων.

Ως μνημειώδης αθάνατος εθνικοπατριωτικός λόγος θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί το γενναίο και εθνεγερτήριο Διάγγελμα της Αγίας και Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, το οποίο ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρύσανθος εκ προσώπου της Ιεράς Συνόδου απηύθυνε κατά το εσπέρας της 6^ης Απριλίου 1941 προς τον Ευσεβή Ελληνικό Λαό και προς τον ηρωϊκώς μαχόμενο φιλόχριστο Στρατό, όταν η Χιτλερική Γερμανία εκήρυξε τον πόλεμο και άρχισε τις επιθέσεις της εναντίον της Ελλάδος.

Στο συγκλονιστικό εκείνο ιστορικό και μεγαλειώδες Διάγγελμα, υπό τον τίτλο: «Η Ιερά Σύνοδος επί τη Νέα Καθ’ Ημών Επιθέσει», ο Αθηνών Χρύσανθος έγραφε:

«Τέκνα εν Κυρίω αγαπητά, Από της σήμερον ημέρας και έτερος εχθρός, η Χιτλερική Γερμανία, αδίκως και ανάνδρως επιτίθεται κατά της Ιεράς ημών Χώρας. Η Α.Μ. ο Βασιλεύς και η Εθνική Κυβέρνηση καλούσιν ημάς εις νέας θυσίας προς υπεράσπισιν της πίστεως ημών και του δικαίου και της Ελευθερίας.

Εις όμοιον αγώνα αποδύεται και ο ομόδοξος ηρωικός λαός ετέρας ιεράς γης, της γείτονος Γιουγκοσλαβίας, καθ’ ης την αυτήν ημέραν και ώραν ήρξατο επιτιθέμενος ο κοινός πολέμιος. Αι δυνάμεις της ύλης και του σκότους συνώμοσαν κατά της δυνάμεως του πνεύματος και του φωτός.

Αλλ’  ο μέγας Θεός, όστις είναι Πνεύμα, Φως και Ζωή δε θα επιτρέψει την βασιλείαν του σκότους, και, όπως μέχρι τούδε ενίσχυσεν όπλα τα ιερά και δια της απαραμίλλου ανδρείας και γενναιότητος υμών κατέρριψε τον εξ Ιταλίας αντίθετον Γολιάθ, ούτω θα συντρίψη και τον εκ Γερμανίας Εκατόγχειρα Τυφυέα, και θα ανατείλη, και πάλιν εις την καθ’ ημάς Ανατολήν και καθ’ όλην την οικουμένην τον ήλιον της Δικαιοσύνης και Αληθείας.

Επί τη πίστει ταύτη η Εκκλησία της Ελλάδος ευλογεί τους νέους ιερούς αγώνας και εύχεται, ίνα ο ισχυρός του Κυρίου βραχίων κατευθύνη τους πιστούς συμμάχους Στρατούς εις νέα τρόπαια νίκης και θριάμβους προς διάσωσιν του κινδυνεύοντος Χριστιανικού Πολιτισμού, εν ω και μόνω είνε δυνατόν να ζώσι καλώς οι ευγενείς λαοί∙ «Αλλ’ ή καλώς ζην ή τεθνηκέναι τον ευγενή χρη». Η χάρις του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού είη μετά πάντων ημών».

Όταν τον Απρίλιο του 1941 κατέρρευσε το μέτωπο και επακολούθησε η φρικτή και απάνθρωπη ξενική γερμανική κατοχή, εφάνη η μεγαλοσύνη του Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου όχι τόσο με όσα έγραψε αλλά κυρίως με όσα γενναιοφρόνως, ανδροπρεπώς και εθνοπρεπώς έπραξε. Οι ιστορικές μεγάλες ώρες του έθνους εσφραγίσθηκαν από την δράση του Αθηνών Χρυσάνθου, ο οποίος ανεδείχθη σε αληθή και ακατάβλητο Εθνάρχη, δεδομένου ότι οι ταγοί της πολιτείας (Βασιλεύς Γεώργιος ο Β΄ και Ελληνική Κυβέρνηση) είχαν ήδη εγκαταλείψει την χώρα και βρίσκονταν στη Μέση Ανατολή.

