Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2016

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ



Του Γεωργίου Καραμαδούκη

Από το εθνικιστικό περιοδικό ΑΝΑΚΤΗΣΗ τεύχος 1
Οκτωβρίου-Νοεμβρίου 2016        

         Ο Ίων Δραγούμης υπήρξε μια σπουδαία πολιτική φυσιογνωμία του νεωτέρου Ελληνισμού. Υπήρξε ίσως ο πρώτο θεωρητικός του εθνικισμού, τον οποίο εφάρμοσε στην πράξη με την καίρια συμμετοχή του στον Μακεδονικό Αγώνα. Πέρα από τις αναφορές που έχουμε για αυτόν από τα διάφορα ιστορικά βιβλία, γνωρίζουμε τις απόψεις του από τα ίδια τα συγγράμματά του, φιλοσοφικά, ιστορικά και πολιτικά.

            Ο Δραγούμης ορίζοντας τον εθνικισμό ως ενέργεια και έχοντας ως δόγμα πως ο καθένας πρέπει να ενεργεί σαν να επρόκειτο αυτός να σώσει την πατρίδα του, υπήρξε ένας από τους πρωτεργάτες της αντιμετωπίσεως των Βουλγάρων κομιτατζήδων στα μακεδονικά εδάφη. Μην έχοντας εμπιστοσύνη στους πολιτικούς του κοινοβουλευτισμού, τους οποίους δεν παραδεχόταν ως αντιπροσώπους του έθνους, έδρασε ως Έλλην Μεγαλοϊδεάτης, προσπαθώντας να διασώσει την μακεδονική γη από τον εκβουλγαρισμό της.

            Ο ίδιος πίστευε στην ένωση της φυλής και για αυτό τον λόγο ταύτισε την Μεγάλη Ιδέα όχι με την αντίληψη της ανασυστάσεως της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, αλλά με την απελευθέρωση όλων των εδαφών που διαβιούσε ελληνικός πληθυσμός. Η Μεγάλη Ιδέα για τον Ίωνα Δραγούμη είχε να κάνει με την ένωση όλων των εδαφών που ιστορικώς ανήκαν στον Ελληνισμό ως κυρίαρχη εστία του και όχι με το ιμπεριαλιστικό βυζαντινό κράτος.

            Για τον Δραγούμη η Μεγάλη Ιδέα αποτελεί εκείνο το ιδανικό που μπορεί να ενώσει τις αρετές του έθνους, ώστε να εκπληρώσει την ολοκλήρωσή του σε κρατική υπόσταση. Χαρακτηριστικά ο Δραγούμης υποστηρίζει πως όταν ένα έθνος πιστεύει σ’ ένα ιδανικό, τότε τείνει προς έναν σκοπό και δείχνει αποφασιστικότητα στην πραγμάτωσή του. Μάλιστα αυτή η δύναμη της αποφασιστηκότητος μπορεί να συμπαρασύρει ακόμα και τους αντιθέτους.         

            Η ένωση της φυλής για τον Δραγούμη μπορεί να περάσει μέσα από ενδιάμεσα στάδια, ημιαυτόνομων ή αυτόνομων κρατών τα οποία αν οι συνθήκες το επιτρέψουν θα ενωθούν εις ένα. Για να μπορέσει να πραγματωθεί αυτό, το ελληνικό κράτος οφείλει να στοχεύει στα ακόλουθα: α) την διατήρηση δυνατού στρατού και στόλου β) ανθηρή οικονομία γ) οικονομική και κοινοτική οργάνωση του ελληνισμού.

            Το ελληνικό έθνος έπρεπε να αποκτήσει ενωμένο το κράτος του, κάτι το οποίο διεκδικούσαν και τα λοιπά έθνη που βρίσκονταν κάτω από τον οθωμανικό ζυγό. Σε μια μονογραφία του για την Μεγάλη Ιδέα το 1908 αναφέρει: « Το ελληνικό έθνος πρώτον επέτυχεν να ελευθερώσει ως αρχήν μια γωνίαν αυτού, πρώτον έκαμε Μεγάλη Ιδέαν του την ένωσιν εις ελεύθερον πάλι κράτος». 