Ο δε αοίδιμος λόγιος Αρχιμ. Άνθιμος Παπαδόπουλος, ο οποίος υπήρξε Διευθυντής του «Ιστορικού Λεξικού» της Ακαδημίας των Αθηνών και Πρόεδρος της Επιστημονικής Περιοδικής Σειράς: «Αρχείον του Πόντου», αναφερόμενος στη στάση του Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου όταν ο Βασιλεύς και η Ελληνική Κυβέρνηση εγκατέλειπαν την Ελλάδα, γράφει χαρακτηριστικά: «…Ηκολούθησεν η αποφράς ημέρα της γερμανικής κατοχής. Ο αγαθός ποιμενάρχης επροτίμησε να παραμείνη εις την υποδουλωθείσαν πατρίδα συμπάσχων παρήγορος του χριστεπωνύμου πληρώματος, ενώ ηδύνατο να παρακολουθήση εις την εξορίαν την ελληνικήν Κυβέρνησιν καθώς του επροτάθη υπό του Βασιλέως. Εις την πρότασιν ταύτην του Βασιλέως Γεωργίου Β΄ απήντησεν ως εξής: «Η θέσις μου ως εθνάρχου είναι να παραμείνω εδώ διά να προστατεύσω τον ελληνικόν λαόν».

Όταν οι Γερμανοί εισήρχοντο ως κατακτητές στην πόλη των Αθηνών και οι συνθηκολογήσαντες ημέτεροι επρόκειτο να παραδώσουν την πρωτεύουσα του κράτους, εκείνος είπε το πρώτο προσωπικό του «Όχι» αρνούμενος να συμμετάσχει στην υποδοχή των Γερμανών και στην συμβολική παράδοση της πόλεως των Αθηνών. Ο ίδιος στο προσωπικό του ημερολόγιο γράφει χαρακτηριστικά:

«24 Απριλίου 1941. Έρχονται εις επίσκεψίν μου ο Νομάρχης Αττικοβοιωτίας κ. Πεζόπουλος και ο Δήμαρχος κ. Πλυτάς κατ’ εντολήν του Υφυπουργού Ασφαλείας κ. Μανιαδάκη διά να μοι είπουν ότι μετά των ανωτέρω δύο και του φρουράρχου Αθηνών Στρατηγού Καβράκου θα παραδώσωμεν την πόλιν εις τους Γερμανούς. Απήντησαν ότι εις το έργον τούτο ουδεμίαν θέσιν έχει ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών.

Νομίζω μάλιστα ότι και σεις οι άλλοι είσθε πολλοί και ότι θα έφθανεν εις κατώτερος αξιωματικός δια να είπη εις τους Γερμανούς ότι η πόλις δεν αμύνεται και ότι είναι ελεύθεροι να εισέλθουν. Επέμεινον και επανέλαβον ότι έργο του Αρχιεπισκόπου είναι όχι να υποδουλώνη, αλλά να ελευθερώνη… Δεν βλέπω λοιπόν τον λόγον δια τον οποίον πρέπει ο Αρχιεπίσκοπος να παραδώση τώρα την πόλιν εις τους Γερμανούς…

25 Απριλίου. Έρχεται ο κ. Πλυτάς δια να μοι είπη ότι διεβίβασαν όλα εις τον κ. Μανιαδάκην, αλλ’ ότι ο κ. Μανιαδάκης επιμένει να είμαι και εγώ μεταξύ των μελλόντων να παραδώσουν την πόλη και ότι εάν έχουν σκοπόν να προσβάλουν οι Γερμανοί τον Αρχιεπίσκοπον δύνανται να κάμουν αυτό και εδώ εις την Αρχιεπισκοπήν. Απήντησα ότι υπάρχει κάποια διαφορά μεταξύ του να υπάγη ο Αρχιεπίσκοπος εις προϋπάντησιν των Γερμανών και να προσβληθή και του να έλθουν οι Γερμανοί εδώ εις την Αρχιεπισκοπήν και να τον προσβάλουν ή και να τον φονεύσουν…».

Στις 27 Απριλίου ο Αρχιεπίσκοπος καλείται να χοροστατήσει στην τέλεση δοξολογίας επί τη παραδόσει της πόλεως των Αθηνών αλλά και πάλι ευθαρσώς αρνείται να υπακούσει και να εκτελέσει την διαταγή των κατακτητών. Κατόπιν της αξιοπρεπούς αυτής στάσεως του Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου, ο Γερμανός Στρατηγός Stumme αιτείται να τον συναντήσει στην Ιερά Αρχιεπισκοπή, όπου η στιχομυθία μεταξύ των δύο ανδρών αποκαλύπτει το αδούλωτο και άκαμπτο ελεύθερο ελληνικό φρόνημα του Αρχιεπισκόπου, ο οποίος γράφει στο προσωπικό ημερολόγιό του, τα εξής:

«…Περί την Τετάρτην μ.μ. έρχεται ο Στρατηγός του Δευτέρου Σώματος Στρατού Stumme συνοδευόμενος από τον Klemm, Στρατιωτικόν Ακόλουθον της Γερμανικής Πρεσβείας Γερμανολεβαντίνον εκ Σμύρνης, όστις επί τέσσαρα έτη κατεσκόπευε την Ελλάδα και τον Ελληνικόν Στρατόν, και από τον νεοδιορισθέντα Γερμανόν φρούραρχον Αθηνών. Τους υποδέχομαι εντός του Συνοδικού με αθυμίαν και κατήφειαν. Πώς να αρχίσω την συνομιλίαν; Φαίνεσθε, του λέω, κουρασμένος. Ναι, απαντά. Βρήκαμε γεφύρας και δρόμους κατεστραμμένους. Τα κατέστρεψαν οι Άγγλοι. Ποιος θα τα επανορθώση; Οι Άγγλοι οφείλουν να πληρώσουν. Θα πληρώση όποιος νικηθή, λέγω. Κατά την διαδρομήν ημών δια της Ελλάδος με ευχαρίστησιν παρετήρησα ότι πολλοί ομιλούν γερμανικά. Ναι, του είπα, υπήρχον πολλοί, οίτινες ήσαν θαυμασταί του γερμανικού πολιτισμού: αλλ’ αφ’ ότου εκήρυξεν η Γερμανια τον πόλεμον κατά της Ελλάδος θα έμειναν ολίγοι ή κανείς.

Πράγματι έχει λυπήσει πολύ τον ελληνικόν λαόν διότι η Γερμανία αναιτίως εκήρυξε τον πόλεμον κατά της Ελλάδος: διατί τον εκήρυξεν; Αυτά, απαντά, είναι ζητήματα πολιτικής. Εις τον δρόμον, λέγει, μας έρραιναν με άνθη. Αυτοί, του απαντώ, βεβαίως δεν ήσαν Έλληνες. Επείγει, του λέω, το ζήτημα του επισιτισμού του τόπου. Θα έλθη, απαντά, προσεχώς ιδιαιτέρα επιτροπή Επισιτισμού. Και τώρα, του λέγω, πού θα υπάγετε; Όπου διατάξει ο Φύρερ, απαντά, διότι ημείς δεν κάμνομεν τίποτα εκτός εκείνου το οποίον διατάσσει ο Φύρερ. Και όταν εσηκώθη ο Στρατηγός να με αποχαιρετήσει, πρόσθεσα:

«Προσέξατε, Στρατηγέ μου, να μη τραυματίσητε την υπερηφάνειαν του Ελληνικού λαού». Επί τούτω ανεχώρησε και αυτός και η συνοδεία του. Ανεχώρησα εις το σπίτι μου τεθλιμμένος, έπεσα εις το κρεββάτι και έκλαυσα πικρότατα».

Όταν ο Τσολάκογλου και οι συν αυτώ συνθηκολόγησαν με τις Γερμανικές δυνάμεις κατοχής ήλθε και το ζήτημα να ορκίσει ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος την «ψευδοκυβέρνηση Τσολάκογλου», όπως ο ίδιος την χαρακτήριζε, αλλά παρά τις εντόνως επίμονες πιέσεις που του ασκήθηκαν, αρνήθηκε να ορκίσει την κατοχική κυβέρνηση. Ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος αποδεχθείς την επίσκεψη του Πλάτωνος Χατζημιχάλη, Επιτρόπου του Ιερού Ναού Μεταμορφώσεως της Πλάκας, καταγράφει (29 Απριλίου 1941) στο προσωπικό του ημερολόγιο την αντίδρασή του στην προτροπή του συνομιλητή του να ορκίσει την κατοχική κυβέρνηση, αναφέροντας τα εξής:

«…Και τι ηθέλατε να κάμωμεν, λέγει ο κ. Χατζημιχάλης, να αφήσωμεν να μας κυβερνήσουν οι Γκαουλάϊτερ; Τω απαντώ ναι, διότι με τους Γκαουλάϊτερ οι Γερμανοί θα κάμουν μικρότερον κακόν παρ’ όσον θα κάμουν δι’ υμών διότι θα φέρετε μόνον τας ευθύνας χωρίς να ημπορέσητε να κάμητε το ελάχιστον καλόν εις τον λαόν.

Οπωσδήποτε, απαντά, ημείς υπεγράψαμεν το συμβόλαιον και η κυβέρνησις εσχηματίσθη και αύριον ορκίζεται και παρακαλεί να έλθετε να μας ορκίσητε, αύριον το πρωί η ώρα 9. Απαντώ ότι η Ελληνική Κυβέρνηση, την οποία ώρκισα, εξακολουθεί να υφίσταται και να συνεχίζει τον πόλεμον. Άλλην κυβέρνησιν δεν δύναμαι να ορκίσω.

Πλην τούτου δεν γνωρίζω εάν αύριον κατ’ εντολήν των Γερμανών δεν θα αποκηρύξητε την μετά των Άγγλων συμμαχίαν μας, όπερ εθνικώς θα είναι ολεθριώτατον. Εις τοιαύτας δε υπόπτους και αντιεθνικάς ενεργείας δεν είναι δυνατόν να δώση η Εκκλησία τον όρκον και την ευλογίαν της. Η Εκκλησία πρέπει να μείνει μακράν από τοιαύτα πράγματα. Εγώ το εννόησα, λέγει ο κ. Χατζημιχάλης, και όταν αύριον έλθουν και άλλοι εκ της Κυβερνήσεως δώστε το να το εννοήσουν, περιττόν, τω λέγω, να έλθουν άλλοι…».

Ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος επέδειξε την ιδία ακλόνητη και αμετάβλητη στάση και την επομένη, 30 Απριλίου 1941, όταν ο υπασπιστής του Τσολάκογλου τον εκάλεσε και πάλι να ορκίσει την κατοχική κυβέρνηση, οπότε παρομοίως απήντησε: «Εγώ δεν έρχομαι να ορκίσω».

Η αποφασιστικότητα της Εθναρχικής Ελληνορθοδόξου ψυχής του Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου απεδείχθη και πάλι εν τοις πράγμασι, όταν στις 2 Ιουνίου του 1941 απέστειλε «Επιστολή Διαμαρτυρίας» προς τον Πληρεξούσιο του Ράϊχ εν Ελλάδι Άλτενμπουργκ, με την οποία διεμαρτύρετο εντόνως για την ανθελληνική συμπεριφορά των βουλγαρικών αρχών στις βουλγαροκρατούμενες περιοχές της Θράκης και Ανατολικής Μακεδονίας όπου επέβαλαν την τέλεση της θείας λειτουργίας στην Βουλγαρική γλώσσα, την μνημόνευση στις θείες λειτουργίες και σε κάθε εκκλησιαστική ιεροπραξία της αντικανονικής και σχισματικής Ιεράς Συνόδου της Βουλγαρικής Εξαρχίας καθώς και την βιαία απομάκρυνση των κανονικών Ελλήνων Μητροπολίτων από τις εκκλησιαστικές επαρχίες τους.

Στην επιστολή εκείνη ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος έγραφε:

«Προς την Αυτού εξοχότητα τον πληρεξούσιον του Ράϊχ εν Ελλάδι Κύριον Κύριον Άλτενμπουργκ, επάναγκες κρίνομεν, όπως φέρωμεν εις γνώσιν της Υμετέρας Εξοχότητος, ότι, καθ’ ας συνεκεντρώσαμεν βασίμους πληροφορίας, εις τας βουλγαροκρατουμένας Ελληνικάς επαρχίας της Θράκης και Ανατολικής Μακεδονίας, αι κατά τόπους Βουλγαρικαί Αρχαί ηξίωσαν, όπως η θεία λατρεία εν άπασι τοις Ορθοδόξοις Ελληνικοίς Ναοίς τελήται εις γλώσσαν βουλγαρικήν, μνημονεύηται δε εν ταις Ιεραίς Ακολουθίαις η Ιερά Σύνοδος της Βουλγαρικής Εκκλησίας.

Επί πλέον δύο εκ των Ελλήνων Ιεραρχών, οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίται Σιδηροκάστρου και Ζιχνών, υπεχρεώθησαν να απομακρυνθώσι των εμπεπιστευμένων αυτοίς ποιμνίων, καταφυγόντες ο μεν εις Σέρρας, ο δ’ εις Θεσσαλονίκην.

Τα γεγονότα ταύτα τελείως αδικαιολόγητα και αντικανονικά προάγουσιν ημάς εις διαμαρτυρίαν ενώπιον της Υμετέρας Εξοχότητος και εν ονόματι του δικαίου και της Ελευθερίας της θρησκευτικής συνειδήσεως, καθόσον η βουλγαρική γλώσσα είναι παντελώς άγνωστος και εις τον Ιερόν Κλήρον και το λοιπόν κατώτερον λειτουργικόν προσωπικόν των Ιερών Ναών και εις τους Χριστιανούς των επαρχιών εκείνων, οι οποίοι πάντες, Έλληνες όντες, έχουσι κατ’ ακολουθίαν την ελληνικήν γλώσσαν ως μητρικήν και αυτήν μόνον ομιλούσι και εννοούσιν.