            Ο ίδιος σε υπόμνημά του στις 24 Ιανουαρίου του 1919 προς την συνδιάσκεψη της Ειρήνης στο Παρίσι αναφέρει πως το ελληνικό έθνος εκτείνεται μέχρι την Βόρεια Ήπειρο και Βόρεια Θράκη. Στην Ανατολή μέχρι τις πύλες της Αρμενίας και της Συρίας. Επίσης συμπαγείς ελληνικοί πληθυσμοί βρίσκονται στην Νότια Ρωσία και τον Καύκασο. Προβάλλει τις εδαφικές διεκδικήσεις που αφορούν το Μοναστήρι, την Γευγελή, την Βόρειο Ήπειρο, την Δυτική Θράκη, την Ανατολική Θράκη, την Δωδεκάνησο, την Στρούμιτσα, το Μελένικο και την Κύπρο.

            Στο υπόμνημα αυτό όμως αναφέρεται και στην δημιουργία μιας Ανατολικής Ομοσπονδίας που θα περιλαμβάνει τα βαλκανικά κράτη. Δηλαδή η Μεγάλη Ιδέα συνδέεται με την κυριαρχία του ελληνισμού μέσω μιας ομοσπονδίας εθνικών κρατών. Δηλαδή αν η ένωση της φυλής (ένωση όλων των αλύτρωτων περιοχών που διαβιούν Έλληνες) δεν είναι δυνατή σε ένα κράτος λόγω ξένων συμφερόντων και της αναπτύξεως των εθνικισμών των βαλκανικών κρατών, τότε αυτή μπορεί να προκύψει μέσα στα πλαίσια μιας ομοσπονδίας.

            Στο υπόμνημά του αυτό τονίζει την εμπορική και πνευματική δραστηριότητα των Ελλήνων στην Ανατολή και επισημαίνει τι έχει παγκοσμίως προσφέρει ο ελληνικός πολιτισμός. Αυτή λοιπόν η οικονομική και πνευματική δράση της ελληνικής φυλής είναι δυνατόν να την φέρει στην κορυφή της πυραμίδος μιας Ανατολικής Ομοσπονδίας. Με άλλα λόγια δημιουργείται μια νέα «βυζαντινή αυτοκρατορία», στην οποία τα ηνία με την πάροδο του χρόνου τα καταλαμβάνουν οι Έλληνες. Αυτή όμως η αυτοκρατορία δεν εκτείνεται όπως η βυζαντινή σε εδάφη πέρα των βαλκανικών κρατών που την συνιστούν.

            Η Ανατολική Ομοσπονδία για τον Δραγούμη προϋποθέτει την αναγνώριση των ελληνικών μειονοτήτων στις βαλκανικές χώρες και την απρόσκοπτη ανάπτυξή τους. Ιδιαιτέρως ως προς την Τουρκία θεωρεί αναγκαία την αποκατάσταση των εκδιωχθέντων Ελλήνων και την παύση των διωγμών.

            Για τον Δραγούμη και οι δυο λύσεις ( ένωση της φυλής σε ένα κράτος και Ανατολική Ομοσπονδία) εξυπηρετούν το έθνος. Όταν αποτύχει η μια έρχεται η άλλη. Και τα δυο συνιστούν εθνικά ιδανικά που μπορούν να πραγματωθούν μόνο με την ύπαρξη ισχυρού στρατού. Στο βιβλίο του Όσοι Ζωντανοί αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ο αξιόμαχος στρατός είναι απαραίτητος και για τα δυο ιδανικά, μπορεί να χρησιμέψει για να επιβάλλη στην Τουρκιά, σε μια περίσταση, την ισοπολιτεία και το σεβασμό της εθνικής αυθυπαρξίας των Ρωμιών και για να διαλύση το τουρκικό το κράτος, αν γίνη φανερό πως οι Τούρκοι εξακολουθούν το χαβά τους πασκίζοντας με κάθε είδος κατατρεγμό να κατασυντρίψουν την ελληνική ζωή μέσα στο κράτος τους».