Επί πλέον η απαίτησις, όπως μνημονεύηται εν ταις Ιεραίς Ακολουθίαις η Ιερά Σύνοδος της βουλγαρικής Εκκλησίας είναι όλως αντικανονική, αντιβαίνουσα δηλαδή προς τας σαφείς διατάξεις των Ιερών Κανόνων, των διεπόντων έκπαλαι την Ορθόδοξον χριστιανικήν Εκκλησίαν και επί τη βάσει των οποίων αι Ιεραί Μητροπόλεις της Θράκης και Ανατολικής Μακεδονίας υπάγονται διοικητικώς εις την Αυτοκέφαλον Ανατολικήν Εκκλησίαν της Ελλάδος, ης Ανωτάτη Εκκλησιαστική Διοικητική Αρχή είναι η εν Αθήναις εδρεύουσα Ιερά Σύνοδος.

Επί πάσι δε τούτοις δέον να ληφθή καλώς υπ’ όψιν, ότι η βουλγαρική Εκκλησία τυγχάνει σχισματική, των λοιπών Ορθοδόξων Εκκλησιών μηδεμίαν εχουσών προς αυτήν εκκλησιαστικήν επικοινωνίαν και σχέσιν, και κατ’ ακολουθίαν δεν είναι δυνατόν να εξαρτώνται Ορθόδοξοι Μητροπόλεις παρά σχισματικής Εκκλησίας.

Δεν χρήζει δε μακράς αναπτύξεως το ότι η απομάκρυνσις των Κανονικών Ιεραρχών από των Επαρχιών αυτών φέρει αταξίαν και δημιουργεί ου σμικράς πνευματικάς και διοικητικάς ανωμαλίας.

Πάντων τούτων ένεκα παρακαλούμεν θερμώς την Υμετέραν Εξοχότητα, όπως εν τη αρμοδιότητι αυτής ενεργήση τα προσήκοντα και αρθώσιν αι όλως αδικαιολόγητοι, ως είρηται, αξιώσεις των Βουλγαρικών Αρχών, περί χρησιμοποιήσεως της βουλγαρικής γλώσσης και αναγνωρίσεως της εν Σόφια Ιεράς Συνόδου, διαταχθή δ’ η επάνοδος των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Σιδηροκάστρου και Ζιχνών εις τας έδρας αυτών και διευκολυνθεί η μετάβασις του εν Αθήναις ευρισκομένου Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Φιλίππων και Νεαπόλεως εις την εν Καβάλλα έδραν αυτού. Επί τούτοις διατελούμεν, Διάπυρος προς Κύριον ευχέτης».

Από δε τον Ιούλιο του 1941, όταν νέος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών εξελέγη ο Κορίνθου Δαμασκηνός Παπανδρέου (1941-1949), ο Χρύσανθος ιδιώτευε, αλλά ακόμη και εφησυχάζων και παρά τα προβλήματα της ταλανιζόμενης υγείας του, συνέχιζε την εθνική του δράση από το σπίτι του (Σουμελά 4). Σε όλο το διάστημα της Κατοχής κρατούσε τακτική επαφή με την κυβέρνηση της Μέσης Ανατολής μέσω μυστικού ασυρμάτου, γνωστού ως «ο ασύρματος του Δεσπότη», με την ιδιότητα του προεδρεύοντος της «Εθνικής Επιτροπής» για την οργάνωση και προώθηση ομάδων Εθνικής Αντιστάσεως.

Η ιστορική ιχνηλασία περί της εθναρχικής και Αντιστασιακής δράσεως του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσάνθου, γόνου αξίου της μεγατίμου Θρακώας γης, αποδίδεται με τον πλέον πειστικό και ακριβή τρόπο από τον αοίδιμο λόγιο Αρχιμ. Άνθιμο Παπαδόπουλο, ο οποίος γράφει τα πάντα μέσα σε μία παράγραφο, αναφέροντας τα εξής:

«Ο ελάχιστος χρόνος της παραμονής του εις τον θρόνον μετά την υποδούλωσιν της πατρίδος υπήρξεν η λαμπροτέρα φάσις της ζωής του.

Αυτός και μόνον αυτός ήρκεσε να δείξη ποίον θάρρος, ποία τόλμη και ποία ζηλευτή ανδροπρέπεια υπήρχαν εις τον ειρηνικόν εκείνον άνθρωπον, τον οποίον δεν επτόησε καθόλου η επηρμένη οφρύς και η κλαγγή των όπλων των βαρβάρων επιδρομέων.