            Μέσα στα πλαίσια της Μεγάλης Ιδέας ο Δραγούμης θέλει να κινητοποιήσει τον απόδημο ελληνισμό και τις υλικές του δυνάμεις. Το υπουργείο εξωτερικών οφείλει να ιδρύσει εμπορικά επιμελητήρια μικρά για την ανάπτυξη των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ ξένων κρατών και Ελλάδος. Να ληφθεί πρόνοια ώστε τα ελληνικά προϊόντα να διαδίδονται, ώστε κάθε Έλληνας να γίνει οιονεί πράκτορας του ελληνικού εμπορίου.

            Ο Δραγούμης στο ερώτημα αν είναι ανάγκη να υπάρχει Μεγάλη Ιδέα απαντά ότι είναι σαν να ρωτούμε αν είναι ανάγκη να υπάρχει το ελληνικό έθνος. Η διάσωση του ελληνικού έθνους για τον Δραγούμη έχει παγκόσμια αξία, καθώς η εξαφάνισή του θα αποτελούσε τεράστια απώλεια για την πρόοδο της ανθρωπότητος. Υπό αυτή την έννοια η Μεγάλη Ιδέα συνδέεται και με την πνευματική αξία του ελληνισμού.       



            Η Μεγάλη Ιδέα για τον Δραγούμη περνάει μέσα από μια επεξεργασία του εφικτού. Δεν παριστάνει τον λαοπλάνο που θα ενθουσιάσει τα πλήθη υποσχόμενος βυζαντινά μεγαλεία και θα κλέψει ψήφους (άλλωστε είναι γνωστές οι αντικοινοβουλευτικές του απόψεις). Προτείνει πολιτικές που σταδιακά θα μεγαλώσουν το κράτος ή θα το αναδείξουν πρωταγωνιστή μέσω μιας ομοσπονδίας. Με άλλα λόγια το ιδανικό της Μεγάλης Ιδέας ταυτίζεται για τον Δραγούμη με τα ιδανικά της ενώσεως της φυλής σε ένα κράτος ή της επιβολής της εντός μιας Ανατολικής Ομοσπονδίας. Τα ιδανικά του Δραγούμη δεν έχουν σχέση με μια Μεγάλη Ιδέα που ταυτίζεται με την ανασύσταση της ιμπεριαλιστικής βυζαντινής αυτοκρατορίας.

            Πολλοί ίσως αναρωτηθούν γιατί ο Δραγούμης υπήρξε αντιβενιζελικός, καθώς ο Ελευθέριος Βενιζέλος αγωνίστηκε για το μεγάλωμα της Ελλάδος δημιουργώντας μαζί με τον βασιλέα Κωνσταντίνο την Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών. Η διαφορά συνίστατο στο γεγονός ότι ο Δραγούμης δεν έβλεπε την Μεγάλη Ιδέα ως μια αποσπασματική πολιτική όπως ο Βενιζέλος. Εξ αρχής διατύπωνε το όραμα της ενώσεως της φυλής σε ισχυρό κράτος. Σε αντίθεση με αυτό ο Βενιζέλος ασκούσε μια πολιτική ευκαιριακή, αυτή των τελειωτικών λύσεων,  καθοριζόμενη από τις θελήσεις των δυνάμεων της Αντάτ. Για αυτό άλλωστε κάποτε είχε υποστηρίξει την θεωρία της σπονδυλικής στήλης στην Βουλή, όπου διατύπωνε την άποψη πως ακόμα και αν του έδιδαν την Θράκη δεν θα την δεχόταν επειδή δεν μπορούσε να τα βαστάξει ο κορμός της Ελλάδος.

            Αυτό το ιδανικό της Μεγάλης Ιδέας ταυτισμένο με την ιστορική αποκατάσταση των ελληνικών εδαφών πρέπει να εξακολουθήσει εντός των ψυχών μας. Για να μπορέσει όμως να γίνει πραγματικότητα πρέπει το ελληνικό κράτος να ξαναγίνει εθνικό και όχι κομματικό. Ανίσχυρο κράτος, διαλυμένο οικονομικά, διαιρεμένο πολιτικά και αποσαθρωμένο κοινωνικά όχι την Μεγάλη Ιδέα δεν μπορεί να πραγματώσει άλλα ούτε και την ύπαρξή του δεν δύναται να εξασφαλίσει….Το μέλλον είναι δυσοίωνο, αλλά ας ελπίσουμε πως ο καλός θεός της Ελλάδος δεν μας έχει βαρεθεί….


ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΝΑΚΤΗΣΗ
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΤΙ ΕΣΤΙ ΕΘΝΟΣ

Το ΕΘΝΟΣ σχηματιζεται απο δυο βασικους παραγοντες,την ΦΥΛΗ και την ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ.Λεγοντας <φυλη>,εννοουμε την<καταγωγη>-οτι πρεπει δηλ.τα ατομα του Εθνους να εχουν κοινη καταγωγη.Δεν αρκει να εχουν αυτα<συνειδηση>
περι κοινης καταγωγης.Δεν αρκει δηλ.να πιστευουν στην κοινη τους καταγωγη,αλλα να εχουν πραγματι κοινη καταγωγη.Διοτι ΜΟΝΟΝ η κοινη καταγωγη-η κοινη<φυλετικη υπαγωγη>-συνεπαγεται ΚΟΙΝΟΥΣ κληρονομικους χαρακτηρες,αρα κοινα πνευματικα στοιχεια.Οταν υπαρχει κοινη καταγωγη,τοτε υπαρχουν κατα το μαλλον η ηττον κοινη γλωσσα,κοινος πολιτισμος,κοινη θρησκεια,κοινα ηθη,κοινη ιστορια.Αυτα τα δευτερογενη στοιχεια δεν αποτελουν,το καθενα ξεχωριστα,απαραιτητο στοιχειο συγκροτησεως Εθνους.Εν τουτοις ολα αυτα,οταν συνυπαρχουν,συντελουν στην συνοχη της κοινοτητος,στην δημιουργια δηλ.ΕΝΙΑΙΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΕΩΣ-του δευτερου παραγοντος συγκροτησεως του ΕΘΝΟΥΣ.ΕΘΝΟΣ ειναι επομενως ο ομοειδης φυλετικως λαος,που εχει συνειδηση της υπαρξεως του.
''Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ''

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΜΑΣ

Αυτή η σημαία στα μάτια τα δικά μας συμβολίζει τους Αγώνες όσων πολέμησαν, εργάστηκαν,θυσιάστηκαν, δολοφονήθηκαν, σκοτώθηκαν και έζησαν με πρώτιστες αξίες εκείνες της Ελευθερίας, της Δικαιοσύνης και της Πατρίδας. Αυτούς που έβαλαν το δικό τους λιθαράκι στην αιώνιο πανύψηλο φρούριο του Ελληνικού Πολιτισμού. Δεν είναι ικανή καμία βουλή, κανένα κράτος και κανένας πολιτικός ή κεφάλαιο να την ξεφτιλίζει και να την ξεπουλάει καθημερινά. Οι δειλοί τη βλέπουν με φόβο. Οι προδότες σαν πανί. Οι αστοί σαν ύφασμα. Οι άνανδροι την καίνε. Μα εμείς τη βλέπουμε σαν τη Μάνα που καρτερεί να μας δεί να εκπληρώνουμε τα όνειρα μας. Τα δικά μας,τα δικά της, του Γένους.

ΛΟΓΙΑ ΙΩΝΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗ




















"Από στενός πατριώτης, γίνομαι εθνικιστής, με τη συνείδηση του έθνους μου και όλων των άλλων εθνών, γιατί οι διαφορές των εθνών πάντα θα υπάρχουν, και έχω τη συνείδησή τους και χαίρομαι που υπάρχουν αυτές οι διαφορές, που με τις αντιθέσεις τους, με τις αντιλήψεις τους, υψώνουν την ανθρώπινη συνείδηση και ενέργεια. Από άτομο γίνομαι άνθρωπος." (ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 18-3-1919)

ΕΘΝΙΚΟ ΠΕΙΣΜΑ

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

''Δεν θελω να πεθανει το Εθνος μου,το Εθνος αυτο, που τοσα εκαμε στην ζωη του, το εξυπνο,το τοσο ανθρωπινο. Για να το φυλαξω απο τον θανατο πρεπει τωρα να το καμω πεισματαρικο στην ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ,στον ΕΘΝΙΣΜΟ, ας ειναι και υπερβολικο το αισθημα που θελω να δωσω στους Ελληνες. Μονον ετσι θα ζησει το ΕΘΝΟΣ.''

''Σε οποιους με κατηγορουν η με περιγελουν, γιατι τους κεντρω το Εθνικο τους αισθημα και τους μιλω αποκλειστικα,θα λεγω:Λοιπον θελετε να πεθανει το Εθνος σας;Αν το θελετε,πεστε το καθαρα,μην κρυβοσαστε''

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ

Η ΡΗΣΗ ΠΟΥ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΧΝΑΜΕ



πισταμνους πρς εδτας τι δκαια μν ν τ
νθρωπείῳ λγ π τς σης νγκης κρνεται, δυνατ δ
ο
προχοντες πρσσουσι κα ο σθενες ξυγχωροσιν.

κατά την συζήτησιν των ανθρωπίνων πραγμάτων το επιχείρημα του δικαίου αξίαν έχει, όπου ίση υπάρχει δύναμις προς επιβολήν αυτού, ότι όμως ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμίς του και ο ασθενής παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του"

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΙ Ε89

Μετάφραση Ελ. Βενιζέλου


28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 - ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ Ι. ΜΕΤΑΞΑ

http://4.bp.blogspot.com/_NuhZMDR5O28/S_qK4rCNqWI/AAAAAAAAATQ/FgeBEEMBpt0/s400/%CE%99%CE%A9%CE%91%CE%9D%CE%9D%CE%97%CE%A3+%CE%9C%CE%95%CE%A4%CE%91%CE%9E%CE%91%CE%A3.jpg

“Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν διά την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος, την ακεραιότητα και την τιμήν της.
Μολονότι ετηρήσαμεν την πλέον αυστηράν ουδετερότητα και ίσην προς όλους, η Ιταλία μη αναγνωρίζουσα εις ημάς να ζήσωμεν ως ελεύθεροι Έλληνες, μου εζήτησε σήμερον την 3ην πρωινήν ώραν την παράδοσιν τμημάτων του Εθνικού εδάφους κατά την ιδίαν αυτής βούλησιν και ότι προς κατάληψιν αυτών η κίνησις των στρατευμάτων της θα ήρχιζε την 6ην πρωινήν. Απήντησα εις τον Ιταλόν Πρεσβευτήν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ’ εαυτό και τον τρόπον με τον οποίον γίνεται τούτο ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος.
Έλληνες
Τώρα θα αποδείξωμεν εάν πράγματι είμεθα άξιοι των προγόνων μας και της ελευθερίας την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Όλον το Έθνος θα εγερθή σύσσωμον. Αγωνισθήτε διά την Πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά μας και τας ιεράς μας παραδόσεις. Νυν υπέρ πάντων ο αγών.


Η ΕΞΟΝΤΩΣΗ ΕΝΟΣ ΕΘΝΟΥΣ

Το πρώτο βήμα για να εξοντώσεις ένα έθνος
είναι να διαγράψεις τη μνήμη του.
Να καταστρέψεις τα βιβλία του,
την κουλτούρα του, την ιστορία του.
Μετά να βάλεις κάποιον να γράψει νέα βιβλία,
να κατασκευάσει μια νέα παιδεία,
να επινοήσει μια νέα ιστορία.
Δεν θα χρειαστεί πολύς καιρός
για να αρχίσει αυτό το έθνος
να ξεχνά ποιο είναι και ποιο ήταν.
Ο υπόλοιπος κόσμος γύρω του
θα το ξεχάσει ακόμα πιο γρήγορα.


Μ. Κούντερα

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΕ 10 ΛΕΠΤΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΛΑΣΓΟΣ: 26 ΧΡΟΝΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.