Ήρκεσε ν’ ανακαλύψη και άλλην ιδιότητα, την ακαμψίαν του χαλυβδίνου χαρακτήρος, την οποίαν άλλοι ίσως θα ονόμαζαν σχολαστικότητα αναχρονιστικήν, ημείς όμως καλούμεν αρετήν αρχιερατικήν…

Έχων βαθείαν συναίσθησιν των καθηκόντων του ως Έλληνος Αρχιερέως δεν εδέχθη κανένα συμβιβασμόν με την νέαν κατάστασιν. Κατάπληξιν επροξένησεν εις τους ψοφοειδείς η ανδρική και απτόητος στάσις του απέναντι των Γερμανών».

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ
ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ

ΑΠΟΡΡΗΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ : Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕ ΟΙΚΙΟΘΕΛΩΣ ΤΟ ΚΑΣΤΕΛΟΡΙΖΟ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ

Γράφει ο Νίκος Μελέτης

Από …συμπτώσεις το Καστελόριζο «γλύτωσε» από την Τουρκία, στην οποία μάλιστα προσφέρονταν οικειοθελώς από την Ελλαδα στο πλαίσιο του παζαριού για το Κυπριακό, βάσει της πρότασης Άτσεσον.

Όπως αποκαλύπτεται σε απόρρητα έγγραφα της CIA που αποχαρακτηρίσθηκαν πρόσφατα ο Ατσεσον διαπίστωνε κάποιο ενδιαφέρον των Τούρκων για το Καστελοριζο, αλλά μόνο στο πλαίσιο μιας γενικότερης φόρμουλας.

Στο έγγραφο του Αυγούστου του 1964 οι αναλυτές της CIA αφού κάνουν εκτενή παρουσίαση του Καστελόριζου, εκτιμούν ότι η προσφορά του στην Τουρκία από την Ελλάδα «δεν μπορεί να θεωρηθεί γενναιόδωρη».

Ίσως αν το 1964 ηταν γνωστός ο στρατηγικής σημασίας ρόλος του Καστελόριζου για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία θα είχε δεχθεί ασμένως την ελληνική προσφορά και το Καστελοριζο θα είχε περάσει στην τουρκική κυριαρχία ανατρέποντας κρίσιμες ισορροπίες σε ολόκληρη την περιοχή.

Τα δυο έγγραφα της CIA, το πρώτο αφορά στην παρουσίαση και αποτίμηση των γεωγραφικών, πολιτικών και οικονομικών δεδομένων του Καστελόριζου ώστε να εκτιμηθεί εάν αποτελεί ικανοποιητικό «δώρο» στην Τουρκία και το δεύτερο αποτελεί την καταγραφή της πρότασης Ατσεσον στην υποεπιτροπή Άμυνας του Κογκρέσου (Vinson)

ΕΔΩ ΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ: Acheson-Kastelorizo01

CIA/RR GB 64-29 – August 1964

CASTELLORIZO(KASTELLORIZON) ISLAND

(Turkish –Meis, Italian– Castelrosso, French– Chateau-Rouse)

Το νησι του Καστελόριζου είναι το πιο ανατολικό από τα Δωδεκάνησα αποκτήθηκε από την Ελλαδα από την Ιταλία το 1947. Βρισκεται 70 μίλια ανατολικά της Ρόδου και σχεδόν 4 μίλια νοτίως του λιμανιού Andifli στην νότια ακτή της Τουρκίας. Τα βόρεια και Ανατολικά ακρωτήρια του Καστελόριζου απέχουν λιγότερο από 2 μίλια από τα ακρωτήρια της Ηπειρωτικής Τουρκίας.

Το όνομα του Καστελόριζου αναφέρεται συχνά για ένα σύμπλεγμα νησιών που περιλαμβάνουν εκτός του Καστελόριζου και τα ακόλουθα μικρά νησιά:

Νήσος Άγιος Γεώργιος 3 μίλια δυτικά από το Καστελοριζο

Gurmenli Adasi(Marathi Island) 2-1/4 του μιλίου βορειοανατολικά του Αγίου Γεωργιου ( σ.σ. το νησι εχει περιέλθει στην Τουρκία)

Βράχοι Βουτζάκι , ¾ του μιλίου νότια -νοτιοανατολικά του Μαραθι

Νήσος Υψηλή (Στρογγυλή) 2-1/4 μίλια νοτιοανατολικά του Καστελόριζου στην ίδια απόσταση δυτικά-νοτιοδυτικά του Tugh Burnu(Ulu Burun) που είναι το νοτιοτερο μερος της Τουρκίας και σχηματίζει την ανατολική πλευρά του Κόλπου του Καστελόριζου. Οι νησίδες μεταξύ του νησιου και της ακτής είναι Τουρκικές.”

Στο Έγγραφο της CIA περιγράφεται αναλυτικά η μορφολογία του εδάφους ,τα πληθυσμιακά στοιχεία , οι κλιματικές συνθήκες του νησιου οι παραγωγικές δυνατότητες του. Η ελληνικότητα του νησιου επιβεβαιώνεται από τις αναφορές που υπάρχουν στην ιστορία του νησιου .

«..Το νησι είναι βραχώδες και άγονο με σκληρό ασβεστόλιθο .,περιγράφονται οι απόκρημνες ακτές και προστίθεται ότι εχει τυπικό Μεσογειακό κλίμα και το νησι δεν διαθέτει πηγές η ποτάμια .σε περιόδους ξηρασίας τροφοδοτείσαι με νερό και με βάρκες από τις πήγες στην απέναντι τουρκική ακτή.

Αφού αναλύεται η ιστορία του νησιου ,γινεται αναφορά στον πληθυσμό με την επισήμανση ότι είναι Έλληνες αλλά ο πληθυσμός μειώθηκε λόγω της μετανάστευσης με τον αριθμό των κάτοικων να πέφτει σε 2,218 το 1937 και σε 574 το 1960 ,ενώ 8000 περίπου έχουν μεταναστεύσει στην ηπειρωτική Ελλαδα, στην Αίγυπτο στην Νοτιά Αφρική ,την Αυστραλία και στις ΗΠΑ.

Γινεται επίσης ειδική αναφορά στην παρουσία στην Υψηλή του μοναδικού κατοίκου του νησιου του φύλακα του φάρου.

«Σύνοψη και Συμπέρασμα

Μια προσφορά του Καστελόριζου στην Τουρκία από την Ελλάδα, δεν θα θεωρηθεί πολύ γενναιόδωρη. Το νησι είναι γενικά άγονο, δεν εχει αξιοσημείωτη γεωργία η βιομηχανία και εχει έναν φθίνοντα πληθυσμό

Διαθέτει ένα μικρό προστατευμένο λιμάνι αλλα δεν είναι εξοπλισμένο με μοναδες επισκευής πλοίων η χώρους αποθήκευσης. Το Καστελοριζο δεν είναι κατάλληλο για αεροπορικές εγκαταστάσεις.»

ΕΔΩ ΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ: Acheson-Kastelorizo02

«DRAFT DCI Breifing for

Vinson Subcommittee

Κύπρος

Ι. Στην Κυπρο η εικόνα εχει αλλάξει δραστικά από τις αρχές Ιουνίου όταν μια τουρκική εισβολεί αποφεύχθηκε οριακά.

Α. Οι Έλληνες που έδειξαν να αιφνιδιάζονται τον Ιούνιο μεταφέρουν άνδρες και όπλα στην Κυπρο τις τελευταίες έξι εβδομάδες που ξεφορτώνονται νύκτα με μετρά ασφαλείας στην Λεμεσό.

Β. Υπάρχουν 7-8.000 άνδρες στο νησι ,πολλοί εξ αυτών με χαρτιά ελληνοκυπρίων .Πιστεύουμε οτι υπάρχουν τρία συντάγματα πεζικού ,με πρόσθετες μοναδες πυροβολικού και ειδικές δυνάμεις που βρίσκονται στο Τρόοδος….

C. Ελληνοκυπριακές ανεπίσημες δυνάμεις διάσπαρτες σε όλο το νησι φθάνουν τους 30-35 χιλιάδες και είναι εχθρικές τόσο στις σχέσεις με τις δυνάμεις του ΟΗΕ όσο και με τους Τούρκους.

ΙΙ. Οι τούρκοι έχουν ανεπίσημους όχι περισσοτέρους από 13.000 και στερούνται μεταφορικών μέσων ,όπλων και εξοπλισμό.

Α. Και οι τούρκοι διοχετεύουν άνδρες και όπλα στην Κυπρο αλλα δεν συγκρίνονται με αυτά που στέλνουν οι Ελληνοκύπριοι. Δεν υπάρχουν πιθανότατα περισσότεροι από 1000 τούρκοι από το όριο των 650 ανδρών που προβλέπει η Συνθήκη .

Αυτοί οι αριθμοί δείχνουν ότι είναι πολύ δυσκολότερη τώρα η όποια τουρκική παρέμβαση από ότι ηταν τον Ιούνιο.

Οι συνομιλίες Ατσεσον στην Γενευη με εκπροσώπους της Ελλάδας και της Τουρκίας μετα από παρέμβαση του προέδρου Τζόνσον .

Ο Ατσεσον προσφέρει όχι ένα «αμερικανικό σχέδιο» αλλά προκαταρκτικές προτάσεις.

Προβλέπει την δημιουργία τουρκικής βάσης στην Κυπρο μεγάλο βαθμό τοπικής αυτοκυβέρνησης για ητν τουρκική μειονοτητα και διεθνή παρουσία για την διασφάλιση της προστασίας των μειονοτικών δικαιωμάτων .Η προτεινόμενη τουρκική βάση θα βρισκεται στην Καρπασία . Αυτή η βάση θα εξυπηρετεί τόσο την τουρκική εθνική ασφάλεια και σε έκτακτη κατάσταση θα προσφέρει ασφαλή περιοχή για την τουρκοκυπριακή μειονότητα.

Ο Ατσεσον πρότεινε μια επιτροπή του ΟΗΕ που θα εγκατασταθεί στο νησί και θα εγγυάται τον σεβασμό των δικαιωμάτων της Τουρκοκυπριακής μειονότητας

Οι Έλληνες και οι Τούρκοι έδειξαν θέλησή να διαπραγματευθούν στα περισσότερα θέματα αλλα ακομη οι θέσεις τους απέχουν πολύ.

-Οι τούρκοι ενώ επιμένουν για κάτι που θα μοιάζει με πλήρη διχοτόμηση , έχουν δείξει ελαστικότητα στις γραμμές συνόρων.

Επιμένουν πάντως για το δικαίωμα της Τουρκίας για κυριαρχία σε ένα τμήμα της Κυπρου και ότι αυτή η περιοχή πρέπει να είναι αρκετα μεγάλη ώστε να ανταποκρίνεται στις ς ανάγκες κύρους και ασφάλειας της Τουρκίας.

Για λόγους στρατιωτικών αναγκών ,απαιτούν κάθε πρόταση για την Βάση να περιλαμβάνει ολη την Καρπασία και μια σημαντική λωρίδα γης κατά μήκος της βορειοανατολικής πτέρυγας του νησιου…

Οι τούρκοι έδειξαν κάποιο προκαταρκτικό ενδιαφέρον για την ελληνική προσφορά του μικρού νησιου του Καστελόριζου ακριβώς εξω από τις την νοτιοανατολική ακτή της Τουρκίας αλλα μόνο ως μέρος μιας συνολικότερης φόρμουλας.

Ο τούρκος στρατιωτικός που συμμετέχει στις συνομιλιες , που αντανακλά τις απόψεις του Τουρκικού Γενικού Επιτελείου, επεμεινε ότι η Τουρκία θα πρεπει να εχει τουλάχιστον ένα λιμάνι , με προτίμηση την Κυρήνεια και επίσης να εχει δικαιώματα και στην Αμμόχωστο.

Οι Έλληνες σύμφωνα με το Έγγραφο απορρίπτουν την ιδέα της κυρίαρχης τουρκικής βάσης και αντιπροτείνουν μια Βάση έναντι μακροχρόνιας μίσθωσης….»

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΩΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ 77η ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΟΥ ΑΜΥΝΤΙΚΟΥ ΑΝΑΛΥΤΗ κ ΙΩΑΝΝΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑΤΟΥ ''ΜΕ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ'' ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟ ΟΧΙ ΤΟΥ Ι.ΜΕΤΑΞΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ 1936. Η ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΕΒΑ. ΠΟΙΑ ΗΤΑΝ ΤΟΤΕ Η ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ. ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΡΑΪΝΤΕΡ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΣΣΔ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ. Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΜΟΛΟΤΟΦ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΚΑΙ ΤΙ ΖΗΤΗΣΑΝ ΟΙ ΣΟΒΙΕΤΙΚΟΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΙΤΛΕΡ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΘΑ ΗΤΑΝ Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ Β΄ΠΠ ΕΑΝ ΕΙΧΕ ΑΠΟΔΕΧΘΕΙ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥΣ

Σύντομη επισκόπηση θεμάτων που άπτονται της επικαιρότητας εν σχέσει με την Γεωστρατηγική και την Ιστορία από τον τηλεοπτικό σταθμό Blue Sky με τον Δημοσιογράφο & Αμυντικό Αναλυτή Γιάννη Θεοδωράτο στις 31/10/2017.


Evonymos
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ 
Blue Sky